DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/7917 E.  ,  2023/9989 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/7917
Karar No : 2023/9989

DAVACI : ... Madencilik ve Turizm A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Genel Müdürlüğü - ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : Yozgat İli, Sorgun İlçesinde bulunan S: ... numaralı IV. grup maden (linyit) işletme ruhsatlı sahada, ruhsata konu maden üretimine devam edilebilmesi için ihtiyaç duyulan ekli listedeki taşınmazın Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 24/06/2023 tarihli ve 32230 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 23/06/2023 tarih ve 7325 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının, Sorgun İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesinde düzenlenen acele kamulaştırmanın şartlarının dava konusu olayda gerçekleşmediği, acelelik halinin bulunmadığı ve mülkiyet hakkının ihlal edildiği ileri sürülmüştür.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI : Davaya konu işlemde acelelik halinin gerçekleştiği belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince 2577 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakimi ... 'ın açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :
Dava; Yozgat İli, Sorgun İlçesinde bulunan S: ... numaralı IV. grup maden (linyit) işletme ruhsatlı sahada, ruhsata konu maden üretimine devam edilebilmesi için ihtiyaç duyulan ekli listedeki taşınmazın Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 24/06/2023 tarihli ve 32230 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 23/06/2023 tarih ve 7325 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının, Sorgun İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istemiyle açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun dava şartlarını düzenleyen 114. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde; "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" hükmüne, aynı fıkranın (i) bendinde, "Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması" hükmüne yer verilmek suretiyle "derdestlik" ve "kesin hüküm" olmaması halleri doğrudan dava açma şartları arasında sayılmış, Kanunun 115. maddesinde, mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi halinde davayı usulden reddedeceği kurala bağlanmış; 303. maddesinin 1. fıkrasında ise; "Bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir" hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda; "derdestlik" ve "kesin hüküm" müesseseleri düzenlenmemiş ve Kanunun 31. maddesinde, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ve onun yerine çıkarılan Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili maddelerine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte, tarafları ve konusu aynı olan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açıldığının ve görülmekte olduğunun saptanması halinde, usul hukukunun temel kavramlarından olan derdestlik müessesesinin temelinde yatan, ilk davanın aynısı olan ikinci davanın açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığı olgusundan hareketle, ikinci davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine; bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükme karşın tarafları, konusu ve sebepleri aynı olan ikinci bir dava açılmış olması durumunda ise bu davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, Yozgat İli, Sorgun İlçesinde bulunan S:... numaralı IV. grup maden (linyit) işletme ruhsatlı sahada, ruhsata konu maden üretimine devam edilebilmesi için ihtiyaç duyulan ekli listedeki taşınmazın Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 24/06/2023 tarihli ve 32230 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 23/06/2023 tarih ve 7325 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının, Sorgun İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istemiyle 07/09/2023 tarihinde Dairemiz kayıtlarına giren dilekçe ile açılan davanın E:2023/6732 sayı ile görülmeye devam edildiği, iş bu davanın ise; Yozgat İdare Mahkemesi kayıtlarına giren 08/09/2023 tarihli dilekçe ile açıldığı, ... İdare Mahkemesince ... tarih ve E:... , K:... sayılı karar ile uyuşmazlığın görüm ve çözümünde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ın görevli olduğu neticesine varıldığı gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine, dosyanın Danıştay Başkanlığına gönderilmesine karar verildiği, bunun üzerine, dosyanın, 20/10/2023 tarihinde, Dairemizin E:2023/7917 sayısına kaydedildiği, dolayısıyla konusu ve sebepleri aynı olan iki dava açıldığı, görülmekte olan davada ise mükerrer olması sebebiyle derdestlik bulunduğu neticesine varılmıştır.
Bu itibarla, aynı davacı tarafından aynı işlemin iptali istemiyle açılan davanın Dairemizin E:2023/6732 sayılı dosyasında halen derdest olduğu anlaşıldığından konusu ve tarafları aynı olan bakılmakta olan davanın derdestlik nedeniyle incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... -TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Kullanılmayan ... -TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,
6. 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A-2-(g) maddesi uyarınca, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 27/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.