DANIŞTAY 7. DAIRE

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2023/2510 E.  ,  2023/4374 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2510
Karar No : 2023/4374

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Bakanlığı adına
…Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …Ambalaj Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : …Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli …tarih ve …sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyada gözetim uygulaması olması sebebiyle fazladan ödenmek zorunda kalınan vergilerin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi isteminin reddine dair karara vaki itirazın zımnen reddi yolundaki işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun kısmen bozma kararı üzerine, dava konusu işlemin gözetim kıymetinden fazlasına isabet eden kısmına hasren yapılan inceleme neticesinde, eşyanın gümrük kıymetinin satış bedeli yöntemine göre belirlenen fiyatı olduğu, satış bedeli yöntemine göre gümrük kıymetinin tespit edilemediği durumda sırasıyla diğer yöntemlere göre gümrük kıymetinin belirleneceği, davalı idarece, beyanname eki fatura tutarının gerçeği yansıtmadığı yolunda herhangi bir tespit yapılmadığı gibi eşyanın kıymetinin gerçek satış bedeline göre düşük olduğu hususunda yapılmış bir incelemenin ve araştırmanın da olmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle hukuka aykırı olduğu sonucuna varılan dava konusu işlemin anılan kısmının iptali ile fazladan ödenen vergilerin başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının kendi iradesiyle beyan edip ödediği vergilerin iadesini talep edemeyeceğinden , dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına tescilli …tarih ve …sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyada gözetim uygulaması olması sebebiyle fazladan ödenmek zorunda kalınan vergilerin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi isteminin reddine dair karara vaki itirazın zımnen reddi yolundaki işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun, "Vergilerin Geri Verilmesi veya Kaldırılması" başlığını taşıyan Beşinci Bölümünde yer alan 210. maddesinde, bu Kanunda geçen, geri verme deyiminin; ödenmiş olan gümrük vergilerinin tamamen veya kısmen geri ödenmesine karar verilmesi anlamını taşıdığı hükme bağlanmış; 211. maddesinde, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan; yürürlükten kaldırılan 1615 sayılı Gümrük Kanunu'nun 87. maddesi ile ilgili olarak, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 02/07/1966 gün ve E:1965/13; K:1966/6 sayılı kararında, aykırı içtihatlar, tahsil olunan gümrük vergilerinin anılan madde uyarınca geri verilebilmesinin, yanlışlıkla veya fuzulen tahsil olunduklarının açıkça anlaşılması koşuluyla olanaklı bulunduğu yolunda birleştirilmiştir. Bu bakımdan; 4458 sayılı Kanunun benzer hükümler taşıyan 211. maddesinin uygulanmasında da, iadesi istenen gümrük vergilerinin kanunen ödenmelerinin veya tahakkuk ettirilmelerinin gerekmediğinin, açıkça; yani, herhangi bir inceleme, araştırma ve yoruma gerek olmaksızın anlaşılabilir olması koşulu aranmalıdır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin, gözetim belgesinde yer alan kıymetten fazlaya isabet eden kısmı için ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair Gümrük Müdürlüğü kararına vaki itirazın zımnen reddi yolundaki işlemin gözetim kıymetine göre hesaplanan tutardan fazlasına isabet eden kısmına ilişkin olarak, uyuşmazlığın çözümü, anılan belgede yer alan kıymetten fazlaya isabet eden fark kıymet nedeniyle ödenen vergilerin yanlışlıkla veya fuzulen tahsil olunduklarının açıkça anlaşılıyor olup olmadığının belirlenmesini gerektirmektedir.
Olayda, her ne kadar bozma kararı üzerine yapılan inceleme sonucunda, davalı idarece, beyanname eki fatura tutarının gerçeği yansıtmadığı yolunda herhangi bir tespit yapılmadığı gibi eşyanın kıymetinin gerçek satış bedeline göre düşük olduğu hususunda yapılmış bir incelemenin ve araştırmanın da olmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle karar verilmiş ise de; davacı tarafından, yurt dışı gider olarak gösterilen tutarın gözetim tutarını aşan kısmına ilişkin beyanın nedeninin, herhangi bir inceleme, araştırma ve yoruma gerek olmaksızın açıkça anlaşılabilir olmaması sebebiyle, bu kıymet farkına dayalı vergilerin, 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesi kapsamında iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
Bu bakımdan, dava konusu işlemin sözü edilen kıymet farkına isabet eden kısmı yönünden davanın reddi gerekirken, aksi yolda verilen temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. … Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan mahkeme kararı aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar sözü geçen kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve temyize konu kararın onanması gerektiği oyu ile, karara katılmıyorum.