DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2022/1280 E.  ,  2023/6799 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/1280
Karar No : 2023/6799

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) … Büyükşehir Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …

2- (DAVALI) … Bakanlığı/ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
KARŞI TARAF : 1- (DAVALI) … Değişikliği
2 -(DAVACI) … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
3- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davalı tarafça 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar planına ilişkin kısmının, davacı tarafça 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planına ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir ili, Güzelbahçe ilçesi, … Mahallesi, …, …, …, …, … ve … parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda Çevre ve Şehircilik Bakanlığının … tarihli, … sayılı işlemiyle onaylanan Açık Spor Tesisi Alanı (Go Kart Eğitim Pisti) amaçlı 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:.., K:… sayılı kararda; Mahkemenin E:… sayılı dosyasında yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonrası düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu parsellerin bir bölümünün ve çevresinin tanımsal alan bütünlüğü bağlamında 5403 sayılı Yasa kapsamında dikili tarım arazisi kapsamında olduğu, parsellerde yaşlı zeytin ağaçlarının bulunduğu, alanın yakın çevresinde de yer yer zeytinlikler olduğu, söz konusu Go-kart eğitim pisti şeklinde bir kullanımın tarımsal alan bütünlüğünün ve zeytinlik alanların bozulmasına sebep olacağı, aynı zamanda dava konusu parselde öngörülen "açık spor alanı" kullanımının üst ölçekli planlar olan 1/25.000 ölçekli İzmir Büyükşehir Bütünü Çevre Düzeni Planı ile 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı ile öngörülen tarım alanı kararlarına uygun olmadığı, bu sebeplerle dava konusu işlemin planlama ilkelerine, şehircilik esaslarına, plan hiyerarşisine ve kamu yararına uygun olmadığının anlaşıldığı, öte yandan 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planının, 12.06.2020 tarihinde onaylanarak 17.06.2020-16.07.2020 tarihleri arasında askıya çıkartılan 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı değişikliği ile yürürlükten kaldırıldığı, dolayısıyla davanın, dava konusu 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı yönünden konusunun kalmadığı sonucuna varılmış, belirtilen gerekçelerle dava dava konusu 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar planının iptaline, davanın 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planının iptali istemine yönelik kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Gokart eğitim pisti kullanım kararı spor alanı kullanım kararı çerçevesinde belirlenmiş ise de, bu başlık altında yürütülecek sportif faaliyetin niteliği gereği, bu yere döşenecek sert asfalt malzemenin alandaki su döngüsüne yapacağı olumsuz etkinin, pist araçlarında kullanılacak akaryakıt ve diğer kimyasal maddelerin yaratacağı hava kirliliğinin ve gürültünün alanın doğal sit alanı ve dikili tarım arazisi niteliği ile bağdaşmayacağı, gokart araçlarından kaynaklanacak kimyasal gaz emisyonu ve gürültünün alandaki hassas ekosistemin ve zeytin ağaçlarının olumsuz etkilenmesine neden olacağı hususları birlikte değerlendirilerek, hukuka uygunluk incelemesinin bu alanın gokart eğitim pisti kullanımına ayrılması çerçevesinde yapılmasının gerektiği, bu durumda, yürürlükteki üst ölçekli imar planlarında doğal sit alanı ve tarım alanı kullanımında kalan, üzerinde ve çevresinde çok sayıda zeytin ağacı bulunan alanın "gokart eğitim pisti" alanı olarak belirlenmesinde bu yönleri ile de mevzuata uygunluk bulunmadığından, idare mahkemesi kararında yukarıda belirtilen gerekçenin ilavesi suretiyle isabetsizlik görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun ek gerekçe doğrultusunda reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığının İddiaları: Dava konusu 2019 onay tarihli 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planının yürürlükten kaldırılmasına sebep olarak gösterilen 12.06.2020 tarihinde onay tarihli 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı değişikliği ile talepleriyle alakası olmayan oldukça sınırlı esası etkilemeyecek değişikliklerin yapıldığı bu nedenle davanın bu kısmının konusuz kaldığından bahisle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen kararın bu kısmına dair yapılan istinaf başvurularının reddinde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının İddiaları: Planlamaya konu parsellere ilişkin İzmir Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün … tarihli, … sayılı tarım dışı kullanım için uygunluk görüşünün bulunduğu, alanın sit statüsünün sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanı olduğu, işlemin mevzuata uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :
... Büyükşehir Belediye Başkanlığının Savunması; Davalının temyiz istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

… Bakanlığının ve müdahilin Savunması: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İzmir ili, Güzelbahçe ilçesi, … Mahallesi, …, …, …, …, … ve … parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda Açık Spor Tesisi Alanı (Go Kart Eğitim Pisti) amaçlı 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planının 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 109.maddesi uyarınca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının … tarihli, … sayılı işlemiyle onaylandığı, 11.11.2019 tarihinde 1 ay süre ile (11.11.2019-11.12.2019) Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ilan panosunda ve internet sayfasında askıya çıkarılarak ilan edilmesi üzerine davacı tarafından … tarihli, … sayılı dilekçe ile yapılan itirazın reddine dair işlemin … tarihli, … sayılı yazı ile tebliği üzerine 23.03.2020 tarihinde 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planının iptali istemi ile bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının temyiz istemi(1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar planı) yönünden:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığının temyiz istemi(1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar planı) yönünden:
Dosyanın incelenmesinden; Dava konusu 2019 onay tarihli 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planında, 12.06.2020 tarihinde onay tarihli 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planı değişikliği ile planlamaya konu altı adet parselden ikisinin sınırlarında sınır düzenlemesi yapıldığı, plan notlarına iki adet yeni plan notu eklenerek on iki adet plan notu düzenlendiği son olarak paftada açık spor alanı kullanımının başına özel ibaresinin eklendiği taşınmazlara yeni bir kullanım kararı getirilmediği, dava konusu plandaki kullanım kararlarının sürdürüldüğü, başka bir anlatımla, esaslı değişiklik öngörülmediği anlaşılmakla birlikte bunun yanında yeni plan açıklama raporunun ve plan paftasının düzenlendiği ve tekrar onaylanarak askıya çıkarıldığı göz önüne alınınca dava konusu uygulama imar planının uygulamadan kalktığının kabulünün gerektiği ayrıca davacı tarafından bahse konu 2020 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine karşı da ayrıca açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun ek gerekçe ile reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 25.09.2023 tarih ve E:2022/1732, K:2023/6794 sayılı kararı ile onandığı anlaşılmaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının/davalının temyiz isteminin reddine,
2. Kısmen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı kısmen dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planına ilişkin kısmının ONANMASINA, 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planına ilişkin kısmının yukarıda yapılan açıklama doğrultusunda ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 25/09/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.