DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2024/4 E.  ,  2024/421 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/4
Karar No : 2024/421

DAVACI: …
VEKİLİ: Av. …

DAVALI: …

DAVANIN KONUSU: Dava dilekçesinin konu bölümünde 26/01/2023 tarihli, 32085 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 25/01/2023 tarihli, 6733 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı uyarınca alınan acele kamulaştırma kararının iptalinin istenildiği belirtilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakimi …'ın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi gereğince incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun "İlk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar" başlıklı 24. maddesinin 1. fıkrasında ise, Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak; Cumhurbaşkanı kararlarına ... karşı açılacak iptal ve tam yargı davalarını karara bağlayacağı hüküm altına alınmıştır.
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasında, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki iptal ve tam yargı davaları ile idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakacağı hükme bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari davaların açılması" başlıklı 3. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde, dava dilekçelerinde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği; 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dilekçelerin sırayla a) görev ve yetki, b) idari merci tecavüzü, c) ehliyet, d) idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) süre aşımı, f) husumet, g) 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği belirtilmiş; 15. maddenin 1. fıkrasının (d) bendinde, dilekçelerde 14. maddenin 3/g bendine aykırılık görülmesi halinde otuz gün içinde 3 ve 5. maddelere uygun şekilde düzenlemek veya noksanları tamamlamak üzere dilekçenin reddine karar verileceği, 5. fıkrasında ise, 1. fıkrasının (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği, hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasında, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği, ikinci fıkrasında da, birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması gerektiği hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinde, "1. İvedi yargılama usulü aşağıda sayılan işlemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır: ... b) Acele kamulaştırma işlemleri. ..." hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanun'un 34. maddesinin 1. fıkrasında ise; imar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkemenin taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesi olduğu hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda belirtilen hükümler uyarınca, acele kamulaştırma kararına ilişkin uyuşmazlığın ilk derece mahkemesi olarak Danıştay Altıncı Dairesinde; kamu yararı/kamulaştırma kararı vb. kararların iptali istemiyle ilk derece yargı yeri olan idare mahkemesinde dava açılması gerektiğinden, söz konusu işlemlere karşı aynı dilekçeyle dava açılmasına olanak bulunmamaktadır.
Dairemizin 11/10/2023 tarih ve E:2023/7503, K:2023/7399 sayılı kararı ile 2577 sayılı Kanunun 3. ve 5. madde hükümleri uyarınca dava dilekçesinin reddine karar verilmesine karşın süresi içerisinde yenilenen dilekçenin konu bölümünde 26/01/2023 tarihli, 32085 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığının 25/01/2023 tarihli, 6733 sayılı acele kamulaştırma kararının iptalinin istenildiği, ancak sonuç bölümünde 26/01/2023 tarihli, 32085 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığının 25/01/2023 tarihli, 6733 sayılı acele kamulaştırma kararı ile Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin … tarihli, … sayılı kamulaştırma kararının iptalinin istenildiğinin belirtildiği görüldüğünden, Dairemizin anılan dilekçe ret kararında da açıklandığı üzere 26/01/2023 tarihli, 32085 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığının 25/01/2023 tarihli, 6733 sayılı acele kamulaştırma kararına ilişkin uyuşmazlığın ilk derece mahkemesi olarak Danıştay Altıncı Dairesinde, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin … tarihli, … sayılı kamulaştırma kararına ilişkin uyuşmazlığın ise, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 34. maddesine göre taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesinde çözümlenmesi gerektiğinden, ayrı yargı yerlerince değerlendirilerek sonuçlandırılması gereken söz konusu işlemlere karşı aynı dilekçeyle dava açılmasına olanak bulunmamaktadır.
Bu durumda; yenileme dilekçesinin konu ve sonuç bölümlerinin birbiriyle örtüşmediği, ayrı yargı yerlerince değerlendirilerek sonuçlandırılması gereken söz konusu işlemlere karşı aynı dilekçeyle dava açılmasına olanak bulunmadığı dikkate alındığında, yenilenen dilekçenin bu haliyle 2577 sayılı Kanunun 5. maddesine uygun bulunmamıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesi hükümlerine uygun olmayan dava dilekçesinin aynı Kanun'un 15. maddesinin 1/d bendi gereğince, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren otuz (30) gün içinde her işleme karşı görevli ve yetkili yargı merciinde yeniden dava açılmakta serbest olunmak üzere ikinci kez reddine,
2. Yeniden verilen dilekçede aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hususunun davacıya duyurulmasına,
3. Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Dava dilekçesi örneği ve eklerinin davacıya gönderilmesine,
5. Artan posta ücreti avansı ile kullanılmayan yürütmenin durdurulması harcının ise istemi halinde davacıya iade edilmesine, 17/01/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.