DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2021/9169 E.  ,  2023/7242 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/9169
Karar No : 2023/7242

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı, mülkiyeti Hazineye ait cami ve ibadet alanı olarak tahsisli taşınmazın bulunduğu alanda yapılan ve Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli revizyon+ilave nazım imar planının ve bu plana karşı yapılan itirazın reddine dair, Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işlemiyle bildirilen Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı ile; dava konusu parselin bulunduğu alanda D-010 yolu ile yan yol bağlantılarının köprülü kavşak düzenlemesi ile sağlanmasının hem D-010 yolunda kesintisiz bir ulaşımın sağlanması hem de diğer ana ulaşım aksları arasında bağlantının sağlanması açısından gereklilik olduğu, dava konusu cami alanının mevcutta 341,77 m2 olduğu da dikkate alındığında, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği hükümleri gereğince cami alanının mevcut büyüklüğü ile korunmasının mümkün olmadığı, ayrıca cami yapısının hem mevcut plana hem de dava konusu plan kararlarına aykırı olarak yapılaştığı, bu itibarla, dava konusu alanın halihazırdaki haliyle ibadet alanı olarak korunması, plandaki kentsel çalışma alanları ile konut alanlarının mekansal kurgusuna aykırı olacağından dava konusu işlemlerde şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırılık görülmediği sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı, mülkiyeti hazineye ait imar planında kısmen ticaret+konut alanı kısmen yol olarak planlanan taşınmaz üzerinde hali hazırda cami yapısının bulunduğu ancak cami alanının mevcut büyüklüğü itibariyle bulunduğu yerde korunmasına olanak bulunmadığı gibi, parselin bir kısmının D-100 karayolu yan yol bağlantısı nedeniyle yolda kalmasında imar mevzuatı, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırılık bulunmadığının bilirkişi tarafından belirtildiği görülmekle birlikte; 1/5000 ölçekli nazım imar planında, açık ve yeşil alanlar dışında eğitim, sağlık, sosyal ve kültürel tesis, ibadet alanları ile teknik altyapı alanlarına Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirtilen asgari standartların altında alan ayrılması nedeniyle planın imar mevzuatı, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olmadığı, söz konusu hukuka aykırılığın planın genelini etkileyen bir husus olması ve plan kurgusunun yeniden yapılmasını gerektirmesi nedeniyle, Hazineye ait … ada, … parsel sayılı taşınmaza getirilen "yol" plan kararı açısından da dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında ve davacının bu plana yaptığı itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı gerekçesi ile istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemlerin iptaline karar vermiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Tesis edilen işlemin kamu yararı, imar mevzuatı, şehircilik ve planlama ilkelerine uygun olarak hazırlandığı, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Trabzon İli, Ortahisar İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli Revizyon+İlave Nazım İmar Planı ile Diyanet İşleri Başkanlığına cami ve ibadet alanı olarak tahsisli olan taşınmazın imar planında kullanım alanının azaltıldığı, planlama çalışmalarında kurum görüşlerinin alınması gerektiği, plan değişikliğinin Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde yer alan düzenlemelere aykırı olduğu, sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşürdüğü, eşdeğer alan da ayrılmadığı gerekçeleri ile Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli revizyon+ilave nazım imar planının ve bu plana karşı yapılan itirazın reddine dair Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Yasanın “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11.maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı,
İşlem tarihi itibariyle altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse, isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun 8. maddesinin birinci fıkrasının fıkrasının (b) bendinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
05.03.2018-03.04.2018 tarihleri arasında askıda ilan edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planına, askı ilan süresi içinde, 03.04.2018 tarihinde davacı tarafından yapılan itirazın … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla reddedildiği, aynı plana karşı başka taşınmaz maliklerince yapılan itirazların kısmen kabul edilmesi üzerine dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının 30.07.2018-28.08.2018 tarihleri arasında yeniden askıda ilan edildiği, davacı tarafından ise 27/12/2019 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı görülmektedir.
Davacı tarafından askı süresi içinde itiraz edildiğinden, dava açma süresinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesi kapsamında belirlenmesi gerekmektedir. Bu bakımdan, askı süresi içinde yapılan itirazın askı tarihini izleyen altmış gün içinde bir cevap verilmeyerek reddi söz konusu olduğundan zımni ret süresini izleyen altmış günlük dava açma süresi içerisinde dava açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra, 27/12/2019 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, dava konusu nazım imar planının 30.07.2018-28.08.2018 tarihleri arasında yeniden askıya çıkarılarak ilan edilmesi üzerine dava açma süresinin yeniden işlemeye başladığı, ve bu son ilan tarihi üzerine dava açılabileceği kabul edilmekte ise de, bakılan davanın, 30.07.2018 tarihli askının son ilan tarihini olan 28.08.2018 tarihini izleyen altmış günlük dava açma süresi içerisinde de açılmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davanın süre aşımı yönünden reddi gerekirken dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 09/10/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.