DANIŞTAY 7. DAIRE

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2021/2906 E.  ,  2023/4354 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2906
Karar No : 2023/4354

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … İlaçları Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin noksan beyan edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bu vergi üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, dava konusu işleme dayanak alınan … Incorporated firması tarafından Hollanda'da yerleşik ... International Services BV firmasına düzenlenen faturanın Türkiye'ye yapılan ihracatla ilgisi bulunmadığından, bu faturadaki tutarın doğrudan gümrük kıymeti olduğunun kabulünün mümkün olmadığı, nitekim İstanbul Gümrük ve Bölge Müdürlüğünce itiraz aşamasında yapılan araştırma sonucuna yönelik olarak ibraz edilen Hollanda Gümrük İdaresi'nin 01/11/2019 tarihli yazısında da, ithalat ve ihracat silsilesine yer verilerek, işlemler arasındaki fiyat farklılıklarının ilgili bölgelerde uygulanan pazar fiyatlarından kaynaklandığının belirtildiği, dosyaya sunulan 2018 yılı Türkiye Piyasası Fiyat Listesine göre ithale konu eşyanın birim fiyatının 1,46-TL olduğu yönündeki veri ile Sağlık Bakanlığı Türkiye Tıbbi İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun yazısında belirtilen ithale konu eşyadan üretilen ilacın fiyatının 18,82-TL olduğu yönündeki verinin bu durumu destekler nitelikte olduğu, aynı konuda Muratbey Gümrük Müdürlüğü'nce yapılan kıymet araştırmasına dair son iki yıla ilişkin olarak yapılan taramada söz konusu firmanın aynı eşya için yaptığı ithalatların benzer fiyat aralığında olduğunun tespit edilmesi nedeniyle sonlandırılmasına karar verildiğinin anlaşıldığı, dolayısıyla satış bedeli yönteminin terk edilmesini gerektirecek objektif delillerin somut bir şekilde ortaya konulmadığı görüldüğünden, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Dosyanın incelenmesinden, davalı gümrük idaresince yurt dışı araştırmaların yapıldığı ve davacı tarafından Muratbey Gümrük Müdürlüğü'nce tescilli antrepo beyannamesi ekine sunulan yurt dışında mukim firmalar arasında düzenlenen ve eşyanın alıcısının davacı firma olduğu belirtilen ve uyuşmazlık konusu ithalatın önceki aşamasında gerçekleşen satışa ilişkin olduğu davacı tarafından da beyan edilen faturadaki tutar esas alınmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, dava konusu işlemi iptal eden mahkeme kararına yönelik istinaf istemini reddeden vergi dava dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin noksan beyan edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bu vergi üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 23. maddesinde, eşyanın gümrük kıymetinin, gümrük tarifesinin ve eşya ticaretine ilişkin belirli konularda getirilen tarife dışı düzenlemelerin uygulanması amacıyla bu bölümde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymet olduğu belirtilmiş; 24. maddesinin 1. fıkrasında, ithal eşyasının gümrük kıymetinin, eşyanın satış bedeli; satış bedelinin ise, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27. ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu öngörülerek, eşyanın satış bedelinin gümrük kıymetine esas alınabilmesi için gerekli koşullara yer verilmiş; 3. fıkrasının (a) bendinde ise, fiillen ödenen veya ödenecek fiyat, ithal eşyası için alıcının, satıcı veya satıcı yararına yaptığı veya yapması gereken ödemelerin toplamı olarak tanımlanmış; ödemelerin, para transferi şeklinde olabileceği gibi, akreditif veya ciro edilebilir bir kıymetli evrak kullanılarak ya da doğrudan veya dolaylı da yapılabileceği kurala bağlanmıştır.
Öte yandan, sözü edilen Kanun'un 26. maddesinde, 24. ve 25. madde hükümlerine göre belirlenemeyen gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII. maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceği öngörülmüş; GATT'ın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın 17. maddesinde de, bu Anlaşma'da yer alan hiçbir hükmün, gümrük idaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannanemenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen düzenlemelerden, gümrük idaresinin, beyanın doğruluğunu tespit amacıyla, her zaman, her türlü, bilgi ve belgeyi inceleyerek değerlendirme hak ve yetkisine sahip bulunduğu sonucuna varılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, 15/05/2018 tarih ve 80337 sayılı antrepo beyannamesi ile Muratbey Gümrük Müdürlüğüne bağlı antrepoya alınan "… " ticari tanımlı eşya için söz konusu antrepo beyannamesine 6.412.230 USD tutarlı ve … (...) numaralı faturanın eklenmesine karşın, beyanname de Türk lirası cinsinden 6.412.230,00 TL olarak beyan edildiği, davacı tarafından 21/05/2018 tarihinde verilen dilekçe ile, faturanın sehven sunulduğu, olması gereken faturanın 2.449.220,40 TL tutarlı … (… ) numaralı fatura olduğu belirtilerek düzeltme talebinde bulunulduğu, akabinde 13/06/2018 tarihli dilekçesi ile de eşyanın "kullanma özelliğini yitirme riski" olduğundan bahisle mahrece iadesinin talep edildiği, dilekçe ekinde ise, eşyanın kıymetinin 6.412.230 olarak yazıldığı, davacının talebi doğrultusunda … nolu TIR karnesiyle yurt dışına sevk işlemleri yapılan eşyanın … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesiyle yeniden ithal edildiği, bu kez beyanname ekine … (… ) numaralı ve 2.449.220,40 TL tutarında yeni bir faturanın eklenildiği, idarece Muratbey Gümrük Müdürlüğüne sunulan ve aynı şekilde mahrece iade edilen beyanname ekindeki fatura ile Erenköy Gümrük Müdürlüğünde tescilli faturalara konu eşyaların cins ve ağırlıkları aynı oldukları halde, eşya kıymetlerinin farklı olduklarının tespit edildiğinden bahisle davaya konu işlemin tesis edildiği anlaşılmıştır.
Olayda Mahkemece, davacı tarafından beyan edilen satış bedelinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı konusunda ihracatçı firma ve ilgili makamlar nezdinde herhangi bir araştırma yapılmadığı, satış bedeli yönteminin terk nedenlerinin objektif tespit ve delillerle ortaya konulmadığı, … Incorporated firması ile Hollanda'da yerleşik … Services BV arasında düzenlenen faturanın Türkiye'ye yapılan ihracatla ilgisinin bulunmadığı gerekçesiyle hüküm tesis edilmiş ise de; uyuşmazlık, eşyanın kıymetinin düşük bulunması nedeniyle fatura kıymetinin tespitinde satış bedeli yönteminin terk edilmesi değil, beyan edilen bedelin gerçek olmadığı iddiasına dayanmaktadır. Nitekim, davacının aynı eşya için gerek antrepo beyannamesi, gerekse mahrece iade beyannamesi ekinde sunduğu 2. bir faturanın varlığı söz konusu olduğundan mahkeme kararına katılma olanağı bulunmamaktadır.
Öte yandan, ithalat beyannamesi ekinde yer alan faturaya ilişkin yurt dışı araştırmalarının yapıldığı, Fransa ve Hollanda Gümrük İdarelerinin ithalat ve ihracat oranlarına yönelik bilgi dışında, davacının gümrük idaresine beyan ettiği faturanın doğruluğunu destekleyici bir bilgi verilmediği gibi, Fransa Cumhuriyeti istihbarat ve Gümrük Soruşturmaları Daire Başkanlığınca Türk idaresine verilen 13/11/2019 tarihli cevapta, "eşyanın, Mayıs 2018 tarihinde Fransa topraklarını terk ettiği, ama Türkiye'deki alıcı firma tarafından fatura ile ilgili bir sebepten dolayı reddedildiği, geri dönüş rejimleri kapsamında Avrupa Birliğine tekrar ithal edildiği ve daha sonra aynı Türk firmasına Temmuz 2018 tarihinde tekrar ihraç edildiğinin" belirtilmesi suretiyle, davacı tarafından "kullanma özelliğini yitirme riski" olduğu belirtilerek mahrece iadesinin istenildiği belirtilen eşya ile tekrar ithal edilen eşyanın aynı eşya olduğunun, mahrece iade edilme sebebinin ise faturadan kaynaklandığının ortaya konulduğu görüldüğünden, Muratbey Gümrük Müdürlüğü'nce tescilli antrepo beyannamesi ekinde sunulan yurt dışında mukim firmalar arasında düzenlenen eşyanın alıcısının davacı olduğu açıkça belirtilen ve uyuşmazlık konusu ithalatın önceki aşamasında gerçekleşen satışa ilişkin olduğu davacı tarafından da beyan edilen faturadaki tutarın esas alınması suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, bozma kararı üzerine yeniden verilecek kararda, ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bu vergi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasının hesaplanmasında, kıymete esas alınan faturadaki teslim şeklinin "FCA" olması nedeniyle eklenen navlun ve sigorta bedellerinin aynı tarihlerde yapılan ilaç hammaddesi ithalatına ilişkin bir başka beyannamedeki navlun ve sigorta bedellerinin dikkate alınması suretiyle belirlendiği anlaşılmış olup, anılan bedellerin hukuka uygunluğunun ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 15/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.