DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2021/1151 E.  ,  2024/2016 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/1151
Karar No : 2024/2016

KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE BULUNAN
(DAVACI) : … Kaymakamlığı/…
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Bakanlığı/ANKARA
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 14/10/2020 tarih ve E:2016/1859, K:2020/9536 sayılı kararının imar planlarına ilişkin kısmının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya İli, Gazipaşa İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18.maddesi uyarınca Gazipaşa Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan parselasyon işleminin ve dayanağı Kültür ve Turizm Bakanlığınca 28.06.2007 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama ve 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planlarının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; Davanın, dava konusu parsele ilişkin 1/1000 ve 1/5000 ölçekli imar planlarına yönelik kısmının incelenmesinden; Dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporunda yer alan "321.613,07 m² büyüklüğündeki … ada … sayılı kadastral parselin yaklaşık 10.000,00 m² lik bir kısmının Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlığı altındaki 4.maddesine göre “kıyı” kesiminde, yaklaşık 54.000,00 m² lik bir kısmı da “sahil şeridinin I. kısmında” kaldığı, … ada … sayılı kadastral parselin toplamda 64.000,00 m² lik kısmının yaklaşık % 20 si yapı yapılamaz alanda kaldığı, parsele getirilen plan kararında herhangi bir değişiklik yapılmadığı, turizm merkezi ve II. derece doğal sit alanı içinde kalan ve oldukça büyük olan parselin, 1/1.000 ölçekli uygulama imar planında ağırlıklı olarak turizm tesis alanı olarak planlandığı, bu arada bölgenin ihtiyacı olan kentsel donatı alanların gerek parselin konumu, gerekse büyüklüğü nedeniyle bu parselde planlanmasının da doğal olduğu, her planın bir üst ölçekli plan kararıyla uyumlu olduğu , tüm çevre düzeni planlarında “Gazipaşa Turizm Merkezi” ve “kaplumbağa yuvalama alanı” sınırları ile “doğal ve arkeolojik sit alanı” sınırları içinde kalmakta ve plandaki kullanım kararı, hepsinde “turizm tesis alanı” olarak planlandığı, 1/5.000 ölçekli nazım planın … ve … paftalarına giren dava konusu … ada … parsele getirilen “turizm tesis alanı”, “günübirlik alan”, “büyük kentsel yeşil alan” ve kısmen de “plaj ve kumsal alanı” kullanım kararları, üst ölçekli 1/100.000 ölçekli çevre düzeni imar planı ile 1/25.000 ölçekli çevre düzeni imar planındaki “plan kararları” ile uyumlu olduğu, uygulama imar planının … , … ve … , … paftalarına giren ve II. derece doğal sit alanı’nda kalan dava konusu … ada … parsele, 1/5.000 ölçekli Gazipaşa (Antalya) Kıyı Bölgesi Koruma Amaçlı Revizyon Nazım İmar Planı kararlarına uygun olarak “turizm tesis alanı”, “günübirlik alan”, “günübirlik tesis alanı”, “ticaret alanı”, “sağlık, alanı”, “spor alanı”, “resmi kurum alanı”, “yeşil alan” ve kısmen de “plaj ve kumsal alanı” kullanım kararları getirildiği, yapılan planların imar mevzuatına, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına uygun yapıldığı" yönündeki tespitler doğrultusunda dava konusu imar planlarının hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığı,
Davanın … tarih ve … sayılı encümen kararı ile kabul edilen parselasyon planına ilişkin kısmının incelenmesinden; Dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan bilirkişi raporunda yer alan; "Gazipaşa Belediyesinin … tarih ve … sayılı belediye encümeni kararında belirlenen düzenleme sınırının 18. madde yönetmeliğine uygun olduğu, düzenlemeye giren toplam alanın 862316,31 m2, imar parsellerine tahsis edilen alanın 615.876,10 m2 ortak katılım alanın ise 34.755,51 m2 olduğu ve söz konusu verilerle yapılan hesaplama sonucu DOP oranının 0.2857886, KOP 'un 0.04030048 olarak bulunduğu , … ada … sayılı parsel resmi kurum alanı, … ada … sayılı parsel sağlık ocağı alanı, … ada … sayılı parsel spor alanı olarak ayrıldığı dava dosyasındaki imar planında görüldüğü, her üç alanın da kamu ortaklık payı oranından karşılanması gereken alan olduğu ancak Gazipaşa Belediyesinin her üç parseli de(… , … , … ) … ada … sayılı Maliye Hazinesine ait kadastro parselinden karşılamış olduğu, söz konusu alanların düzenlemeye giren kadastro parsellerinden alanları oranında karşılanması gerekirken, Hazineye ait … ada … sayılı kadastro parselinden tahsis yapılmasının yönetmeliğe aykırı bir uygulama olduğu, … ada … parsel sayılı kadastro parselinden 91.913,37 m2 düzenleme ortaklık payı kesintisi yapıldıktan sonra geriye kalan 229.699,70 m2 belirtilen imar parsellerinde dağıtım gördüğü, Gazipaşa Belediyesinin; … , … , … , … , … , … , … , … sayılıı imar ada ve parsellerinin tamamına, Hazineye ait … ada … sayılıı kadastro parselinden tam ve hissesiz tahsis yaptığı, … ada … sayılı kadastro parseline, … , … , … , … , … , … , … , … sayılı imar ada ve parsellerinden sonra en yakın imar ada ve parseli … ada … ve … sayılı imar parselleri olduğu, … ada … sayılı imar parseline, bulunduğu konuma oldukça uzak olan … ada … ve … sayılı kadastro parsellerinden hisselendirilme yapıldığı, kadastro parseline yakın konumda bulunan … ada … sayılı imar parseline, … ada … sayılı kadastro parselinden tahsis yapılmayıp, oldukça uzak konumda bulunan … ada … ve … sayılı imar parsellerinden tahsis yapılmasının uygun olmadığı, Gazipaşa Belediyesinin, … ada … numaralı kadastro parseline bulunduğu konuma en yakın olan … , … , … , … , …, … , … , … imar adalarında toplam 176.265,26 m2 olarak tahsis yaptığı, geriye kalan 53.434,44 m2 tahsisin ise, 1.503 m2’si düzenleme alanında bulunan özel mülkiyete ait parsellerle hisselendirildiği, geriye kalan kısım ise düzenleme alanında bulunan diğer Hazineye ait kadastro parselleri ile birleştirilerek mülkiyeti Hazineye ait müstakil imar parselleri oluşturulduğu, dağıtım işleminin … ada … sayılı imar parseli dışında, yönetmeliğe uygun olduğu, Düzenleme sahasında bulunan … ada … sayılı imar parseli resmi kurum alanı, … ada … sayılı imar parseli sağlık ocağı alanı, … ada … sayılı imar parseli spor alanı olarak ayrılan alanların, 18.madde ile ilgili yönetmeliğin 12. maddesinde belirtildiği gibi düzenlemeye giren kadastro parsellerinin alanları oranında hisselendirilmesi gerekirken, hazineye ait … ada … numaralı kadastro parselinden tahsis yapılması, değerlendirme bölümünde açıklanan gerekçeler nedeni ile … ada … sayılı imar parsellerinde yapılan dağıtım işleminin 18.madde yönetmeliğinin 10.maddesine belirtilen kriterlere uygun olmaması, nedenleriyle İmar Kanunu'nun 18.maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığı" yönündeki tespitler hükme esas alınarak dava konusu parselasyonun anılan parsele ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı,
Belirtilen gerekçelerle; davanın imar planlarına yönelik kısmının reddine, parselasyona ilişkin kısmının ise anılan parsel yönünden iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davacının ve Davalının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, dava konusu imar planlarının hukuka aykırı olduğu, iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın imar planlarına ilişkin kısmının düzeltilmesi istenilmektedir.

DAVALILARIN SAVUNMASI:
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından, Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
Gazipaşa Belediye Başkanlığı tarafından, Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 14/10/2020 tarih ve E:2016/1859, K:2020/9536 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Mülkiyeti hazineye ait Antalya İli, Gazipaşa İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planının, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 28/06/2007 tarihinde onaylandığı, davacı tarafından bu planlar ve … tarih ve … sayılı Gazipaşa Belediye Encümeni kararı ile kabul edilen parselasyon işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlığa konu 321.613,07 m² büyüklüğündeki … ada … parsel sayılı taşınmazın yaklaşık 10.000,00 m² lik bir kısmının Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlığı altındaki 4.maddesine göre “kıyı” kesiminde, yaklaşık 54.000,00 m² lik bir kısmı da “sahil şeridinin I. kısmında” kaldığı, … ada … sayılı kadastral parselin toplamda 64.000,00 m² lik kısmının yaklaşık % 20 si yapı yapılamaz alanda kaldığı, turizm merkezi ve II. derece doğal sit alanı içinde kalan ve oldukça büyük olan parselin, çevre düzeni planlarında “Gazipaşa Turizm Merkezi” ve “kaplumbağa yuvalama alanı” sınırları ile “doğal ve arkeolojik sit alanı” sınırları içinde kaldığı, dava konusu 1/5.000 ölçekli nazım planında “turizm tesis alanı”, “günübirlik alan”, “büyük kentsel yeşil alan” ve kısmen de “plaj ve kumsal alanı”, dava konusu uygulama imar planında ise “turizm tesis alanı”, “günübirlik alan”, “günübirlik tesis alanı”, “ticaret alanı”, “sağlık alanı”, “spor alanı”, “resmi kurum alanı”, “yeşil alan” ve kısmen de “plaj ve kumsal alanı” kullanım kararları getirildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu işlemle taşınmaza getirilen turizm tesis alanı, ticaret alanı kullanımı yönünden;
Olayda, davacı tarafından, dava konusu imar planlarıyla uyuşmazlık konusu taşınmaza “sağlık alanı”, “spor alanı”, “resmi kurum alanı” kullanımları getirilmesi nedeniyle bakılan dava açılmıştır. Bu nedenle, bakılan davada, uyuşmazlık konusu taşınmazın dava konusu imar planlarında “sağlık alanı”, “spor alanı”, “resmi kurum alanı” kullanımına ayrılmasına ilişkin kısım bakımından inceleme yapılması gerekirken dava konusu olmayan "turizm tesis alanı, ticaret alanı," yönünden de temyize konu kararda inceleme yapılmasında isabet görülmemiştir.
Dava konusu işlemle taşınmaza getirilen “sağlık alanı”, "spor alanı", “resmi kurum alanı” kullanımları yönünden;
Yukarıda yer verilen hüküm uyarınca, planlar arasındaki hiyerarşi kapsamında nazım imar planından sonra yapılacak olan uygulama imar planının, nazım imar planına uygun yapılması gerekmektedir.
Uyuşmazlık incelendiğinde, davaya konu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında uyuşmazlığa konu taşınmazda öngörülen sağlık alanı, spor alanı, resmi kurum alanı kullanımlarının, dayanağı olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmediği anlaşılmıştır.
Bu durumda, dayanak 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmeyen “sağlık, alanı”, "spor alanı" “resmi kurum alanı” kullanımlarının planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olacak şekilde 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilmesinin, uygulama imar planını dayanağı nazım imar planına aykırı hale getirdiği, bu nedenle dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının buna ilişkin kısmına yönelik davanın reddine karar verilmesinde isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı bakımından İdare Mahkemesince yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen iptal kısmen reddine ilişkin, … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının redde ilişkin kısmının 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
25/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.