DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2019/10006 E.  ,  2023/6371 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/10006
Karar No : 2023/6371

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Turizm Danışmanlık ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıya ait ... plakalı aracın, ilgili belediyeden alınan güzergah izin belgesi olmadan tarifeli yolcu taşıdığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün trafikten menine ilişkin … gün ve … işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; ilgili mevzuatta yapılan değişikliğin düzenleme amacının korsan taşımacılığın engellenmesi olduğu, olayda ise, turizm güzergah izin belgesi olduğu ancak süresi dolduğu ve turizm taşımacılığı dışında korsan ticari taşımacılık yaptığı yönünde hukuken kabul edilebilir nitelikte somut tespit bulunmayan davacının fiilinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2 maddesinin 3. a fıkrası kapsamında olmadığı sonucuna varılmakla ... plakalı aracın 60 gün süreyle trafikten menine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu idari işlemin hukuka uygun olduğu, yapılan tespitte davacı şirkete ait araçla UBER taksi taşımacılığı yapıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
Davacıya ait aracın, kolluk personeli tarafından yapılan denetimde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle düzenlenen 26/10/2018 tarihli tutanak ile Atatürk Havalimanı girişlerde denetim yapıldığı esnada denetime tabi tutulan ... plaka sayılı araç sürücüsü ile yapılan görüşmede araçta bulunan yolcuları Turizm acentesinden aldığı, aracın turizm güzergah belgesi sorulduğu zaman süresinin bittiğini beyan ettiği, araçta bulunan yolcuların Laleli - Atatürk Havalimanı arası yolculuk ücretini sisteme ödeyeceklerini söylemesi üzerine ... plaka sayılı araç sürücüsüne 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK 2/3-a maddesi uyarınca işlem tesis edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı şirkete ait ... plakalı araç hakkında 26/10/2018 tarihinde uygulanan 60 gün trafikten men cezasına ilişkin işlem, İdare Mahkemesi tarafından; davacı şirkete ait turizm güzergah izin belgesi olduğu ancak süresi dolduğu ve davacı şirketin turizm taşımacılığı dışında korsan ticari taşımacılık yaptığı yönünde hukuken kabul edilebilir nitelikte somut tespit bulunmadığı gerekçesiyle iptal edilmişse de; dosya da bulunan tutanak incelendiğinde; Atatürk Havalimanı girişlerinde yapılan denetimde, araç içerisinde yolcu bulunduğu, yolcuya ait isim ve pasaport bilgilerinin mevcut olduğu, açıklama kısmında şoför beyanı ile yolcuların turizm acentasından alındığı, turizm güzergah izin belgesinin süresinin bittiğinin belirtildiği, yolcuların Laleli - AHL arası yolculuk ücretlerini şirkete ödeyeceklerini söylemeleri üzerine trafikten men ve idari para cezası işlemlerinin uygulandığı, tutanakta polis memuru imzalarının bulunduğu, araç şoförü Adnan Korkmaz'ın ve yolcunun imzasının bulunmadığı, ancak aynı tarihte şoför adına ve yolcu adına düzenlenen idari para cezası tutanaklarındaki imza kısmında "imza etmedi" notunun yer aldığı, dosyaya sunulan Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım Belgesi'nin onay tarihinin 30/05/2017, geçerlilik tarihinin ise 30/05/2018 olduğu görülmüştür.
Bu durumda öncelikle 26/10/2018 tarihinde düzenlenen dava konusu işleme esas tutanağın geçerli, somut tespitler içeren bir tutanak olduğu; davacı şirketin yaptığı taşımacılık faaliyetinin turizm amaçlı bir taşıma olduğu kabul edilse dahi, bu taşımaya yönelik Büyükşehir Belediyesinden alınması gereken Turizm Güzergah İzin Belgesi ve bu belgeye ek taşımacılık esnasında araçta bulunması gereken diğer belgelerin bulunmadığı, dosyaya sunulan Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım Belgesinin geçerliliğinin 30/05/2018 tarihinde işlem tarihinden çok önce sona erdiği, dolayısıyla davacı şirkete ait geçerli bir izin belgesinin bulunmadığı görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İstanbul 11. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 24/11/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.