DANIŞTAY 7. DAIRE

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2022/278 E.  ,  2023/3691 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/278
Karar No : 2023/3691

TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Ambalaj Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi (Eski Unvanı: … Dış Ticaret Limited Şirketi)
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Bakanlığı adına … Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına tescilli … tarih ve … sayılı beyanname muhteviyatı eşyadan kulaklık ve cam sileceği cinsi eşyaya ilişkin olarak 26/11/2009 tarihinde davalı idareye ödenen ve adli yargıda soruşturmaya başlanmış olması nedeniyle emanet hesabına alınan vergi ve cezaların, ... Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan ceza yargılamasında eşyanın müsaderesine karar verildiğinden bahisle faiziyle birlikte geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararı üzerine, Mahkemelerince verilen ara kararına cevaben ... Ağır Ceza Mahkemesi tarafından gönderilen yazı ve eklerinin incelenmesinden, davacı şirketin yetkilisi … hakkında davacı şirket adına tescilli beyanname muhteviyatı eşya nedeniyle 15.000,00 TL tutarında para cezasına hükmedilerek hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve söz konusu para cezasının tahsil edilmemiş olduğunun görüldüğü, olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle Gümrük Yönetmeliği'nin 579. maddesinin 2. fıkrasına göre, verilmiş olan cezanın kaldırılması ve emanet hesabına alınan paranın geri verilmesi için, suçtan dolayı hükmedilen para cezasının kesinleşmesi ve tahsilinin şart olarak düzenlendiği, bu durumda, olayda, şirket yetkilisi hakkında verilen para cezasının tahsil edilmediğinin anlaşılması karşısında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Şirket yetkilileri hakkında adli yargıda yürütülen kamu davasında yapılan yargılama sonucunda her ne kadar hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmişse de, fiilin suç teşkil ettiği kanaatine varılarak mahkumiyet hükmü verildiği ve bu kararın onandığı, Gümrük Yönetmeliği'nin 579. maddesinde, ceza koyan kanunlara göre yapılan takibat sonucunda, fiilin suç teşkil ettiği gerekçesiyle yaptırım uygulanmasına karar verilmesi durumunda, bu kararın kesinleşmesi ve hükmolunan paranın tahsili şartıyla Gümrük Kanunu'na göre verilmiş olan cezanın kaldırılacağı ve alınmış olan paranın geri verileceği düzenlendiği, olayda hapis, adli para cezası, müsadere ve tasfiyeden elde edilen meblağın hazineye gelir kaydedilmesine ilişkin kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunduğundan, para cezasının tahsili şartının aranmamasının gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket adına tescilli … tarih ve … sayılı beyanname muhteviyatı eşyadan kulaklık ve cam sileceği cinsi eşyaya ilişkin olarak 26/11/2009 tarihinde davalı idareye ödenen ve adli yargıda soruşturmaya başlanmış olması nedeniyle emanet hesabına alınan vergi ve cezaların, ... Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan ceza yargılamasında eşyanın müsaderesine karar verildiğinden bahisle, faiziyle birlikte geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 177. maddesinin 2. fıkrasında, Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri uyarınca tasfiye edilebilecek duruma gelen eşyanın 178. madde hükümlerine göre tasfiye edileceği belirtilmiş; devamı maddelerinde tasfiyeye ilişkin hükümlere yer verilmiş; Dokuzuncu Kısmının ''Gümrük Yükümlülüğünün Doğması'' başlıklı Birinci Bölümünde yer alan 181. maddesinin 1. bendinde; ithalatta gümrük yükümlülüğünün; a)ithalat vergilerine tabi eşyanın serbest dolaşıma girişi, b) ithalat vergilerine tabi eşyanın ithalat vergilerinden kısmi muafiyet suretiyle geçici ithali halinde doğacağı hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanun'un ''Gümrük Yükümlülüğünün Sona Ermesi'' başlıklı 208. maddesinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak üzere gümrük yükümlülüğünün sona ereceği haller düzenlenmiş, bu haller arasında eşyanın bir gümrük rejimi kapsamında tesliminden önce zapt ve müsadere edilmesi hali sayılmış; 231. maddesinin 3. fıkrasında ise, bu Kısım hükümlerine göre ceza tayin edilen eylemler hakkında kaçakçılık ve diğer ceza koyan kanunlara göre takibat yapılıp, bu Kısımda tayin edilen cezalardan daha ağır bir ceza ile kesin olarak mahkûm edilenler hakkında, ayrıca bu Kısımdaki maddelere göre ceza verilmeyeceği hükme bağlanmıştır.
5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun olay tarihindeki şekliyle 3. maddesinde, eşyanın, gümrük vergilerine tabi tutulmaksızın ve sahte belge kullanılmak suretiyle gümrük vergileri kısmen veya tamamen ödenmeksizin Türkiye'ye ithal edilmesi fiilleri kaçakçılık suçları arasında sayılmış; anılan Kanun'un ''Usul Hükümleri'' bölümünde kaçak eşyaya uygulanacak koruma ve güvenlik tedbirleri arasında el koyma ve müsadereye yer verilmiş; 13. maddesinde, bu Kanun'da tanımlanan suçlarla ilgili olarak 26/09/2004 tarih ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun eşya ve kazanç müsaderesine ilişkin hükümlerinin uygulanacağı;16. maddesinin 1. fıkrasında, bu Kanun'da tanımlanan suçların konusunu oluşturması dolayısıyla müsadere yaptırımının uygulanabileceği eşyanın sahibine iade edilemeyeceği, kaçak şüphesiyle el konulan kaçak akaryakıt hariç her türlü eşya hakkında, el koyma tarihinden itibaren altı ay, ancak eşyanın zarara uğraması veya değerinde esaslı ölçüde kayıp meydana gelme tehlikesinin varlığı veya muhafazasının ciddi külfet oluşturması halinde bir ay içinde gerekli tespitlerin yaptırılarak soruşturma aşamasında hâkim, kovuşturma aşamasında mahkeme tarafından tasfiyesine karar verileceği, bu süreler içinde karar verilmemesi halinde eşyanın derhal tasfiye edileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen hükümlerde, ithalat vergilerine tabi eşyanın serbest dolaşıma girişi ile gümrük yükümlülüğünün doğacağı, eşyanın bir gümrük rejimi kapsamında tesliminden önce zapt ve müsadere edilmesi halinde ise gümrük yükümlülüğünün sona ereceği düzenlenmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından … tarih ve … sayılı özet beyanla ve adına tescilli aynı tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile ithal edilen eşyanın muayenesinde beyan edilmeyen ve beyanname eki faturada yer almayan ''kulaklık'' ve ''cam sileceği'' cinsi eşya bulunduğunun tespiti üzerine, bu eşyanın Haydarpaşa Gümrük Müdürlüğünce 2 no'lu kaçak ambarına … ambar giriş numarası ile teslim edildiği ve davacı şirket adına tahakkuk ve ceza kararının alındığı, akabinde Üsküdar Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 23/11/2007 tarihli iddianamesi ile soruşturma başlatıldığı ve bu arada tahakkuk kararına konu gümrük ve katma değer vergisi, gecikme faizi ile para cezasının, 26/11/2009 tarihinde davalı idareye ödendiği ve yürütülen soruşturma nedeniyle tahsil edilen bu paranın emanet hesabına alındığı, kaçak ambarına alınan eşyanın ise, 30/06/2011 tarihinde ihale edilerek … adına satıldığı ve 01/08/2012 tarihinde alıcıya teslim edildiği görülmektedir.
Diğer yandan, Üsküdar Cumhuriyet Savcılığı'nca yürütülen soruşturma üzerine açılan kamu davasında yapılan ceza yargılamasında ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve Dosya No:…, Karar No:…, C.Savcılığı Esas No:… sayılı kararıyla davacı şirket yetkililerinden …'in kaçakçılık suçundan adli para cezasına mahkum edildiği ve hükmün açıklanmasının geriye bırakıldığı, İstanbul Gümrükleri Başmüdürlüğünün katılan sıfatıyla adı geçen Mahkemeye sunduğu dilekçe ile suça konu eşyanın müsaderesine karar verilmesinin talep edilmesi üzerine, ... Ağır Ceza Mahkemesince 17/09/2012 tarihinde alınan ek karar ile, kaçak mallar ambarına teslim edilen suça konu eşyanın ihale edilerek satıldığı ve alıcıya teslim edildiği gerekçesiyle kaçak olduğundan müsadere edilmesi gereken ancak tasfiye edildiği anlaşılan eşyanın bedeli olan 30.578,19 TL'nin hazineye gelir kaydedilmesine hükmedildiği, Yargıtay … Dairesinin … tarih ve E:…, K…. sayılı kararıyla mahkumiyet hükmünün onandığı, kararın 28/05/2014 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, Mahkemece, davacı şirket adına tescilli beyanname ile ithal edilen eşyanın, muayenesinde beyan edilmeyen ve beyanname eki faturada yer almayan eşyanın bulunduğunun tespiti üzerine, kaçak ambarına teslim edilmesi sonrasında ağır ceza mahkemesince eşyanın tasfiye edilmesi nedeniyle bedelinin hazineye gelir kaydedilmesine ilişkin müsadere hükmündeki kararın gümrük yükümlülüğüne etkisinin değerlendirilmesi suretiyle varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemi sadece para cezası yönünden incelemek suretiyle Gümrük Yönetmeliği uyarınca, davacı şirket yetkilisi hakkında verilen adli para cezasının kesinleşmesi ve tahsil edilmesi şartıyla Gümrük Kanunu'na göre alınan para cezasının kaldırılacağı ve tahsil edilen tutarın geri verilebileceği gerekçesiyle davanın reddedilmesinde hukuki isabet bulunmamıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 04/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.