DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2019/21203 E.  ,  2023/9324 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/21203
Karar No : 2023/9324

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR):
1- …
2- …
3- …
VEKİLLERİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara İli, Çankaya İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Çankaya Belediye Meclisinin … tarihli ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; taşınmazın "konut alanı" olarak kullanılmasına ilişkin kararın 1/1000 ölçekli ıslah imar planında belirlendiği, davalı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından kabul edilen uygulama imar planı hazırlamaya esas teşkil edecek nitelikte somut belirlemeler içeren 1/5000 ölçekli nazım imar planı bulunmadığı, planlama süreci çerçevesinde planlamanın sadece uygulama imar planı ile sürdürüldüğünün görüldüğü, planlama kademeleri bakımından 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve değişikliklerinin yapılabilmesi için bu plana yön veren ve somut arazi kullanım kararı getiren 1/5000 ölçekli nazım imar planının bulunması gerektiği dikkate alındığında, 1/5000 ölçekli nazım imar planı bulunmayan bir taşınmaza yönelik 1/1000 ölçekli uygulama imar planı veya değişikliğinin yapılmasının mümkün olmadığı sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: 1/5000 ölçekli nazım plan değişikliği yapma yetki ve görevinin büyükşehir belediyesine ait olduğu, bu görevin yerine getirilmemiş olmasının başvuruya karşı tesis edilen ret işlemini haklı çıkarmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Taşınmazların genel kullanım kararlarının 1/5000 ölçekli nazım imar planlarıyla belirleneceği, 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının ise nazım imar planlarında öngörülen esaslara uygun olarak yapılmasının gerektiği, bu nedenle nazım imar planı hazırlanmadan uygulama imar planı ile taşınmazların kullanım kararlarının belirlenmesinin hukuken mümkün olmadığı, 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yön veren 1/5000 ölçekli nazım imar planı kararı üretilmeden, davacının taşınmazında 1/1000 ölçekli plan değişikliği yapılmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği talebinin reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararında hukuka aykırılık bulunmadığından, davanın reddi yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Uyuşmazlık konusu taşınmaz 1988 tarihli ıslah imar planında ayrık nizam 7 kat konut alanı olarak planlanmıştır. Taşınmaz üzerindeki yapı için 2001 yılında konut+dükkan olarak yeni inşaat ruhsatı, 2007 yılında ise otel alanı olarak tadilat ruhsatı düzenlenmiştir.
Davacılar tarafından taşınmazın kullanım kararının "otel alanı" olarak değiştirilmesi istemiyle yapılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği talebi Çankaya Belediye Meclisinin … tarihli ve … sayılı kararı ile kabul edilmiş, bunun üzerine anılan plan değişikliği Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin onayına sunulmuştur. Bunun üzerine imar mevzuatına aykırı ya da izinsiz yapılaşmış binaların, mevcut durumlarının yasallaştırılmasına yönelik değişiklikler yapılarak plana işlenmesinin mevzuata aykırı bir işlem olduğuna ilişkin kararlar ve genelgeler bulunduğu, onaylı plana aykırı inşaat alanı artışı ve kullanım değişikliği getiren plan değişikliği teklifinin uygun olmadığından bahisle reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli ve … sayılı kararının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. Maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde "Nazım İmar Planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." hükmüne yer verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7/b. maddesinde çevre düzeni planına uygun olmak kaydıyla büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde 1/5000 ile 1/25000 arasındaki her ölçekte nazım imar planını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak büyükşehir belediyelerinin görevleri arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, her ne kadar, İdare Mahkemesince dava konusu alanda 1/5000 ölçekli nazım imar planı bulunmadığından 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği teklifinin onaylanmayarak reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, söz konusu alanda 1/25.000 ölçekli nazım imar planı bulunması halinde bu imar planına uygun 1/1000 ölçekli uygulama imar planında değişiklik yapılabilir.
Bu durumda, uyuşmazlık konusu taşınmazı da kapsayan alanda 1/25.000 ölçekli nazım imar planının bulunup bulunmadığı, üst ölçekli nazım planın varlığının belirlenmesi halinde 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği talebinin 1/25000 ölçekli nazım imar planına uygun olup olmadığı değerlendirilerek gerekirse yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle, imar mevzuatı, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı yönünden uygun olup olmadığı hususları açıklığa kavuşturularak karar verilmesi gerektiğinden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/12/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.