DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2021/295 E.  ,  2023/8545 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/295
Karar No : 2023/8545

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- …
2- …
VEKİLLERİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Korkuteli ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel, … ada, … ve … parsel, … ada, … parsel sayılı taşınmazlarında bulunduğu alanda Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, …sayılı kararlarıyla onaylanan 1/100.000 ölçekli Antalya-Burdur-Isparta Planlama Bölgesi Çevre Düzeni Planı değişikliği ile Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, …sayılı kararıyla onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişiğine yönelik askıda yapılan itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararlarıyla onaylanan ve 21.3.2019-19.4.2019 tarihlerinde askıya çıkarılan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı ve 1/25000 ölçekli nazım imar planı değişikliklerine karşı ilan süresi içinde itiraz eden davacının esasen ilanın son gününü izleyen yani itiraz ettiği tarihten itibaren 60 gün içinde bu plana karşı en geç 18.6.2019 tarihinde dava açması gerekirken, bu tarih geçtikten uzun bir süre sonra 22.1.2020 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esastan incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna varılarak davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Temyize konu kararda; askı süresinin son günü olan 19/04/2019 tarihini takip eden 60 günün sonu olan 18/06/2019 tarihinde itirazın zımnen reddedilmiş sayılacağı, zımni ret cevabını takip eden 60 gün içerisinde de dava açılması gerektiği, buna göre dava açma süresinin son gününün 07.09.2019 tarihi olduğu, görülmekte olan davanın ise 22/01/2020 tarihinde açıldığı, davada süre aşımı bulunduğu gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davanın süresinde açıldığı, bu nedenle kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararın hukuk ve usule uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
Hazineye ait Antalya ili, Korkuteli ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel, … ada, … ve … parsel, … ada, … parsel sayılı taşınmazlarında bulunduğu alanda Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararlarıyla onaylanan 1/100.000 ölçekli Antalya-Burdur-Isparta Planlama Bölgesi Çevre Düzeni Planı değişikliği ile Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin yapıldığı, anılan plan değişiklikleri ile dava konusu alan üniversite alanı olarak planlanmış, davacılar tarafından plan değişikliklerine askıda itiraz edilmiş ve itirazın zımnen reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2575 sayılı Danıştay Kanununun "İlk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülecek davalar" başlıklı 24. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde, 09.07.2018 tarihli, 30473 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 184. maddesi ile yapılan değişiklik uyarınca, Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak; Cumhurbaşkanı kararlarına, Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere, bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere, Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere, birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere, Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlayacağı, hüküm altına alınmıştır.
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun 5. maddesinde de, idare mahkemelerinin vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derece Danıştay'da çözümlenecek olanlar dışındaki davalara bakacağı düzenlenmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 5. maddesinin 1. fıkrasında, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı; ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği belirtilmiş, 14. maddesinin 3. fıkrasında; dilekçelerin sırayla a) görev ve yetki, b) idari merci tecavüzü, c) ehliyet, d) idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) süre aşımı, f) husumet, g) 3 ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği belirtilmiş, 15. maddenin 1. fıkrasının (d) bendinde, dilekçelerde 14. maddenin 3/g bendine aykırılık görülmesi halinde otuz gün içinde 3 ve 5. maddelere uygun şekilde düzenlemek veya noksanları tamamlamak üzere dilekçenin reddine karar verileceği, 5. fıkrasında, 1. fıkrasının (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği, hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu alanda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından onaylanan Antalya-Burdur-Isparta Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararlarıyla değişiklik yapıldığı, aynı günlü, … sayılı kararıyla da 1/25.000 ölçekli nazım imar planında değişiklik yapıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen 2575 sayılı Danıştay Kanununun 24. maddesine göre, 1/100.000 ölçekli Antalya-Burdur- Isparta Planlama Bölgesi Çevre Düzeni Planının, birden çok idare mahkemesinin yetki alanına giren düzenleyici işlem niteliğinde olduğu anlaşıldığından, bu işleme karşı açılan davanın görüm ve çözüm yeri Danıştaydır.
Diğer taraftan, dava konusu 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine ilişkin Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararına karşı açılan davanın görüm ve çözümünün ise 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununa göre taşınmazların bulunduğu yer idare mahkemesinin görevinde olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, ayrı yargı yerlerince değerlendirilerek sonuçlandırılması gereken söz konusu işlemler arasında 2577 sayılı Kanunun 5. maddesinde öngörülen biçimde maddi veya hukuki yönden bağlılık bulunmadığı, bu nedenle aynı dilekçeyle dava açılmasına hukuki olanak bulunmadığından, 1/100.000 ölçekli Antalya-Burdur-Isparta Planlama Bölgesi Çevre Düzeni Planı değişikliğine dair Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararına ilişkin kısmına karşı ayrı, … tarihli, … sayılı 1/25000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliğine ilişkin kısmına karşı ayrı dava açılmasının sağlanmak üzere dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanunun 5/1. maddesi gereğince reddine karar verilmesi gerekirken, aksi yönde verilen temyize konu kararda isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı yönünden reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 22/11/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.