DANIŞTAY 7. DAIRE

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2021/4378 E.  ,  2023/4353 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4378
Karar No : 2023/4353

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … İlaçları Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin noksan beyan edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bu vergi üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından davalı idareye başvurularak beyannamenin 2. kaleminde yer alan net 1.676,4 kg ağırlığındaki "Losartan Potassium" cinsi eşyanın kıymeti bakımından … tarih ve … sayılı, 6.412.230,00-USD tutarlı faturanın değil, … tarih ve … sayılı, 2.449.220,40-TL tutarlı faturanın esas alınması gerektiğinden bahisle düzeltme talebinde bulunulduğu, davalı idarece yapılan incelemede, aynı miktar ve cins eşya için aynı alıcıya düzenlenmiş iki adet faturadaki kıymetlerin birbirinden farklı olduğu, yükümlüsünce ilk etapta fatura bedelinin 6.412.230,00-USD olarak beyan edildiğinin görülmesi üzerine, eşyanın kıymeti konusunda tereddüt hasıl olduğundan kıymet araştırılmasına gidildiği, bu kapsamda davacı şirket tarafından sunulan ihracat beyannamesinin incelenmesi neticesinde, eşyanın satış bedeli yöntemine göre 5.514.027,00 Euro kıymet farkı tespit edildiğinden bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmış ise de, beyanname ekinde gümrük müdürlüğüne ibraz edilen faturada yer alan kıymetin aksi idarece ispat edilmediği sürece eşyanın gerçek satış bedeli olarak kabul edilmesi gerektiğinden, 4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca beyanın doğruluğunu her zaman araştırmakla yükümlü olan idarece söz konusu eşyanın gerçek satış bedelinin ihracatçı firma ve ihracatçı ülke resmi makamları nezdinde yapılacak yurt dışı kıymet araştırması suretiyle tespit edilmesi gerekirken, yöntem atlama sebepleri oluşmadan ikinci yönteme geçilerek, doğrudan aynı nitelikteki eşya nedeniyle düzenlenen başka bir beyannamede yer alan kıymet baz alınmak suretiyle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Dosyanın incelenmesinden, davacı şirketin sunduğu mahreç ülke çıkış beyannamesi ile faturaların incelenmesinden, serbest dolaşıma giriş beyannamesindeki beyana uygun olmadığı, davalı idarece eşyanın kıymeti konusunda tereddüt hasıl olduğu gerekçesiyle kıymet araştırılmasına gidildiği, davacı şirket tarafından sunulan ihraç ülke beyannamesinin incelenmesi neticesinde, eşyanın satış bedeli yöntemine göre kıymeti olduğu görülen 5.514.027,00 Euro üzerinden kıymet farkı tespit edildiğinden bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmış olup, Türkiye'ye ihraç amaçlı satışa ilişkin olan söz konusu beyannamedeki kıymet dikkate alınarak hukuka uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemin iptali yolunda verilen mahkeme kararına yönelik istinaf istemini reddeden temyize konu vergi dava dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin noksan beyan edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bu vergi üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 23. maddesinde, eşyanın gümrük kıymetinin, gümrük tarifesinin ve eşya ticaretine ilişkin belirli konularda getirilen tarife dışı düzenlemelerin uygulanması amacıyla bu bölümde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymet olduğu belirtilmiş; 24. maddesinin 1. fıkrasında, ithal eşyasının gümrük kıymetinin, eşyanın satış bedeli; satış bedelinin ise, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27. ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu öngörülerek, eşyanın satış bedelinin gümrük kıymetine esas alınabilmesi için gerekli koşullara yer verilmiş; 3. fıkrasının (a) bendinde ise, fiillen ödenen veya ödenecek fiyat, ithal eşyası için alıcının, satıcı veya satıcı yararına yaptığı veya yapması gereken ödemelerin toplamı olarak tanımlanmış; ödemelerin, para transferi şeklinde olabileceği gibi, akreditif veya ciro edilebilir bir kıymetli evrak kullanılarak ya da doğrudan veya dolaylı da yapılabileceği kurala bağlanmıştır.
Öte yandan, sözü edilen Kanun'un 26. maddesinde, 24. ve 25. madde hükümlerine göre belirlenemeyen gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII. maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceği öngörülmüş; GATT'ın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın 17. maddesinde de, bu Anlaşma'da yer alan hiçbir hükmün, gümrük idaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannanemenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen düzenlemelerden, gümrük idaresinin, beyanın doğruluğunu tespit amacıyla, her zaman, her türlü, bilgi ve belgeyi inceleyerek değerlendirme hak ve yetkisine sahip bulunduğu sonucuna varılmaktadır.
Olayda, davacı şirketin sunduğu mahreç ülke çıkış beyannamesi ile faturaların incelenmesinden, anılan belgelerdeki bedellerin, uyuşmazlık konusu serbest dolaşıma giriş beyannamesindeki beyan edilen kıymetle uyumlu olmadığının tespit edilmesi üzerine eşyanın kıymeti konusunda tereddüt hasıl olduğundan kıymet araştırmasına gidildiği, mahreç ülke çıkış beyannamesinin incelenmesi neticesinde, söz konusu beyannamede eşyanın miktarının, brüt ve net ağırlığının birbiriyle tutarlı olduğu ve fakat kıymetinin ihraç ülke çıkış beyannamesinde 5.514.027,00 Euro olarak belirtildiği, anılan beyanname ve eki faturanın yurt dışında mukim ihracatçı firma tarafından beyan edilerek ihraç ülke gümrük idaresince tasdik edilmek suretiyle işlemlerin tekemmül ettirildiğinin anlaşıldığı, davacı tarafından, söz konusu beyannamenin uyuşmazlık konusu ithalat işlemine ait olmadığı yönünde bir iddiasının bulunmadığı Fatura kıymetindeki farkın eşyanın doğrudan nakliyat uygulaması kapsamında, lojistik maliyetlerin azaltılması amacıyla Fransa’dan Türkiye’ye sevk edilmesinden kaynaklandığı belirtilmekte ise de, uyuşmazlığın ithal eşyasının menşeinden veya nakliye giderinden kaynaklanmaması, doğrudan Fransa’dan girdilerin azaltılması maksadıyla nakledildiği ifade edilen eşya nedeniyle Fransa gümrük idaresine bildirilen kıymetin davacının beyan ettiğinden yüksek olması sebebine dayanması nedeniyle itibar edilmesine olanak bulunmadığı, öte yandan, davacı tarafından ihraç ülkesinde yapılan istatistiki kıymet beyanının emsal alınamayacağı yolundaki iddiası, net ve brüt ağırlıklarına yer verilmek suretiyle bildirilen tutarın eşyanın satış bedeli ve satış bedelinin ise fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olması, dolayısıyla Türkiye'ye ihraç amaçlı satışa ilişkin olan söz konusu beyannamede yazılı kıymetin dikkate alınması nedeniyle, ispat külfetinin yerine getirilememesi karşısında, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, işlemin iptali yolunda verilen mahkeme kararına yönelik istinaf istemini reddeden vergi dava dairesi kararında yasal isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 15/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.