DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/6917 E.  ,  2023/10192 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/6917
Karar No : 2023/10192

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Odası (... Şubesi)
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan "Keçiören İlçesi, Kışlabaşı Şenyuva Mevkii 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Revizyonu ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Revizyonu" işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan 13/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Pursaklar tanımlı kısımda ayrık nizam 4 katlı ve Bağlum tanımlı kısımda Hmax-Serbest olan yapı yüksekliğinin dava konusu revizyon planlarda Hava Mania sınırı dışındaki konut alanlarında Yençok-16 kat ve Hava Mania sınırında yer alan konut adalarında 1158 metre yüksekliğe kadar bina inşa edilebileceğinin öngörüldüğü, dolayısıyla kat artışına gidildiği gibi daha önce yapılmış jeolojik etüt raporunun dosyada bulunmadığı, halbuki Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği ile Bakanlık genelgeleri uyarınca 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarının onanabilmesi için onaylı bir jeolojik-jeoteknik etüt raporu olması gerektiği halde, dava konusu 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı revizyonunun onaylı bir jeolojik-jeoteknik etüt raporu bulunmadan onaylandığı, dava konusu işlem ile doğu ve batıdaki iki planda belirlenen inşaat emsalleri korunarak planlama nüfusunun aynen korunduğu belirtilmiş olsa dahi, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği (asgari alan standartlarını içeren) Ek-2 tablo ile kıyaslandığında, donatı alanlarında iyileştirmeye gidilmediği, dolayısıyla Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin Ek-2 tablosunda belirtilen asgari standartlara göre donatı ayrılmadığı, Ankara İli, Keçiören İlçesi, Kışlabaşı - Şenyuva Mevkiine ilişkin Keçiören Belediye Meclisince ... tarih ve ... sayılı kararla uygun görülen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planının onaylanmasına dair ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının; jeolojik etüt hazırlanmaması ile asgari standartlarda donatı alanı ayrılmaması yönlerinden şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve imar mevzuatına uygun olmadığı anlaşıldığından hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; davacı tarafından 03/09/2021 tarihinden itibaren 1 ay süreyle (03/09/2021-04/10/2021) askıya çıkarılarak ilan edilen dava konusu imar planlarına askı süresi içinde itiraz edilmediği, son ilan tarihi olan 04/10/2021 tarihini takip eden günden itibaren 60 gün içerisinde ve en son 03/12/2021 (Cuma) tarihi bitimine kadar açılması gerekirken, yasal süresi geçirildikten sonra 06/12/2021 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle incelenmeyeceği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İstinaf aşamasında verilen kararda ifade edilen ve dava konusu planların 03/09/2021-04/10/2021 tarihleri arasında askıda ilan edildiğine ilişkin hususun davalı Keçiören Belediyesi nezdindeki askı tarihleri olduğu, ancak dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının Ankara Büyükşehir Belediyesince 07/09/2021-06/10/2021 tarihleri arasında ilan edilmesi nedeniyle ilçe belediyesinin 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin askı ilanının dikkate alınamayacağı, 1/5000 ölçekli nazım imar planı bakımından davanın süresinde açıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI :
... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; savunma verilmemiştir.
... Belediye Başkanlığı tarafından; savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Kuzey Ankara Çevre Yolu Güneyi - Şenyuva - Kışlabaşı Mevkiine ilişkin 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Revizyonu ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Revizyonunun kabul edilmesine dair ... tarih ve ... sayılı Keçiören Belediye Meclis Kararının Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla tadilen onaylandığı, Keçiören Belediyesince dava konusu imar planlarının 03/09/2021-04/10/2021 tarihleri arasında askıda ilan edildiği, davalı idarelerin internet sitelerinde de ilan edildiği, davacı tarafından, askı süresi içinde anılan planlara itiraz edilmediği, dava konusu büyükşehir belediye meclis kararının askı süreci tamamlandıktan sonra, 06/12/2021 tarihinde görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde; dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı düzenlenmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun, "Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 8. Maddesinin b bendinde; İmar planlarının; nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği; mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı; Planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği; Bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği; Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği; Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince onbeş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı düzenlenmiş; anılan maddeye 14/02/2020 tarihinde 7221 sayılı Kanunun 6. Maddesinin 3. Fıkrası ile getirilen ek paragraf ile; İmar planlarının ve bu planlardaki değişikliklerin nerede askıya çıktığına dair bilgilendirme ilanının, askı süresi ile eş zamanlı olarak ilgili muhtarlıkların panosunda duyurulacağı; ayrıca plan değişikliği hakkında, değişikliğe konu alanda görülebilir bir şekilde en az 2 adet tabela ile 30 gün süreyle bilgilendirme yapılacağı hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bir idari işlem mevzuatta öngörülen prosedüre uygun olarak tesis edilmeli ve tamamlanmalıdır. 3194 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca belediye meclisince onaylanmakla yürürlüğe giren imar planlarının da bir ay süreyle askıya çıkarılmak suretiyle ilan edilmesi gerekmektedir. Onaylanmayan veya onaylandıktan sonra ilan edilmeksizin uygulamaya konulan bir imar planı yukarıda belirtilen kanun hükmünde öngörülen prosedür tamamlanmaksızın tesis edilmiş bir işlem olacağından şekil eksikliği nedeniyle hukuka aykırı olacaktır.
İmar planlarının askıya çıkarılmaması ve internet ilanlarının yapılmaması, planları kanunda öngörülen şekil şartları tamamlanmaksızın tesis edilmiş bir işlem haline getiren asli şekil unsurlarıdır ve bu eksiklik işlemin iptal nedenidir. Askı ilanı tamamlanmış ve internet ilanı yapılmış bir imar planının nerede askıya çıktığına dair bilgilendirme ilanının askı süresi ile eş zamanlı olarak ilgili muhtarlıkların panosunda duyurulmaması ve değişikliğe konu alanda görülebilir bir şekilde en az 2 adet tabela ile 30 gün süreyle bilgilendirme yapılmaması bahsedilen şekilde bir asli şekil unsuru olmamakla beraber ilgililerin işlemi öğrenmeleri açısından önem arzetmektedir. İmar planlarının nerede duyurulduğu hakkındaki bilgilendirmenin ilgili muhtarlıkların ilan panosunda ve iki adet tabela ile değişikliğe konu alanda ilan edilmemesi halinde o bölgede yaşayanlar açısından, planların öğrenildiği ve dava açma süresinin başlayacağı kabul edilemez.
3194 sayılı İmar Kanununun, "Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 8. Maddesinin b bendine 14/02/2020 tarihinde 7221 sayılı Kanunun 6. Maddesinin 3. Fıkrası ile getirilen ek paragraf ile; imar planı değişikliği hakkında, değişikliğe konu alanda görülebilir bir şekilde en az 2 adet tabela ile 30 gün süreyle bilgilendirme yapılacağı hükmüne yer verilmiş ise de, hukuk devleti ilkesinin olmazsa olmaz koşulu olan hak arama hürriyeti kapsamında imar planı değişiklikleri bakımından öngörülen tabela ilanı ile bilgilendirme şartının aynı şekilde imar planı revizyonları hakkında da uygulanması gerekmektedir.
Dosyanın ve Danıştay Altıncı Dairesinin E:2023/830 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden; TMMOB ... Odası tarafından, dava konusu Keçiören Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen ve Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla tadilen onaylanan Kuzey Ankara Çevre Yolu Güneyi - Şenyuva - Kışlabaşı Mevkiine ilişkin 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Revizyonu ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Revizyonunun iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan davada 15/12/2021 tarihli, "davalı idarelerden; dava konusu meclis kararı ile onaylanan imar planlarının askıya çıkarılmak suretiyle ilanına ilişkin tutanaklar ile internet sitesinde yayınlandığına ilişkin bilgi ve belgelerin onaylı ve okunaklı örneğinin gönderilmesinin istenilmesine" yönelik verilen ara kararına cevaben Keçiören Belediyesince; imar planlarının askıya çıkarıldığına ilişkin askı ilan tutanaklarının ve internet sitesinde yayınladığına ilişkin ekran görüntüsünün gönderildiği, neticede ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve K:... sayılı kararıyla davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Söz konusu karara karşı TMMOB ... Odası tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin E:... sayılı dosyasında 28/09/2022 tarihli, "davalı Ankara Büyükşehir Belediyesinden; dava konusu Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan Keçiören ilçesi, Kışlabaşı Şenyuva mevkii 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Revizyonu ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Revizyonunun, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı internet sitesinde ilan edilip edilmediğinin, ilan edildi ise hangi tarihler arasında ilan edildiğinin ve bu hususa ilişkin bilgi ve belgelerin (ekran görüntüsü vb.) istenilmesine" yönelik verilen ara kararına cevaben Ankara Büyükşehir Belediyesince dosyaya sunulan İmar Planlama Şube Müdürlüğünün ... sayılı yazısı ile Keçiören Belediyesi ile eş zamanlı olarak imar planlarının sadece internet sitesinde yayınlanması amacıyla hareket edildiğinin belediyenin anılan iç yazışma evrakı örneğinden anlaşılması karşısında, davacı TMMOB ... Odası tarafından dava dilekçesinde Ankara Büyükşehir Belediyesince internet sitesinde yapılan ilanda askı tarihlerinin 07/09/2021-06/10/2021 olarak belirtildiği ve bu tarihlere göre davanın süresinde açıldığı iddiasının karşılanmasına yarar nitelikte bilgilendirme ilanı ve duyurularının yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgenin gönderilmediği anlaşılmakla birlikte revizyon imar planlarının askı süresi ile eş zamanlı olarak ilgili muhtarlıkların panosunda duyurulup duyurulmadığı ve imar planları revizyonu hakkında, revizyona konu alanda görülebilir bir şekilde en az 2 adet tabela ile 30 gün süreyle bilgilendirme yapılıp yapılmadığının Mahkemece araştırılmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Bu durumda davalı idareler tarafından dava konusu işlemin tesisi tarihinden önce yürürlüğe giren yasa hükmü uyarınca revizyon imar planlarının askı süresi ile eş zamanlı olarak ilgili muhtarlıkların panosunda duyurulup duyurulmadığı ve imar planları revizyonu hakkında, revizyona konu alanda görülebilir bir şekilde en az 2 adet tabela ile 30 gün süreyle bilgilendirme yapılıp yapılmadığı, ayrıca Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının askıda ilan edildiğine ve internet sitesinde duyurulduğuna dair onaylı belgelerin temin edilerek davacının büyükşehir belediyesi internet sitesinde belirtilen askı tarihlerinin Keçiören Belediyesince ilan edilen askı tarihlerinden farklı olduğu iddiası da netleştirildikten sonra dava açma süresi yönünden bir değerlendirme yapılması gerekirken, belirtilen hususlar araştırılmaksızın eksik incelemeye dayalı olarak davanın süre aşımı nedeniyle reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında isabet görülmemiştir.
Öte yandan yukarıda açıklandığı üzere, 3194 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca belediye meclisince onaylandıktan sonra yürürlüğe giren imar planlarının askıya çıkarılmaması ve internet ilanlarının yapılmaması durumunda, imar planları kanun hükmünde öngörülen prosedür tamamlanmaksızın tesis edilmiş bir işlem olacağından asli şekil sakatlığı nedeniyle hukuka aykırı gelecektir. Bu bağlamda 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planına ilişkin askı ve internet ilanının davalı Keçiören Belediyesince gerçekleştirildiği, ancak 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planına ilişkin internet ilanının yapıldığı hususunda hem davacı hem de davalı Ankara Büyükşehir Belediyesi arasında ihtilaf bulunmamakla beraber, dava konusu nazım imar planının davalı Ankara Büyükşehir Belediyesince askıda ilan edilmediğinin anlaşılması halinde 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı hakkında asli şekil unsuru eksikliği gözetilerek karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 28/12/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.