DANIŞTAY 7. DAIRE

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2022/1506 E.  ,  2023/4481 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1506
Karar No : 2023/4481

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı şirket adına tanzimli … tarih ve … sayılı yatırım teşvik belgesi kapsamında, … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile ithal edilen eşyaya ilişkin olarak, yatırım teşvik belgesinin re'sen iptal edildiğinden bahisle, tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile kaynak kullanımını destekleme fonu payına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Bozma kararı üzerine, davacı adına tescilli beyannameye ilişkin olarak yatırım teşvik belgesinin iptal edildiğinden bahisle tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile kaynak kullanımını destekleme fonu payına ilişkin dava konusu işlemin, önce sözü edilen vergilerin davacı adına tahakkuk ettirilip tebliğ edilmesinin, sonrasında ise bu tahakkuklara karşı itiraz ve dava açma hakkı tanınmasının gerektiği, ancak davalı idarece yapılan tahakkuk işleminin tebliğ edilmeyerek, doğrudan tahsilata yönelik tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı şirketin yatırım teşvik belgesinin iptali üzerine, tahakkuk ettirilen vergilere vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Dosyanın incelenmesinden, yatırım teşvik belgesinin iptali üzerine ithal edilen eşyaya ilişkin başlangıçta alınmayan vergiler için idarece 04/08/2015 tarih ve 9636186 sayılı yazı ile ek tahakkuk kararının alındığı ve süresi içinde davacıya tebliğ edildiği, akabinde davacı tarafından itiraz başvurusunda bulunulduğu, itiraz başvurusunun reddi yolundaki işlemin işbu davaya konu yapıldığı, uyuşmazlık konusu vergilerin tahakkuk aşamasının tamamlandığı anlaşıldığından davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket adına tanzimli … tarih ve … sayılı yatırım teşvik belgesi kapsamında, … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile ithal edilen eşyaya ilişkin olarak, yatırım teşvik belgesinin re'sen iptal edildiğinden bahisle, tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile kaynak kullanımını destekleme fonu payına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 74. maddesinde, Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşyanın serbest dolaşıma girişinin; ticaret politikası önlemlerinin uygulanması, eşyanın ithali için öngörülen diğer işlemlerin tamamlanması ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ile mümkün olduğu; 181. maddesinin 1. fıkrasında, ithalatta gümrük yükümlülüğünün; a) İthalat vergilerine tabi eşyanın serbest dolaşıma girişi, b) ithalat vergilerine tabi eşyanın ithalat vergilerinden kısmi muafiyet suretiyle geçici ithali için verilecek gümrük beyannamesinin tescil tarihinde başlayacağı; 184. maddesinde ise; 183. maddede belirtilen haller dışında; a) İthalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolanmasından veya tabi tutulmuş olduğu gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülüklerden birinin yerine getirilmemesi, b) Eşyanın söz konusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya nihai kullanımı nedeniyle indirimli yahut sıfır ithalat vergi oranı uygulanmasına ilişkin koşullardan birine uyulmaması hallerinde ve bu fiillerin geçici depolamanın veya ilgili gümrük rejiminin yanlış uygulanması sonucunu yarattığının tespit edilmesi, durumunda ithalat nedeniyle gümrük yükümlülüğünün doğacağını ve bu yükümlülüğün 1. fıkranın (a) bendinde bahsedilen hallerde yükümlülüğün yerine getirilmediği tarihte, eşyanın sözkonusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya nihai kullanımı nedeniyle indirimli ya da sıfır ithalat vergi oranı uygulanmasına ilişkin bir koşula uyulmadığının sonradan tespiti halinde ise ilgili rejime tabi tutulduğu tarihte başlayacağı düzenlenmiştir. Yine anılan Kanun'un 197. maddesinin 2. fıkrasında, yapılan denetimler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen veya 1. fıkrada belirtilen şekilde tebliğ edilmeyen gümrük vergilerine ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılabileceği; 5911 sayılı Kanun ile değişik 242. maddesinde ise yükümlülerin, kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebilecekleri, idareye intikal eden itirazların otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edileceği, itirazın reddi kararlarına karşı işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulabileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden; yatırım teşvik belgesi kapsamındaki beyannamelerle ithal edilen eşyaya ait istisna edilen vergilerin, teşvik belgesinin re'sen iptal edilmesi nedeniyle istisna hükümleri ortadan kalktığından, bu vergilerin aranılmasını sağlamak amacıyla tesis edilecek işlemlerde izlenecek usul konusunda 4458 sayılı Kanun'da bir düzenlemenin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ancak, böyle bir durumda ithalat vergilerine tâbi bir eşyanın, Gümrük Kanunu'na aykırı bir şekilde Türkiye Gümrük Bölgesine girmesi söz konusu olmakla 4458 sayılı Kanun'un 184. maddesine göre, gümrük yükümlülüğü doğacağından, gümrük vergileri alınmadan yurda girişi yapılan eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin, Gümrük Kanunu'na göre tahakkuk ettirilerek, yükümlüsüne bildirilmesi suretiyle, yükümlülerin, bu bildirimlere karşı, anılan Kanun'un 242. maddesinde öngörülen idari itiraz yollarına başvurabilmelerine ve taleplerinin reddi üzerine de otuz gün içinde dava açabilmelerine olanak tanınması gerekmektedir.
Olayda, davacı şirket adına düzenlenen … tarih ve … sayılı yatırım teşvik belgesinin, Ekonomi Bakanlığı tarafından re'sen iptal edilerek 10/05/2014 tarih ve 28996 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanması nedeniyle, davacı şirket adına tescilli … tarih ve … sayılı beyannameyle ithal edilen eşyaya ait gümrük ve katma değer vergileri ve kaynak kullanımını destekleme fonu payının … tarih ve … sayılı işlemle tahakkuk ettirilerek, 11/08/2015 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği ve bu tahakkuk işlemine karşı 24/08/2015 tarihinde itiraz edilmesi üzerine … tarih ve … sayılı dava konusu işlemle itiraz başvurusunun reddi yolunda tesis edilen işlemin iptali istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacı şirket tarafından işbu davaya konu edilen işlem, yatırım teşvik belgesinin re'sen iptali üzerine belge kapsamında istisna edilen gümrük ve katma değer vergileri ve kaynak kullanımını destekleme fonu payına ilişkin tahakkuka vaki itirazın reddine dair işlem olup, Mahkemenin, dava konusu işlemin tahsilata yönelik bir işlem olduğunun kabulü suretiyle, uyuşmazlık konusu vergilere ilişkin olarak tahakkuk yapılmadan, doğrudan tahsilata yönelik tesis edilen işlemin hukuka uygun olmadığı yolundaki yargısında hukuki isabet görülmediğinden, bu husus gözetilerek yapılacak inceleme ile ulaşılacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere, temyize konu kararın bozulması gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.