DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/6989 E.  ,  2023/7432 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/6989
Karar No : 2023/7432

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Çankırı ili, Orta ilçesi, … Beldesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parselde kayıtlı taşınmazın maliki olan davacı tarafından, anılan taşınmazı kapsayan alanda Yaylakent Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli revizyon ilave uygulama imar planının taşınmazına ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu taşınmazın ikiye ayrıldığı, kuzey-güney yönünde uzanan 7 metrelik yaya yolunun herhangi bir ulaşım izinden veya kadastral yoldan geçmediği, yaya yoluna ilişkin planlama kararı belirlenirken komşu parsellerin kadastral sınırları eksen olarak kabul edilerek güzergah belirlenmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemin hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; önceki planlara karşı davacı tarafından açılan dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile mevcut dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, planlamada genel olarak mümkün olduğunca mevcut yol izlerinin kullanılmaya çalışıldığı, ana ulaşım akslarının planın genel kurgusuna uygun bir biçimde 10 metrelik yollarla oluşturulduğu, davacıya ait taşınmazın güneyinden geçen 10 metrelik yolun da planın ve ulaşım kurgusunun bir parçası olduğu ve devamlılık arz edecek şekilde plana aktarıldığı, taşınmazın çok küçük bir kesiminin 10 metrelik yol kullanımında kaldığı, ayrıca yol kurgusunun planın genel yaklaşımına uygun olduğu, taşınmaza isabet eden 7 metrelik yolların yapı adaları arasında bağlantıyı sağlamak üzere plan genel yaklaşımına uygun bir şekilde kurgulandığı, 7 metrelik yol üzerinde kalan davacıya ait ahır yapısının ruhsatsız olduğu, köy statüsü 1962 yılında sonlanan ve sonrasında mahalle statüsüne kavuşan alanın beldenin bir parçası olarak modern şehircilik ilkeleri bağlamında planlanmasının elzem olduğu ve bu kapsamda yörenin gelişimi de düşünülerek yol kademelenmesi yapılmak suretiyle kurgulanan ulaşım sisteminin ve kentsel kullanım kararlarının bu yaklaşımın bir sonucu olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi/dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline/davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Kayılar Mahallesinin küçük bir kırsal yerleşim alanı olduğu, büyük yolların ve tesis alanlarının gerekli olmadığı, dava konusu taşınmazdan geçen yolun taşınmazı ikiye böldüğü, bu yollar nedeniyle taşınmazın üzerinde bulunan ev ve ahırın yıkılacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, Çankırı ili, Orta ilçesi, Yaylakent Beldesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda yapılan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli revizyon ilave uygulama imar planının onaylanmasına ilişkin Yaylakent Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun “Tanımlar” başlıklı 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgilerini ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlığa konu taşınmazın bulunduğu alanda dava konusu imar planı değişikliklerinden önce Yaylakent Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planının yapıldığı, bu planların bütününe karşı … Mahallesi muhtarı tarafından dava açıldığı, söz konusu davada … İdare Mahkemesince verilen … tarih, E:…, K:… sayılı dava konusu işlemin iptaline dair karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak davanın reddi yolunda … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay Altıncı Dairesinin 12/10/2023 tarih ve E:2022/5512, K:2023/7420 sayılı kararıyla; 2007 yılında onaylanan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında 2025 yılı için öngörülen 7.500 kişilik nüfus projeksiyonun ulaşılabilecek en yüksek (tavan) nüfusa işaret ettiği ve bu nüfusun alt ölçekli planlarda aşılmaması gerektiğine vurgu yapıldığı, dava konusu imar planlarının ise çevre düzeni planından da yararlanılarak 2035 yılı için 7.500 kişilik bir nüfus öngörüsünde bulunduğu, oysa ki plan açıklama raporunda beldenin nüfusunun 1990 yılından beri bir düşüş trendinde olduğu, göçü önleyecek bir aktivitenin yerleşkede bulunmadığı, dört ayrı yöntem kullanılarak yapılan projeksiyonda 2035 yılı için ortalama nüfusun 2.354 kişi olarak hesaplanmasına karşın bu projeksiyonun yaklaşık üç katı büyüklüğünde bir nüfusun yerleşkeye çevre düzeni planına aykırı biçimde gelişme konut alanları da önerilerek atanmasının ve bu nüfusa hizmet edecek sosyal ve teknik altyapı alanlarının imar planlarında standartların çok üstünde ayrılmasının, alanın tarımsal ağırlıklı mevcut dokusuna zarar verebileceği, bunun da çevre düzeni planında yer alan yerleşmenin sahip olduğu geleneksel doku ve yapılaşma özellikleri ile civarındaki alanın doğal özelliklerinin planlama aşamasında dikkate alınacağı ilkesiyle bağdaşmadığı hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, dava konusu işlemdeki nüfus öngörülerinin doğru tespit edilmesi suretiyle alan ve yoğunluk dağılımları ile arazi kullanım kararlarının bu veriler doğrultusunda yeniden belirlenerek plan kararı haline getirilmesi, plan araştırma raporunun güncellenmesi bu bağlamda ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerinin güncel veriler ile göz önünde bulundurulması gerektiğinden bu hususların planın tümünü kusurlandırır nitelikte olduğu sonucuna ulaşılarak planın tümünün iptali gerektiği gerekçesiyle İdari Dava Dairesi kararının bozulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu imar planı değişikliklerinin ise Yaylakent Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planının tümünün iptaline dair … İdare Mahkemesince verilen … tarih, E:…, K:… sayılı kararı üzerine tesis edildiği görülmüştür.
Yukarıda belirtildiği üzere Kastamonu İdare Mahkemesinin anılan kararına karşı yapılan istinaf başvurusu kabul edilerek, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine ilişkin kararın, Dairemizin imar planlarının bütününe ilişkin yukarıda detaylı olarak açıklanan nedenlerle iptali gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği tespit edildiğinden söz konusu bozma kararı üzerine verilecek karar dikkate alınarak davalı idarece yeniden işlem tesis edileceği açık olduğundan bu aşamada dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/10/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.