DANIŞTAY 7. DAIRE

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2021/2174 E.  ,  2023/4173 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2174
Karar No : 2023/4173

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
…
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Group İthalat İhracat Kimya Sanayi Dış Ticaret
Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 21330 sayılı transit refakat belgesi kapsamında beyan edilen eşyanın, yapılan denetim sonucunda belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun tespit edildiğinden bahisle, davacı adına asıl sorumlu sıfatıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının olay tarihinde yürürlükte bulunan şekli uyarınca gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, 28/10/2017 tarihinde Gürcistan'dan Türkiye'ye giriş yapmak üzere gelen TIR aracında yüklü eşyaya ilişkin olarak, transit refakat belgesinde "rebar" olarak kayıtlı, 7214.20 tarife istatistik pozisyonunda demir veya alaşımsız çelikten çubuklar olarak beyan edilen eşyaların kontrolünde, 150.000 paket 2005 marka sigara, 285.500 paket Email marka sigara, 150.000 paket … marka sigara ve 2490 kg net … marka nargile tütünü cinsi eşya olduğunun tespit edildiğinden bahisle para cezası kararının alındığı; beyan edilen eşya ile giriş gümrük idaresinde tespit edilen eşyalar arasında tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın belirgin bir şekilde farklılığın bulunduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı olan uyuşmazlık konusu eşyaların, asıl sorumlu sıfatıyla davacı tarafından transit refakat belgesi kapsamında beyan edilerek gümrüğe sunulduğu ve bu suretle asıl sorumlunun uymakla yükümlü bulunduğu transit rejiminin ihlal edildiği anlaşıldığından, davacının olayda herhangi bir kusurlu eylemi veya işlemi bulunmadığı yolundaki iddiasının yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan 5. fıkrasında, serbest dolaşımda olmayan eşyanın transit rejime konu edilmesi ve bu eşyanın belirgin şekilde farklı çıkması hali cezalandırma için yeterli görülmüş, anılan fıkranın ihlali halinde de farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı para cezası kesileceği belirtilmiş olup; anılan hükmün 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle değişik halinde, transit rejim konu edilen eşyanın olması ve beyan edilen ilen eşyanın farklı olmasının yanında anılan fıkranın (a) bendinde uygulanacak ceza miktarında ilgili lehine düzenleme yapılarak gümrük vergilerinin iki katı tutarında para cezası kesileceği dikkate alındığında, söz konusu durumun somut olayda davacı lehine bir düzenleme olduğunun kabulünün gerektiği; öte yandan, 7190 sayılı Kanunun 12. maddesiyle eklenen (b) bendindeki hükmün, yeni getirilen bir düzenlenme olması nedeniyle yasanın yürürlüğe girdiği 07/11/2019 tarihinden sonraki olaylara uygulanabileceği; bu durumda, dava tarihinden sonra oluşan ve davacı açısından lehe olan bu hukukî durum karşısında ve lehe olan kanun hükmünün geriye yürüyeceği yolundaki ilke çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda, davayı reddeden mahkeme kararında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasından sonra dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararda, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası hükmünün ihlal edildiği sonucuna ulaşılması yerinde olmakla birlikte; "lehe olan kanun hükümlerinin geçmişe yürüyeceği" yolundaki ceza hukukunun temel ilkesi çerçevesinde, 7190 sayılı Kanun ile yapılan mevzuat değişikliği dikkate alınmak suretiyle yeniden karar verilmek üzere, temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
21330 sayılı transit refakat belgesi kapsamında beyan edilen eşyanın, yapılan denetim sonucunda belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun tespit edildiğinden bahisle, davacı adına asıl sorumlu sıfatıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının olay tarihinde yürürlükte bulunan şekli uyarınca gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 5. fıkrasında; Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası alınacağı hükme bağlanmış olmasına karşın, aynı hükmün 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle değişik halinde, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve varış gümrük idaresine karayolu ile sevk edilmek üzere transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, yapılan kontrol veya muayene sonucunda, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın tespiti hâlinde fiilin niteliğine göre bu fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca işlem yapılacağı; aynı fıkranın (a) bendinde, farklı çıkan eşyanın gümrük vergileri toplamının beyan edilen eşyanın gümrük vergileri toplamından fazla olması durumunda farklı çıkan eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin iki katı idari para cezası verileceği; (b) bendinde, farklı çıkan eşyanın beyan edilen eşyadan farklı şekilde, ithalinin lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması durumunda farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Olayda, 29/03/2016 tarihinde transit refakat belgesi muhteviyatı eşyanın beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı olarak, sigara ve nargile tütünü olduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının olay tarihinde yürürlükte olan şekli uyarınca gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında para cezası kararı alınmış olup, Tütün Mamullerinin Üretim ve Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 15. maddesinin 2. fıkrası uyarınca anılan eşyanın ithali için ilgili bakanlıktan "uygunluk belgesi" alınması zorunluluğu bulunduğundan, 235. maddenin 5. fıkrasının 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle (b) bendinin değiştirilen halinde, beyan edilenden belirgin şekilde farklı eşya tespit edilmesinin yanı sıra ithali belli kuruluşların vereceği uygunluk belgesine tabi olması halinde eşyanın gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında para cezası kararı alınması öngörüldüğünden, para cezaları için de geçerli olan "lehe hükmün uygulanması" yolundaki genel ceza hukuku ilkesi çerçevesinde uygulanacak hüküm bulunmadığının anlaşılması karşısında, davanın reddi gerekirken, yukarıda yer verilen gerekçeyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 06/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.