DANIŞTAY 7. DAIRE

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2021/988 E.  ,  2023/4130 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/988
Karar No : 2023/4130

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü - ….
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Ev Aletleri İmalat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının iptale ilişkin hüküm fıkrasının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına 2011 yılında tescilli 12 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında ithal edilen ve ödeme şekli mal mukabili olan eşya nedeniyle "vadeli ithalat işlemlerinden doğan vade farkı ödemesi" açıklamasıyla yurt dışına transfer edilen faizin gümrük kıymetine dahil edilmesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararı üzerine, dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından 6736 sayılı Kanun kapsamında yapılan başvuru ile davaya konu ek tahakkuk ve para cezasının, ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük vergisi ve gümrük vergisi üzerinden hesaplanan para cezasına ilişkin kısmının yapılandırıldığı anlaşıldığından, işlemin anılan kısımları yönünden davanın konusuz kaldığı; öte yandan, faiz ödemesinin, finansman anlaşması gereği malın bedeline ilişkin olarak değil, ithalatın finansmanı amacıyla yapıldığı, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 28. maddesinin (c) bendine göre, bu ödemenin eşyanın fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına eklenmeyecek unsurlardan olduğu, davacının diğer beyannameleriyle kıyaslanmak suretiyle varsayıma dayalı olarak ek tahakkuk ve para cezası kararı alınması hukuka uygun olmadığı gibi, "eşyanın gerçekten ödenen fiyat olarak beyan edilen fiyattan satıldığını ve faiz oranının finansman anlaşmasının yapıldığı ülke ve tarih göz önüne alındığında benzer ticari muamelelerdeki oranları aşmadığını ispat etmesi gerektiği"nden bahisle davacının itirazının reddedilmesine karşın, davalı idarece davacıdan bilgi ve belge istenmek suretiyle bu hususta ispat hakkı tanınmadığı, eşyanın beyan edilenden farklı fiyattan satıldığı veya faizin benzer muamelelerdeki faiz oranını aştığına dair tespitte bulunulmadığının anlaşılması karşısında işlemin, ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ve bu vergi üzerinden hesaplanan para cezasına isabet eden kısımlarında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen de karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Gümrük Kanunu'nun 28. maddesinin (c) bendine göre, faiz oranının, finansmanın sağlandığı ülkede o tarihte bu tür bir işlem için geçerli faiz oranı seviyesini aşmadığını ispat yükünün davacıda olduğu açıktır. Faiz giderlerinin gümrük kıymeti dışında tutulması için gerekli yasal şartların mevcut olup olmadığı hususunun ortaya konulabilmesi için Mahkemece taraflardan gerekli belgelerin temin edilmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, ispat yükünün tersine çevrilmesi suretiyle karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığından, kararın temyize konu hüküm fıkrasının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına 2011 yılında tescilli 12 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında ithal edilen ve ödeme şekli mal mukabili olan eşya nedeniyle "vadeli ithalat işlemlerinden doğan vade farkı ödemesi" açıklamasıyla yurt dışına transfer edilen faizin gümrük kıymetine dahil edilmesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinde, ithal eşyasının gümrük kıymetinin eşyanın satış bedeli olduğu ve satış bedelinin, 27 ve 28. maddelerine göre gerekli düzeltmelerin yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu; 28. maddesinde, ithal eşyasının satışıyla ilgili olarak bir finansman anlaşması uyarınca alıcı tarafından üstlenilen faiz giderlerinin, ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatından ayırdedilebilmeleri koşuluyla, finansmanın satıcı veya bir başka kişi tarafından sağlanmış olmasına bakılmaksızın, finansman anlaşmasının yazılı olarak yapılmış olması ve gerektiğinde alıcının, eşyanın, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olarak beyan edilen fiyattan satıldığını ve söz konusu faiz oranının, finansmanın sağlandığı ülkede o tarihte bu tür bir işlem için geçerli olan faiz oranı seviyesini aşmadığını kanıtlaması şartı ile gümrük kıymetine dahil edilmeyeceği hükme bağlanmıştır.
Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün 13/07/2010 tarih ve 2010/34 sayılı Genelgesinde, Avrupa Toplulukları Adalet Divanı'nın C21/91 sayılı kararında, "eşyanın satıcısı tarafından alıcısına sonradan ödeme yapabilmesi için izin verilmesi durumunda yapılacak ertelenmiş ödemenin kural olarak bir 'finansman anlaşması' niteliğinde olduğu" ifade edildiğinden, satış sözleşmesinde satıcının alıcıya sonradan ödeme yapma imkanı tanıması durumunda, söz konusu sözleşmenin, Gümrük Kanunu'nun 28. maddesinin (c) bendinde belirtilen "finansman anlaşması" sayılması gerektiği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; davacı adına 2011 yılında tescilli 17 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında "vadeli ithalat işlemlerinden doğan vade farkı ödemesi" açıklamasıyla 84.696 Euro tutarında faizin 21/11/2012 tarihinde yurt dışına ödendiği hususunun davacının çalıştığı banka tarafından davalı idareye bildirilmesi üzerine, davalı idarece, finansman anlaşmasının ibrazının istenildiği, davacı tarafından ibraz edilen anlaşmada "faiz oranı malın birim fiyatını etkilemeyecektir" denilse bile 17 adet beyannamenin 5'inde faiz tutarının beyan edildiğinin tespit edildiği ve kalan faiz ödemesinin de beyan edilmeyen 12 adet beyannameyle ilgili olduğundan bahisle faiz ödemesinin hangi oranda kalan beyannamelerle ilgili olduğu bilinemediğinden gümrük vergisi oranının en yüksek %6,5 ve katma değer vergisi oranının %18 olarak alınması suretiyle davaya konu işlemin tesis edildiği anlaşılmıştır.
Gümrük Kanunu'nun 28. maddesinin (c) bendine göre, faiz oranının, finansmanın sağlandığı ülkede o tarihte bu tür bir işlem için geçerli faiz oranı seviyesini aşmadığını ispat yükünün davacıda olduğu açıktır. Bu bakımdan, olayda faiz giderlerinin gümrük kıymeti dışında tutulması için gerekli yasal şartların mevcut olup olmadığı hususunun ortaya konulabilmesi için Mahkemece taraflardan gerekli belgelerin temin edilmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, ispat yükünün tersine çevrilmesi suretiyle karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, davaya konu işlemde gümrük vergisi oranının en yüksek %6,5 olarak alınması suretiyle hesaplama yapıldığının belirtilmesi karşısında, işleme konu 12 adet beyanname muhteviyatı eşyaların muhtelif gümrük vergisi oranlarına tabi olduğu görüldüğünden katma değer vergisi matrahını etkileyecek olması nedeniyle anılan hususun yeniden verilecek kararda göz önüne alınması gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının iptale ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.