DANIŞTAY 7. DAIRE

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2021/2649 E.  ,  2023/4588 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2649
Karar No : 2023/4588

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : Tic…aret Bakanlığı adına
… Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: ... sayılı TIR karnesi muhteviyatı eşyanın yurt dışı edilmediğinin tespit edildiğinden bahisle karne hamili firmanın kanuni temsilcisi olan davacı adına tahakkuk ettirilen gümrük vergilerine vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, TIR karnesi muhteviyatı eşya varış gümrük idaresine intikal ettirilmediğinden, taşıyıcı ile kefil kuruluşa gerekli bildirimlerin yapılmasına rağmen verilen süre içerisinde, eşyanın yurt dışı edildiğine veya boşaltıldığına dair tevsik edici belgeler sunulmadığından, eşyaya isabet eden vergilerin hesaplanarak karne hamili firmaya ve kefil kuruluş TOBB'a bildirildiği, karne hamili firma tarafından ödeme yapılmaması üzerine kefil kuruluştan tahsil edilen kefalet tutarından kalan kısımların tahsili amacıyla firma adına düzenlenen ödeme emri tebliğ edilemediğinden, şirket yetkilisi olan davacı adına dava konusu tahakkuk kararının alındığı; ara kararına cevaben, davalı idarece karne hamili şirket nezdinde yürütülen idari veya adli soruşturma veya kovuşturmanın bulunmadığının bildirildiğinin anlaşılması karşısında, davacının TIR karnesi muhteviyatı eşyanın gümrük gözetiminden çıkarılarak yurt içinde bırakılmasında sorumlu olduğu ya da bu durumu bildiği veya normal olarak bilmesi gereken kişi konumunda olduğu yönünde hukuken kabul edilebilir somut bir veri ortaya konulmaksızın tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Olayda, TIR karnesi muhteviyatı eşya varış gümrük idaresine ulaştırılmadığından, transit rejimi hükümlerinin ihlal edildiği sabit olmakla birlikte, eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin öncelikle karne hamili şirkete yönelik tahakkuk ettirilerek akabinde tahsil işlemlerinin uygulanmasından sonra, tahsil edilemeyen veya tahsil edilmeyeceği anlaşılan amme alacağı için şirket yetkilisi olan davacı adına 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre cebren tahsil yollarına gidilmesi gerekirken, olay ile arasındaki illiyet bağı somut olarak ortaya konulmaksızın, davacı adına tahakkuk kararı alınması hukuka aykırı olduğundan, temyize konu kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... sayılı TIR karnesi muhteviyatı eşyanın yurt dışı edilmediğinin tespit edildiğinden bahisle karne hamili firmanın kanuni temsilcisi olan davacı adına tahakkuk ettirilen gümrük vergilerine vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 86. maddesinde, transit rejiminde asıl sorumlunun, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejimine ilişkin hükümlere uymakla yükümlü olduğu, bu kişinin yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla, transit rejimine göre taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı veya alıcının da, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan tedbirlere uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmakla yükümlü oldukları 92. maddesinin 2. fıkrasında, Türk Gümrük Bölgesi içindeki transit halindeki eşyanın beklenmeyen haller veya mücbir sebeplerle telef veya kaybı halinde, gümrük vergilerinin aranmayacağı; 182. maddesinde, ithalat vergilerine tabi eşyanın, bu kanuna aykırı şekilde Türkiye Gümrük Bölgesine girmesi halinde gümrük yükümlülüğünün doğacağı; 184. maddesinin 1. fıkrasında, ithalat vergilerine tabi eşyanın, geçici depolanmasından veya tabi tutulmuş olduğu gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülüklerden birinin yerine getirilmemesi durumunda gümrük yükümlülüğünün başlayacağı; 3. fıkrasında, yükümlünün, ithalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolanmasından veya tabi tutulduğu gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülükleri yerine getirmesi gereken kişi ya da söz konusu rejime tabi tutulması için konulmuş koşullara uyması gereken kişi olduğu, 183. maddesinin 3. fıkrasında, eşyayı gümrük gözetiminden çıkaran kişilerin, bu çıkarma işine iştirak eden ve eşyanın gümrük gözetiminden çıkarıldığını bilen veya normal olarak bilmesi gereken kişilerin, söz konusu eşyayı elde eden veya elinde bulunduran ve bu eşyayı elde ettiği veya aldığı sırada gümrük gözetiminden çıkarıldığını bilen veya normal olarak bilmesi gereken kişilerin, eşyanın geçici depolanmasında veya tabi tutulmuş olduğu gümrük rejiminin kullanılmasından doğan yükümlülükleri yerine getirmesi gereken kişilerin, gümrük vergilerinden sorumlu oldukları hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen hükümlere göre, transit rejiminde asıl sorumlunun yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla, transit rejimine göre taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı varış yeri gümrük idaresine, eşyanın sağlam ve noksansız olarak sunulmasından sorumlu olduğundan, davacının yetkilisi olduğu şirket tarafından TIR karnesi kapsamında yapılan taşıma nedeniyle, şirketin sorumlu olduğu, bu durumda, söz konusu şirketin yetkilisi olan davacının da bahsi geçen taşıma işi için alınan TIR karnesiyle yapılan taşımadan haberdar olmadığının kabulüne olanak bulunmaması karşısında, uyuşmazlığın esasının incelenerek transit rejim hükümlerinin ihlal edilip edilmediğinin tespit edilmesi, ihlalin varlığı halinde de tahakkuk tutarlarının değerlendirilmesi suretiyle yeniden karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 27/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.