DANIŞTAY 7. DAIRE

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2023/488 E.  ,  2025/477 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/488
Karar No : 2025/477

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Anonim Şirketi (Eski Unvanı:... Anonim Şirketi)
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "takım çeliği" ticari tanımlı 7228.50.20.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda ihtirazi kayıtla beyan edilen eşyanın, 7228.30.20.00.00 pozisyonunda sınıflandırılması gerektiğinden bahisle ihtirazi kayda konu edilerek ödenen ilave gümrük vergisine vaki itiraz üzerine verilen kesin olmayan cevabın istemin reddi sayılması suretiyle oluşan işlemin iptali ve ödenen tutarın yasal faiziyle iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile ithal edilen "takım çeliği" ticari isimli eşyanın tarife istatistik pozisyonunun belirlenebilmesinin eşyanın "sadece soğuk olarak şekil verilmiş ve işlenmiş" mi yoksa "sadece sıcak haddelenmiş ve çekilmiş" mi olduğunun tespitine bağlı olduğu, UYAP kayıtlarının incelenmesinden, davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya ile uyuşmazlığa konu eşyanın ticari tanımının ve ihracatçı firmasının aynı olduğu, anılan beyannameye ilişkin uyuşmazlıkta Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda, eşyanın sıcak haddeleme yöntemi ile üretildiği, dış yüzeyinde yapılan kabuk soyma işleminin eşyanın sıcak haddeleme niteliğini değiştirecek oranda olmadığı, dolayısıyla eşyanın ... Topluluğu (...) Serbest Ticaret Anlaşması kapsamında olduğu sonucuna varıldığı, dolayısıyla aynı cins ve özelliklerde eşya olduğu değerlendirilen işbu dava konusu eşyanın da sıcak haddelenmiş eşya niteliğinde olduğu ve 7228.30.20.00.00 pozisyonunda AKÇT ürünleri listesinde yer aldığı anlaşıldığından, davacı adına yapılan ilave gümrük vergisi tahakkukunda ve bu tutarın iadesi istemine yönelik başvurunun reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, fazladan ödenen ilave gümrük vergisinin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Gümrük laboratuvarlarında yapılan tahlillerin sonuçlarına göre eşyanın 7228.50.20.00.00 GTİP'inde yer aldığının tespit edildiği, ikinci tahlil sonucu kesin olduğundan tahlil sonucuna itiraz edilemeyeceği, davacı tarafından yapılan başvurunun gümrük mevzuatı açısından geçerli bir düzeltme talebi olmadığı, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı lehine faiziyle iadeye hükmedilecekse bile faizin idareye başvuru tarihinden başlatılmasının gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına tescilli... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "takım çeliği" ticari tanımlı 7228.50.20.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda ihtirazi kayıtla beyan edilen eşyanın, 7228.30.20.00.00 pozisyonunda sınıflandırılması gerektiğinden bahisle ihtirazi kayda konu edilerek ödenen ilave gümrük vergisine vaki itiraz üzerine verilen kesin olmayan cevabın istemin reddi sayılması suretiyle oluşan işlemin iptali ve ödenen tutarın yasal faiziyle iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 65. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, gümrük idarelerinin, beyanın doğruluğunu araştırmak üzere, eşyayı muayene edebileceği ve ayrıntılı muayene ve tahlil amacıyla numune alabileceği; 243. maddesinin 1. fıkrasında, gümrük vergilerinin hesaplanmasında esas alınan kimyevi tahlil sonuçlarına karşı tebliğden itibaren onbeş gün içinde gümrük başmüdürlüğüne yazılı olarak itiraz edilebileceği hükmü yer almış; 2. ve 3. fıkrasında ise, birinci ve ikinci tahlil usulü ve sonuçları düzenlenmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemelerinin, bakmakta oldukları davalara ait her çeşit incelemeyi kendiliklerinden yapacakları, mahkemelerin belirlenen süre içerisinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilecekleri açıklanmıştır. Kanun'un 31. maddesinde ise, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hususlarda; sayılan diğer işlemler yanında bilirkişi işlemleri bakımından da Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, bilirkişilerin, bilirkişilik bölge kurulları tarafından hazırlanan listelerden seçileceği ve bilirkişiler hakkında Bilirkişilik Kanunu ve 12/01/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinde atıfta bulunulan 18/06/1927 tarih ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu yürürlüğe girdiği 01/10/2011 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldıran 6100 sayılı Kanun'un 447. maddesinde, mevzuatta, 1086 sayılı Kanun'a yapılan yollamaların, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun bu hükümlerinin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılacağı belirtilmiştir. Kanun'un 266. maddesinde ise, mahkemenin, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağı hükme bağlanmıştır.
Gümrük Yönetmeliğinin 196. ve devamı maddelerinde laboratuvar tahliline tabi tutulacak eşyaya ilişkin hükümler yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından ithal edilen "takım çeliği" cinsi eşyadan alınan numune üzerinde gümrük idaresince yapılan tahlil neticesinde, eşyanın beyan edilen 7228.30.20.00.00 tarife istatistik pozisyonunda değil, %25 oranında ilave gümrük vergisine tabi 7228.50.20.00.00 pozisyonunda yer alması gerektiğinin tespit edildiği, tebliğ edilen rapora yönelik itiraz sonrası yapılan ikinci tahlil sonucunda da tahlil sonucunun değişmediği, ihtirazi kayıtla verilen beyanname üzerine tahakkuk ettirilen ilave gümrük vergisine vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle göndermede bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266 ve müteakip maddelerinde düzenlenen hükümlere göre bilirkişi incelemesi, ''uyuşmazlığa konu eşya'' üzerinde yaptırılmalıdır. Diğer bir deyişle, tahlile tabi eşyada tarife pozisyonu ihtilafından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, beyan edilen eşya ile üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılan eşya "aynı eşya" olmalıdır. Bu eşyaların aynı eşya olarak nitelendirilebilmesi için ise, nitelik ve özelliklerinin aynı ya da benzer olması yeterli olmayıp, inceleme yaptırılan numunenin, yukarıda değinilen kanun ve yönetmelik hükümleri uyarınca idarece alınan numune veya şahit numune olması gerekmektedir. Bu itibarla, Mahkemece, davacı adına tescilli başka bir beyannameden doğan uyuşmazlığa ilişkin dosyada sunulan numune üzerinde yaptırılmış bilirkişi incelemesi sonucuna göre hüküm kurulmasında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenle, uyuşmazlık kapsamında idarede bulunan numune/şahit numune üzerinde çeşitli yöntemlerle yapılan incelemelerin (Optik Emisyon Spektrometresi (OES) yöntemi, fiziksel ve mikroskobik incelemeler) sonuçlarına ilişkin raporlar istenilip, Gümrük Giriş Tarife Cetveli İzahnamesindeki açıklamalar dikkate alınarak, uyuşmazlığın hakimlik mesleğinin bilgi ve birikimiyle çözümlenebilecek nitelikte olup olmadığı/bilirkişi incelemesi yapılmasına gerek görülüp görülmediği de değerlendirilerek eşyanın tarife pozisyonunun belirlenmesi suretiyle uyuşmazlığın çözümlenmesi ve karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemi yukarıda yer verilen gerekçe ile iptal eden mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden vergi dava dairesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 07/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.