WhatsApp Hukuki Asistan

Yeni

Son Karar yapay zeka destekli hukuk asistanınız artık WhatsApp üzerinden cebinizde. Aşağıdaki hizmetlerden dilediğinizi seçerek WhatsApp asistanınıza soru sorarak hemen kullanmaya başlayabilirsiniz.

Hukuki Destek Alma
Hukuki sorularınız için anında uzman desteği alın
Yargıtay ve BAM Kararı Arama
Emsal kararlar ve içtihatlar için arama yapın
Dava Dilekçesi Hazırlama
Yapay zeka ile hızlı ve profesyonel dilekçeler oluşturun
Sözleşme Hazırlama
Özelleştirilmiş sözleşme şablonları oluşturun
Loading Logo

sonkarar

Sayfa Yükleniyor

Son güncelleme: 30 Haziran 2026

DANIŞTAY 7. DAIRE

A- A A+

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2020/3211 E.  ,  2023/4953 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/3211
Karar No : 2023/4953

DAVACI : …

DAVALI : …
VEKİLİ: …

DAVANIN KONUSU : 05/08/2020 tarih ve 31204 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2818 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın Eki "İthalat Rejimi Kararına Ek Karar"ın 1. maddesinde düzenlenen … GTİP numaralı sarımsak cinsi eşya için gümrük vergisi oranları ile birlikte "50 EUR/100 kg/net Toplu Konut Fonu uygulanır" ibaresinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : İthalat ve ihracat yapan mükelleflerin ödemekle yükümlü oldukları vergi ve ek mali yükümlülükleri önceden bilmeleri gerektiği, bu kapsamda ithalat ve ihracat bağlantılarını kurdukları, dava konusu fon uygulaması ile gümrük vergilerinin yanı sıra önceden maliyet hesabı yapılmasına engel olacak şekilde değişen ve artan yabancı para cinsinden ve maliyeti önceden hesaplanamayan ek mali yükümlülük getirildiği, bunun vergide belirlilik ilkesine aykırı olduğu, Toplu Konut Kanunu'nun 2. maddesinde fonun gelirleri ve kaynaklarının sayıldığı, bunlar arasında sarımsak olarak gösterilen ithal eşyasının yer almadığı, yine Cumhurbaşkanı Kararı'nın dayanak aldığı yasalar arasında Toplu Konut Kanunu'nun bulunmadığı, diğer yandan, Anayasa'nın 73. maddesinde Cumhurbaşkanına ek mali yükümlülüğünün miktarını belirleme yetkisinin verilmediği, fon uygulamasının Anayasa'nın 73. maddesine aykırı olduğu, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. ve 24. maddelerinde ithal vergisi deyiminin, eşyanın ithalinde ödenecek gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükleri ifade ettiği, Toplu Konut Fonunun da ek vergi olduğu, Toplu Konut Fonu hesaplanmasında ithal eşyanın CIF kıymeti değil de, her 100 kg için 50 EUR olarak ağırlık ölçüsüne göre hesaplanmasının 24. maddede düzenlenen kıymet tespit yöntemine aykırı olduğu, döviz kuru önceden öngörülemediği için maliyet hesabında zorlanıldığı, eşyanın CIF kıymeti değil ağırlık ölçüsüne göre hesaplanan fonun orantısız olduğu, %5 gibi sembolik bir gümrük vergisi oranı belirlenirken verginin 20-25 katına tekabül edecek şekilde ağırlık üzerinden sübjektif fon uygulamasının ithalat girişimlerini engelleyip zorlaştırdığı ileri sürülmüştür.

DAVALININ SAVUNMASI : 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 445. maddesinde, İthalat Rejimi Kararı da dahil olmak üzere ithalata dair mevzuatı hazırlamak, madde politikalarını teklif etmek, uygulamak, ithalatla ilgili izinleri ve belgeleri vermek Ticaret Bakanlığının hizmet birimleri arasında yer alan İthalat Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayıldığından, dava konusu Cumhurbaşkanı Kararının hazırlık işlemlerinin de Ticaret Bakanlığınca yürütüldüğü, her ne kadar dava konusu Ek Karar Cumhurbaşkanı Kararı ile tesis olunmuşsa da, hazırlık işlemleri anılan Bakanlıkça yürütüldüğünden, Ticaret Bakanlığının da hasım mevkine alınması gerektiği, Anayasanın 167. maddesi, 2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 1 ilâ 3. maddeleriyle, 474 sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanun'un 2. maddesi uyarınca ek mali yükümlülük koyma ve kaldırma yetkisinin kanunla Cumhurbaşkanına verildiği, dava konusu düzenlemenin de ek mali yükümlülük olduğu, Dünya genelinde yaşanılan Covid-19 hastalığı nedeniyle ülkelerin dış ticaretinin olumsuz şekilde etkilendiği, talep düşüklüğüne bağlı olarak ihracat pazarının daraldığı, ülkelerin de ihraç birim fiyatlarını düşürdüğü, yerli sanayinin düşük birim fiyatlı ithalat tehdidiyle karşı karşıya kaldığı, bu nedenle yerli üreticiyi korumak için dava konusu ek mali yükümlülük olan fon uygulamasının getirildiği, söz konusu düzenlemede üst hukuk normlarına aykırı bir yön bulunmadığı, yine III sayılı İşlenmiş Tarım Ürünleri Listesi'nde bu eşyanın sanayi payından alınan Toplu Konut Fonu ödemesinin de başından beri EUR ile hesaplandığı, diğer yandan mevcut Toplu Konut Fonu uygulamasının 31/12/2020 tarihli ve 31351 (3. mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İthalat Rejimi Kararıyla yürürlükten kaldırıldığı ileri sürülerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : 05/08/2020 tarihli ve 31204 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2818 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın Eki "İthalat Rejimi Kararına Ek Karar"ın 1. maddesinde düzenlenen … GTİP numaralı sarımsak cinsi eşya için gümrük vergisi oranları ile birlikte "50 EUR/100 kg/net Toplu Konut Fonu uygulanır" ibaresinde hukuka aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI …'İN DÜŞÜNCESİ: Uyuşmazlık 05/08/2020 tarihli ve 31204 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2818 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın Eki "İthalat Rejimi Kararına Ek Karar"ın 1. maddesinde düzenlenen 0703.20.00.00.12 GTİP numaralı sarımsak cinsi eşya için gümrük vergisi oranları ile birlikte "50 EUR/100 kg/net Toplu Konut Fonu uygulanır" ibaresinin iptali istemine ilişkindir.
31/12/2020 tarih ve 31351 (3. mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3350 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 17. maddesi ile 20/12/1995 tarih ve 95/7606 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren "İthalat Rejimi Kararı" ekleri ile birlikte yürürlükten kaldırıldığından, davaya konu yapılan düzenlemenin yer aldığı ve İthalat Rejimi Kararında değişiklik yapan 2818 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın da dayanağı kalmamıştır.
Anılan nedenle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Yedinci Dairesince, Danıştay Savcısının düşüncesinin alınmasından ve Tetkik Hakiminin açıklamalarının dinlenilmesinden sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :
05/08/2020 tarih ve 31204 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2818 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Eki "İthalat Rejimi Kararına Ek Karar"ın 1. maddesinde düzenlenen … GTİP numaralı sarımsak cinsi eşya için gümrük vergisi oranları ile birlikte "50 EUR/100 kg/net Toplu Konut Fonu uygulanır" ibaresinin iptali istenilmektedir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Dava konusu işlem, 31/12/2020 tarih ve 31351 (3. mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3350 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 17. maddesi ile 20/12/1995 tarih ve 95/7606 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren "İthalat Rejimi Kararı" ekleri ile birlikte yürürlükten kaldırılmış ise de, düzenleyici işlemin yürürlükte kaldığı süre boyunca hukuken uygulanabilir ve sonuçlarını doğuracabilecek nitelikte olduğunun görülmesi karşısında, işin esası incelenerek karar verilmesi gerekmiştir.

ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın "Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması" başlıklı 13. maddesinde, temel hak ve özgürlüklerin Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlandırılabileceği, "Mülkiyet Hakkı" başlıklı 35. maddesinin 2. fıkrasında, mülkiyet hakkının ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabileceği; ''Vergi ödevi'' başlıklı 73. maddesinin 4. fıkrasında; vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapma yetkisinin Cumhurbaşkanına verilebileceği, "Piyasaların denetimi ve dış ticaretin düzenlenmesi" başlıklı 167. maddesinin 2. fıkrasında ise, dış ticaretin ülke ekonomisinin yararına olmak üzere düzenlenmesi amacıyla ithalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine vergi ve benzeri yükümlülükler dışında ek mali yükümlülükler koymaya ve bunları kaldırmaya kanunla Cumhurbaşkanına yetki verilebileceği hükümleri bulunmaktadır.
Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasında imzalanan Gümrük Birliği kurulmasına dair 06/03/1995 tarih ve 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı'nın 13, 17. ve 18. maddelerinde, Türkiye'nin topluluk üyesi olmayan ülkelere ortak gümrük tarifesi uygulayacağı, tarife değişikliği halinde ise, kendi gümrük tarifesinde gerektiğinde ayarlamalar yapabileceğine dair anılan 13. maddedeki hükümler saklı kalmak kaydıyla işlenmiş tarım ürünlerine ilişkin olarak Ek 1 de yer alan malların üçüncü ülkelerden ithalatında tarım payının uygulanabileceği kararlaştırılmıştır.
25/02/1995 tarih ve 22213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 03/02/1995 tarih ve 1995/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasının 1. maddesinde, Dünya Ticaret Örgütünün Anlaşmanın eklerinde yer alan anlaşmalarda ve bunlara bağlı hukuki metinlerle ilgili hususlarda üye ülkeler arasında ticari ilişkilerin idamesi için ortak kurumsal yapıyı oluşturduğu, 2. maddesinde, Ek 1, 2 ve 3'de yer alan anlaşmalar ve bunlara bağlı olan hukuki metinlerin (Çok Taraflı Ticaret Anlaşmaları) işbu Anlaşmanın mütemmim cüz'ünü teşkil ettiği ve tüm üyeleri bağladığı belirtilmiş olup, 27/08/1993 tarihli ve 21681 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması'nın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşma'nın 1. maddesinde de, ithal eşyasının gümrük kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu, eşyanın ithal ülkesine ihraç amacıyla yapılan satışı sırasında ortaya çıkan ve 8. maddeye göre gerekli düzeltmelerin yapıldığı, gerçekte ödenen veya ödenecek fiyat olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinin 1. bendi, ithal eşyasının gümrük kıymetinin eşyanın satış bedeli olduğu, eşyanın satış bedelinin ise, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu hükmünü ihtiva etmektedir.
2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde dış ticaretin, ülke ekonomisinin yararına düzenlenmesini sağlamak amacıyla ithalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine vergi ve benzeri yükümlülükler dışında ek mali yükümlülükler konulması ve kaldırılması, bu yükümlülüklere ilişkin esasların tespit edilmesi ve oluşan fonların kullanılmasının anılan Kanun hükümlerine göre yürütüleceği, "Yetki" başlıklı 2. maddesinde, Cumhurbaşkanının bu Kanun kapsamındaki konularda düzenlemeler yapmaya yetkili olduğu, "Ek mali yükümlülükler" başlıklı 3. maddesinde de, ithalat, ihracat veya dış ticaret işlemleri üzerine konulan ek mali yükümlülüklerin nevi, miktarı, tahsili, takibi, iadesi, gerektiğinde bütçeye irat kaydedilmesi, bir fonda toplanması ve fonun kullanım esaslarının Cumhurbaşkanı Kararında gösterileceği düzenlenmiştir.
474 sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanun'un 2. maddesinde, Cumhurbaşkanının, bu Kanun'un eki Gümrük Giriş Tarife Cetvelinde yer alan eşyaların gümrük vergisi had ve nispetlerini sıfıra kadar indirebileceği veya bu Cetveldeki had ve nispetlerin %50’sine kadar yükseltebileceği; ayrıca, Tarifedeki notlarda gerekli değişiklikleri yapmaya, bu değişikliklerin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye de yetkili olduğu, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşma hükümlerinin saklı tutulduğu kuralı yer almaktadır.
2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'nun "Toplu Konut Fonunun Kullanma Sahası", "Toplu Konut Fonunun Denetimi" başlıklı 3. ve 7. maddeleri, 4684 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 7. maddesi ile kaldırılmış olup, anılan Kanun'un geçici 3.maddesinin (d) fıkrası ile 2. bendinde ise, tasfiye edilen Toplu Konut Fonu gelirleri arasında yer alan gelirlerin (diğer mevzuatla Toplu Konut Fonu için verilmesi öngörülen paralar dahil) bu konuda yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar Hazine adına tahsiline devam edilerek Hazine hesaplarına intikalinin sağlanacağı belirtilmiştir.
Öte yandan, 20/12/1995 tarih ve 95/7606 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi kararının "İthalata Ait Esaslar" başlıklı 9. ve 10. maddelerinde, ithalatta uygulanacak gümrük vergisi oranları ile ödenecek toplu konut fonunu gösterir (31/12/2019 tarih ve 30995 (3.mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1964 sayılı İthalat Rejim Kararına Ek Kararla değişik) listeler belirtilerek (T1), (T2) işaretinin bulunduğu durumlarda işlenmiş tarım ürünlerinin bünyesinde yer aldığı kabul edilen ve bileşim tablosunda belirtilen temel tarım ürünleri miktarlarının esas alınması suretiyle tespit edilecek kod numaralarına Ek 3'te yer alan tabloda tekabül eden toplu konut fonu miktarlarının tahsil olunacağı, anılan Karar eki listelerde yer alan maddelerin karşılarında nisbi (% olarak) Toplu Konut Fonu bulunduğu takdirde, fon, ithal edilen malın ABD Doları cinsinden değerinin karşılığı Türk Lirası veya Yeni Türk Lirası üzerinden, maktu (EURO/100 Kg/net) bulunduğu takdirde de, EURO cinsinden hesaplanacak fon miktarının karşılığı Türk Lirası veya Yeni Türk Lirası üzerinden tahsil edileceği, Bakanlar Kurulu (Cumhurbaşkanı) kararıyla fon ödenerek ithal edilecek maddelerin belirlenerek, fon tutarlarının yeniden düzenlenebileceği ifade edilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, 05/08/2020 tarih ve 31204 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2818 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Eki "İthalat Rejimi Kararına Ek Karar"ın 1. maddesinde düzenlenen 0703.20.00.00.12 GTİP numaralı sarımsak cinsi eşya için gümrük vergisi oranları ile birlikte "50 EUR/100 kg/net Toplu Konut Fonu uygulanır" ibaresinin davaya konu edildiği anlaşılmıştır.
Anayasanın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti, bir hukuk devleti olarak nitelendirilmiş olup, hukuk devleti; eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayıp yargı denetimine açık olan devlet olarak tanımlanmıştır. Temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa'nın 13. maddesi de, hak ve özgürlüklerin ancak kanunla sınırlanabileceğini temel bir ilke olarak benimsemiş olup, Anayasa'nın 35. maddesinin 2. fıkrasında, mülkiyet hakkının ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabileceği belirtilmek suretiyle mülkiyet hakkına yönelik müdahalelerin kanunda öngörülmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Anayasa'nın 73. maddesinde ise, verginin yasallığı ilkesi kabul edilirken, aynı zamanda bu ilkenin istisnası da sayılabilecek şekilde, yasa ile belirlenen sınırları aşmamak koşuluyla Cumhurbaşkanına düzenleme yetkisi verilebileceği öngörülmüştür.
Buna göre, anılan maddenin 4. fıkrasında sayılan konularda, yani vergilendirmeye ilişkin muaflık, istisna, indirim ve oranlarına ilişkin hükümlerde, kanun tarafından belirlenen alt ve üst sınırlar içinde kalmak şartıyla Cumhurbaşkanınca değişiklik yapılabilmesi olanaklı olup, bu bağlamda 474 sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanun'un 2. maddesinde, Cumhurbaşkanının, bu Kanun'un eki Gümrük Giriş Tarife Cetvelinde yer alan eşyaların gümrük vergisi had ve nispetlerini sıfıra kadar indirebileceği veya bu Cetveldeki had ve nispetleri %50’sine kadar yükseltebileceği, ayrıca, Tarifedeki notlarda gerekli değişiklikleri yapmaya, bu değişikliklerin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye de yetkili olduğu hükümlerine yer verilmiştir.
Anayasa koyucunun vergi ödevinde öngörülenden tamamen ayrı bir esas benimsediği Anayasanın 167. maddesinin 2. fıkrasında ise, dış ticaretin ülke ekonomisinin yararına olmak üzere düzenlenmesi amacıyla ithalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine vergi ve benzeri yükümlülükler dışında ek mali yükümlülükler koymaya ve bunları kaldırmaya kanunla Cumhurbaşkanına yetki verilebileceği kuralı yer almaktadır.
Bu çerçevede 2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 2. ve 3. maddeleri uyarınca Cumhurbaşkanının bu Kanun kapsamındaki konularda düzenlemeler yapmaya yetkili olduğu, ithalat, ihracat veya dış ticaret işlemleri üzerine konulan ek mali yükümlülüklerin nevi, miktarı, tahsili, takibi, iadesi, gerektiğinde bütçeye irat kaydedilmesi, bir fonda toplanması ve fonun kullanım esaslarının Cumhurbaşkanı kararında gösterileceği düzenlenmiştir.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun, 3. maddesinin 8. fıkrasında, "gümrük vergileri" deyiminin, ilgili mevzuat uyarınca eşyaya uygulanan ithalat vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümünü; 9. fıkrasında, "ithalat vergileri" deyiminin eşyanın ithalinde ödenecek gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükleri ifade ettiği açıklandığından; dış ticaretin ülke ekonomisinin yararına olmak üzere düzenlenmesi amacıyla ithalat işlemleri üzerine konulan toplu konut fonu payı, esasen Anayasa'da ifade edildiği haliyle Cumhurbaşkanı Kararıyla alınan bir ek mali yükümlülük olup, Gümrük Kanunu, ithalat rejim kararı ve ilgili diğer mevzuatın ek mali yükümlülüğün tarhı, tahakkuku, tahsili, geri verilmesi, takibi ve teminata bağlanmasına dair hükümlerine tabidir.
2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'nun "Toplu Konut Fonunun Kullanma Sahası", "Toplu Konut Fonunun Denetimi" başlıklı 3. ve 7. maddeleri 4684 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 7. maddesi ile kaldırılmış ise de, anılan Kanun'un geçici 3.maddesinin d fıkrası uyarınca bu konuda yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar Hazine adına tahsiline devam edilerek Hazine hesaplarına intikali sağlanacağı kuralı yer almakta olup, Kanun koyucu anılan fıkranın 2. bendinde de toplu konut fonu gelirleri arasında diğer mevzuatla Toplu Konut Fonu için verilmesi öngörülen paraları da saymıştır.
Bu durumda, toplu konut fonunun tek kaynağı Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasında imzalanan Gümrük Birliği kurulmasına dair 06/03/1995 tarih ve 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı ile belirlenen tarım payı olmayıp, bu çerçevede 31/12/2019 tarih ve 30995 (3. mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1964 sayılı İthalat Rejim Kararına Ek Kararla değişik 20/12/1995 tarih ve 95/7606 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararı eki listelerde (T1), (T2) işaretinin bulunduğu işlenmiş tarım ürünleri dışında da yukarıda anılan mevzuat hükümlerinde belirtilen yetki ve sınırlamalar çerçevesinde ek mali yükümlülük niteliğinde toplu konut fonunun alınması öngörülebilecektir.
Öte yandan, Cumhurbaşkanı Kararı'nda davaya konu edilen eşyanın ağırlığı üzerinden alınması kararlaştırılan tutar, dayanağını Anayasa'nın 167. maddesi ile 2976 sayılı Kanun'dan aldığından, 474 sayılı Kanun'da belirtilen gümrük vergisi had ve nispetlerini sıfıra kadar indirilebilme veya bu Cetveldeki had ve nispetleri %50’sine kadar arttırabilme yetkisinin kullanımında iddia edilebilecek olan, tarifedeki nispi oran dışında eşyanın ağırlığı üzerinden belirlenen ve mükellefleri en az maktu vergi tutarı kadar vergi ödemek zorunda bırakacak, yasallık ilkesini ihlal edici nitelikte hukuka aykırı asgari bir vergi tutarının idarece belirlendiğinden de bahsetmek mümkün değildir.
Ayrıca belirlilik ilkesi, yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasını, kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesini ifade etmekte olup, dava konusu düzenleyici işlemin dayanağı mevzuatın anılan ilkeye uygun olması, erişilebilir ve öngörülebilir kurallar içermesi nedeniyle belirlilik ilkesinin ihlal edildiğinden de söz edilemez.
Anayasa Mahkemesinin 11/01/1985 tarih ve E:1984/6, K:1985/1 sayılı kararında da belirtildiği üzere bir ek mali yükümlülüğün konulması, onun nevinin ve miktarının saptanması demektir. Türü ve miktarı belli olmayan bir yükümlülük konulamaz. Şu halde, dış ticaretin ülke ekonomisinin yararına düzenlenmesi amacıyla ek mali yükümlülükler koymaya yetkili kılınan Cumhurbaşkanı, ek mali yükümlülüklerin nevini ve miktarını saptayabilecektir. Esasen, önceden nelerden ibaret olacağını saymaya ve miktarını saptamaya olanak da yoktur. İdare başka ülkelerin alacağı önlemlere veya onların ekonomisinin gidişine ya da ülkemizdeki ekonomik olaylara bakarak günü gününe alınacak tedbirlerle dış ticareti ülke ekonomisinin yararına düzenleyebilecektir.
Anayasanın 167. maddesi ile Cumhurbaşkanına verilen yetki, dış ticaretin ülke ekonomisinin yararına olmak üzere düzenlenmesi amacıyla verildiğinden, anılan amacı dışında kullanılamayacaktır. Dolayısıyla, Cumhurbaşkanı Kararı'nın davaya konu edilen dış ticaret işlemleri üzerine ek mali yükümlülük niteliğinde toplu konut fonu payı konulmasına dair kısmının yargısal denetiminin öncelikle, getirilen ek mali yükümlülüğün 167. maddede belirtilen ekonomik amacı taşıyıp taşımadığının saptanması noktasında yapılması gerekir.
Günümüzde halen birçok ülke dış ticarete dair işlemlerinde başta tarım sektörü olmak üzere yerli üreticilerini dış rekabetten korumak, istihdamın artırılması, ticaret hadlerinin iyileştirilmesi, dış pazarlık gücünün artırılması, belirli meslek grubu veya sektörün korunması amacıyla tarife içi veya tarife dışı önlemler alabilmektedir.
Bu durumda, ülkemizde ve dünyada ticari ve gündelik hayatı olumsuz yönde etkileyen Covid-19 salgınının etkilerini en aza indirebilmek amacıyla 05/08/2020 ilâ 31/12/2020 tarihleri arasındaki kısa dönemde rekabet açısından dengeli bir ortamın devamlılığı, yerli üreticinin korunması ve ithalattan kaynaklanacak vergi kayıplarının önlenmesi hedefiyle kamu yararı gözetilerek, ulusal mevzuat ve uluslararası anlaşmalara bağlı kalınarak, 05/08/2020 tarih ve 31204 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2818 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın Eki "İthalat Rejimi Kararına Ek Karar"ın 1. maddesinde düzenlenen … GTİP numaralı sarımsak cinsi eşya için gümrük vergisi oranları ile birlikte "50 EUR/100 kg/net Toplu Konut Fonu uygulanır" ibaresinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Aşağıda dökümü yapılan … Türk Lirası yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … Türk Lirası vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay Vergi Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 21/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.