DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2022/5943 E.  ,  2023/9143 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/5943
Karar No : 2023/9143

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 19/10/2020 tarih ve E:2016/8580, K:2020/9610 sayılı bozma kararına uyularak; … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Burdur ili, Bucak ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz için verilen … tarihli, … sayılı yapı ruhsatının ve dayanağı ifraz ve tevhit işlemine ilişkin … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararının, anılan taşınmazın ticaret alanı olarak belirlenmesine ilişkin … tarihli, … sayılı belediye meclis kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı ve taşınmazın bulunduğu imar adasının genişletilmesine ilişkin … tarihli, … sayılı belediye meclis kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar plan tadilatı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı tadilatlarının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlığın … tarihli, … sayılı belediye meclis kararıyla yapılan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planına ilişkin kısmı bakımından dava konusu planların Bucak ilçesinin genelini kapsayan revizyon imar planı niteliğinde olduğu ve dava konusu taşınmaz özelinde değişiklik öngörmediği, dava konusu … ada, … parsel sayılı taşınmaz için öngörülen otopark alanı kullanımının üst ölçekli plan kararlarıyla uyumlu olduğu, dava konusu planların hukuka uygun olduğu; uyuşmazlığın … tarihli, … sayılı belediye meclis kararıyla yapılan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı tadilatlarına ilişkin kısmı bakımından, dava konusu taşınmazın otopark alanı kullanım kararı kaldırılarak yerine ticaret alanı kullanımı öngörülerek kaldırılan otopark alanına karşılık mevzuat gereği ayrılması zorunlu eşdeğer otopark alanının ayrılmadığı, plan açıklama raporunda eşdeğer alan olarak ayrıldığı belirtilen … ada, … parsel sayılı taşınmazın dava konusu meclis kararıyla yapılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı tadilatında belediye aşevi, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı tadilatında da park alanı fonksiyonunda kaldığı, taşınmaza getirilen ticaret alanı fonksiyonunun yoğunluk, ulaşım, çevresel etkiler, yapılaşma, sosyal donatı gibi unsurlar ile şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve teknikleri ile kamu yararına ve dolayısıyla hukuka aykırı olduğu, uyuşmazlığın … tarihli, … sayılı belediye encümen kararıyla yapılan ifraz, tevhit uygulaması ve … tarihli, … sayılı yapı ruhsatına ilişkin kısmı bakımından ise dava konusu işlemlerin dayanağı olan imar planının belirtilen nedenlerle hukuka aykırı bulunması nedeniyle dava konusu işlemlerin dayanaksız kaldığı gerekçesiyle hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle … tarihli, … sayılı belediye meclis kararıyla onaylanan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı tadilatlarıyla, … tarihli, … sayılı encümen kararıyla yapılan ifraz ve tevhit işlemlerinin ve … tarihli, … sayılı yapı ruhsatının iptaline, davanın kalan kısımlar yönünden ise reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Bucak Belediye Başkanlığı tarafından 2016 yılında yeni revizyon imar planları yapıldığı ve taşınmaza aynı fonksiyonların verildiği, anılan imar planına karşı açılan davanın reddine karar verildiği ve kararın Danıştay Altıncı Dairesi tarafından onandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının temyiz edilen kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava konusu … ada, … parsel sayılı taşınmazın 1992 tarihinde yapılan planda davacının dilekçesindeki beyanına göre otopark alanında, davalı idarenin beyanına göre ise üç ayrı trafik noktasının kesiştiği bölgede taşıt trafik akışını yönlendirici refüj alanında kaldığı, dava konusu … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planlarının yapıldığı, davacının dilekçesindeki beyanına göre bu planların tadilat niteliğinde olduğu ve dava konusu taşınmazının kullanımının ticaret alanı olarak değiştirildiği, daha sonra Bucak Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile imar adası sınırlarının genişletildiği, davacı komşu taşınmaz maliki tarafından imar durum belgesi ile plan değişikliğinin öğrenilmesi üzerine … tarihli, … sayılı yapı ruhsatı ve ifraz ve tevhit uygulamasına ilişkin … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararı ve söz konusu dayanak planların iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
İşlem tesis tarihi itibariyle yürürlükte olan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 27. maddesinde; imar planlarında bulunan sosyal ve teknik alt yapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişikliklerinin zorunluluk olmadıkça yapılamayacağı zorunlu hallerde böyle bir değişiklik yapılabilmesi için, sosyal ve teknik alt yapı alanının kaldırılabilmesi ancak bu tesisin hizmet götürdüğü bölge içinde eşdeğer yeni bir alanın ayrılması suretiyle yapılabileceği öngörülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yönünden:
Mahkeme kararında ticari alan kullanımının büyütülmesinin gerekçesinin ortaya konulamadığı tespitine yer verilmesine rağmen plan açıklama raporunda, dava konusu alanda mevcut bulunan yapının otopark ve taşıt yolu içerisinde kaldığı, fiili durumda planlarda öngörülen 12 metre genişliğindeki taşıt yolunun açılmasına engel olduğu, … ada ve … ada arasından geçen imar yolunun trafiği olumsuz etkilediği, imar yolu kaldırılarak … ada ve … adanın bütüncül yaklaşımla planlandığı, … adanın doğusundan geçen 12 metrelik taşıt yolunun güzergahının düzenlendiği ve yolun sürekliliğinin sağlandığı, kamulaştırma maliyetinin yüksek olması nedeniyle de dava konusu plan değişikliğine gidildiği belirtilmiştir.
Ayrıca … tarihli, … sayılı belediye meclis kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama revizyon imar planlarında dava konusu taşınmazın aynı fonksiyonda bırakıldığı, davacı tarafından anılan imar planlarına karşı açılan davada, … İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararıyla, … sayılı adanın büyük kısmının yolda kaldığı, yolun fiili olarak kullanıldığı, 4 yolun kesişim noktasında bulunduğu, … sayılı adanın büyük bir kısmının yola terk edilmesi ve kalan kısmının … sayılı adada birleştirilmesinin trafik güvenliği ve erişebilirlik bakımından uygun olduğu, kaldırılan otopark alanı için ise bölgede daha fazla otopark alanı ayrıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, anılan karara yapılan istinaf başvurusu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla dava konusu taşınmazın önceki imar planında fonksiyonun otopark alanı olmadığı, otopark alanlarının "P" rumuzu ile gösterildiği, taşınmazın kuzeyi ve doğusunda yer alan 10 ve 12 metrelik taşıt yolu güzergahını belirginleştirmek üzere kaldırım şeklinde çizilmiş ayırıcı bir hat ve taşıt ulaşımına açık bir mekan olarak planlandığı açıklaması eklenerek ret edilmiş ve kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay Altıncı Dairesinin 23/02/2022 tarih ve E:2019/19911, K:2022/2099 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.
Uyuşmazlıkta dava konusu taşınmaza getirilen kullanım kararının trafik güvenliği ve erişebilirlik açısından gerekli olduğu, eski fonksiyonun otopark alanı olmadığı bu nedenle eşdeğer alan ayrılmasına da gerek olmadığı, kaldı ki otopark alanı olarak kabul edilmesi halinde 2016 yılında yapılan revizyon imar planlarında ise yeterli otopark alanlarının ayrıldığı sonucuna varılmıştır.
Bu nedenle, dava konusu imar planının imar mevzuatı, şehircilik ilkeleri ve planlama teknikleri ve kamu yararı bakımından uygun olduğu görüldüğünden dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Dava konusu … tarihli, … sayılı yapı ruhsatı ve dayanağı ifraz ve tevhit uygulamasına ilişkin … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararı bakımından yapılan değerlendirmede:
Uyuşmazlık konusu işlemlerin dayanağı olan imar planlarının hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından anılan işlemler bakımından yeniden değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiğinden işlemlerin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının bu kısmında da isabet bulunmamıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin kısmen iptali, kısmen davanın reddine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 07/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.