DANIŞTAY 7. DAIRE

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2022/1652 E.  ,  2023/4153 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1652
Karar No : 2023/4153

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) :... Mobile İletişim İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına 2014 ila 2018 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 100 adet serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında muhtelif ihracatçı firmalardan ithal edilen cep telefonu cinsi eşyaların kıymetlerinin noksan beyan edildiğinden bahisle, öncesinde muhtelif tarih ve sayılı raporlara istinaden yine kıymet farklılığına ilişkin kesinleşmiş ek tahakkuk kararlarının da dikkate alınması suretiyle fark kıymet için ek olarak tahakkuk ettirilen özel tüketim ve katma değer vergileri ile kaynak kullanımını destekleme fonu payı ve vergiler ile fon payı üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun eşyanın gümrük kıymetinin tespitine ilişkin hükümler içeren 23. ve devamı maddelerini açıklamak suretiyle, ithal edilen eşyanın gümrük kıymetinin belirlenmesinde, öncelikle satış bedelinin esas alınması gerektiği, satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde de sırasıyla diğer yöntemlere başvurulacağı, eşyanın gümrük kıymetinin bir üst yönteme göre belirlenmesi mümkün iken, bir sonraki yönteme geçilmesinin mümkün olmadığı, olayda, dava konusu işlemin dayanağı olan Cevaplı Raporda, davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannamelerinin büyük bir çoğunluğunun içeriğinin cep telefonu olduğu, 16 farklı firmadan yapılan ithalat işlemlerinde, döviz transfer tutarları ile beyan edilen faturalardaki tutarların aynı olmadığı, muhtelif marka cep telefonlarının, çok sayıda paralel ithalatçı tarafından da ithal edildiği, paralel ithalat yapan firmaların beyan ettikleri birim kıymetlerin son derece düşük olduğu, bu sebeple ithal edilen eşyalar için satış bedeli yönteminin uygulanmasının mümkün olmadığından bahisle dava konusu işlemlerin tesis edildiği anlaşılmakta ise de, davalı idarece beyan edilen ve transfer edilen kıymetler arasındaki farklılığın hangi sebepten kaynaklandığı hususunda, gerek ithalat yapılan firmalar nezdinde, gerekse davacı nezdinde herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmadığı, ihraç ülkesi makamları nezdinde de herhangi bir araştırma yoluna başvurulmadığı, bankalar aracılığıyla gönderilen paralar ile ithal edilen eşyalar arasında eşleştirme yapılmadığı, fiyat farkının davacının kıymeti düşük beyan etmesinden kaynaklandığı hususunun ortaya konulamadığı, yapılan tespitlerin ise eşyanın gümrük vergilerine esas kıymetinin tespitinde satış bedeli yönteminin terk edilmesi için tek başına yeterli olmadığı sonucuna varıldığından eksik incelemeye dayalı olarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının ithalatlarının incelenmesi sonucunda düzenlenen Cevaplı Rapor uyarınca tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Dosyanın incelenmesinden, cevaplı rapordaki farklı tespitlerden hareketle tesis edilen dava konusu işlemin, cari hesap usulü çalıştığını ileri süren davacının bir kısım ithalatlarına ilişkin fazla transferlerinin inceleme dönemindeki diğer beyannamelere orantısal şekilde paylaştırılması suretiyle tesis edilen kısmı, yine bazı transferlerde davalı idareye beyanname ekinde ibraz ettiği faturayla aynı tarih, sayı ve içeriğe sahip olmasına karşın daha yüksek tutarlı olduğu anlaşılan faturaların transfer için bankaya sunulduğunun anlaşılması nedeniyle fatura farkından kaynaklı kısmı ve nihayet kaynak kullanımını destekleme fonu payı tahakkukuna ilişkin kısmı için ileri sürülen hususların ayrı ayrı değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerektiğinden eksik inceleme neticesi verildiği anlaşılan kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına 2014 ila 2018 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 100 adet serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında muhtelif ihracatçı firmalardan ithal edilen cep telefonu cinsi eşyalarla ilgili ithalatların incelenmesi sonucunda düzenlenen Cevaplı Rapordaki tespitlerden hareketle, yurt dışındaki ihracatçı firmalara beyan edilenden fazla döviz transferi gerçekleştirildiği gibi bazı beyannamelere ait ödemeler için bankalara ibraz edilen faturaların, gümrük idaresine sunulan faturalarla aynı tarih ve sayılı olmasına rağmen miktar olarak daha yüksek tutarlı olduğu ve bu surette eksik kıymet beyanında bulunulduğu, ayrıca, birden fazla beyannameyle ilişkilendirilen transfer belgeleri nedeniyle düşüm yapıldıktan sonra bazı ithalatlar için bakiye kalmadığından, anılan ithalatlara ait ödemelerin peşin ödeme sayılamayacağından bahisle, incelenen beyannamelerin öncesinde muhtelif tarih ve sayılı raporlara istinaden yine kıymet farklılığına ilişkin kesinleşmiş ek tahakkuk kararlarının da dikkate alınması suretiyle fark kıymet için ek olarak tahakkuk ettirilen özel tüketim ve katma değer vergileri ile kaynak kullanımını destekleme fonu payı ve vergiler ile fon payı üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinin 1. fıkrasında, eşyanın gümrük kıymetinin, eşyasının satış bedeli olduğu, satış bedelinin ise Türkiye’ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27. ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu; 181. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, ithalatta gümrük yükümlülüğünün ithalat vergisine tabi eşyanın serbest dolaşıma girmesiyle beyannamenin tescil tarihinde başlayacağı; 197. maddesinin 2. fıkrasında ise, yapılan denetimler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen veya 1. fıkrada belirtilen şekilde tebliğ edilmeyen gümrük vergilerine ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılacağı hükmü yer almaktadır.
Yine 4458 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 8. fıkrasının olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, "gümrük vergileri" deyiminin, ilgili mevzuat uyarınca eşyaya uygulanan ithalat vergilerinin tümünü, 9. fıkrasında, "ithalat vergileri" deyiminin, eşyanın ithalinde ödenecek gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükleri, tarım politikası veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen bazı ürünlere uygulanan özel düzenlemeler çerçevesinde ithalatta alınacak vergileri ve diğer mali yükleri ifade ettiği belirtilmiş; ithalde ödeme şekline bağlı olarak alınan ek mali yük olan kaynak kullanımını destekleme fonu payı ithalat vergileri dolayısıyla da gümrük vergileri kapsamında sayılmıştır. Aynı Kanun'un 234. maddesinin 1. fıkrasının 6455 sayılı Kanun'la değişik (b) bendinde, kıymeti üzerinden ithalat vergilerine tabi eşyanın beyan edilen kıymetinin, muayene ve denetleme sonucunda, bu Kanun'un 23 ilâ 31. maddelerinde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymete göre noksan bulunması halinde noksanlığa ait ithalat vergilerinden başka, bu vergi farkının üç katı para cezası alınacağı belirtilmiştir.
1211 sayılı T.C. Merkez Bankası Kanunu'nun 3098 sayılı Kanun'la değişik 40. maddesinin II. fıkrasının (b) ve (c) bendi ile 3182 sayılı mülga Bankalar Kanunu'nun 37. ve 40. maddeleri uyarınca 12/05/1988 tarih ve 88/12944 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile "Kalkınma planı ve yıllık programlarda öngörülen hedeflere uygun olarak yatırımların yönlendirilebilmesi ve ihtisas kredilerinde kredi maliyetlerinin düşürülmesi" amacıyla Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu ihdas edilmiş, ayrıca, 12/05/1988 tarih ve 88/12944 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 3. maddesinde, kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şekline göre yapılan ithalatlarda kaynak kullanımını destekleme fonu payının alınacağı kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; davacının 2014 ila 2018 yıllarında yurt dışında mukim 16 adet firmadan, adına tescilli muhtelif tarih ve sayılı 100 adet serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında gerçekleştirdiği cep telefonu ithalatlarının incelenmesi sonucunda düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Cevaplı Raporda; her bir ihracatçı firmaya ithal edilen eşya bedelinden fazla tutarda döviz transferi yapıldığının tespit edildiğinden bahisle fazla transfer tutarının ilgili ihracatçıdan yapılan ithalatlara ilişkin beyannamelerin kıymetine orantısal olarak dağıtılması suretiyle ek tahakkuk ve ceza kararları alınması gerektiğinin belirtilmesi; bazı ithalatlarda transfer işlemi esnasında bankaya ibraz edilen fatura ile anılan transferle ilişkilendirilen beyanname ekinde gümrük idaresine ibraz edilen faturaların tarihinin, sayısının, eşya içerik ve adedinin aynı olmasına rağmen, transfer için bankaya ibraz edilen faturalarda cep telefonlarının birim kıymetlerinin daha yüksek olduğu dolayısıyla gümrük idaresine farklı bankaya farklı fatura ibraz edilmek suretiyle eksik vergi ödendiğinden, ilgili para transferine ekli faturadaki tutar fazlalığının anılan beyanname için tahakkuk ettirilerek ceza kararı alınması gerektiğinin önerilmesi; ayrıca, bazı transferlerin birden fazla ithalat beyannamesiyle ilişkilendirilmesi nedeniyle düşüm yapıldıktan sonra kullanılabilir bakiye kalmayan bazı ithalatlar için yapılan ödemelerin peşin ödeme sayılamayacağından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu işlem; ithalat tutarlarına kıyasla fazladan gönderildiği ileri sürülen para transferlerinden kaynaklanan kısım, gümrük idaresine farklı bankaya farklı fatura ibraz edilmek suretiyle eksik vergi ödendiğinden bahisle tespit edilen faturalardan kaynaklı kısım ve peşin ödeme sayılamayacak beyannamelerle ilgili kısım olmak üzere üç ayrı incelemeden kaynaklı ve farklı sebep unsuruna dayalı olması Mahkemenin her bir sebep unsuru yönünden ayrı ayrı hukuki değerlendirme yapmasını zorunlu kılmaktadır.
Somut olayda, ithalat tutarlarına kıyasla fazladan gönderildiği ileri sürülen para transferleriyle ilgili olarak, muhatap gözüken firmalar ile bunların mukim bulunduğu ülkedeki resmi makamlar nezdinde araştırmaya gidilmediği, hangi transferin hangi beyannameye ait olduğunun tespit edilmediği ve ithalat sırasında idareye sunulan fatura, banka dekontu vb. belgelerin gerçeği yansıtmadığı hususunda idarece ileri sürülen bir iddia bulunmadığı gibi bu yönde herhangi bir araştırma da yapılmadığı, yine kaynak kullanımını destekleme fonu payı tahakkuku yapılan beyannamelere ait ödemelerin beyannamenin tescilinden sonra gerçekleştirildiğine ilişkin idarece delil mahiyetinde somut bir belge sunulmadığı anlaşılmaktadır.
Diğer yandan; bazı ithalatlarda transfer işlemi esnasında bankaya ibraz edilen fatura ile transferle ilişkilendirilen beyanname ekinde gümrük idaresine ibraz edilen faturaların farklılığı nedeniyle anılan ithalat işlemlerinde eksik vergi ödendiği de açıktır
Yukarıda açıklanan nedenlerle, incelenen bu davanın çözümü; davaya konu işlemin dayandığı sebeplerin hukuka uygunluğunun değerlendirilmesini gerektirmekte olup, anılan hususlar değerlendirilmeden verilen kararda yasal isabet bulunmamıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 06/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.