DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2019/12803 E.  ,  2023/9320 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/12803
Karar No : 2023/9320

TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Odası (… Şubesi)
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan Ankara ili, Mamak ilçesi, Yeni Mamak KDGPA Güney 10. Etap 1/5000 ölçekli Nazım İmar Plan Değişikliği ile … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan Yeni Mamak KDGPA Güney 10. Etap 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Plan Değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, planlama alanının üst kademe 1/25000 ölçekli Başkent Ankara Nazım İmar Planına uygun olarak planlandığı, dava konusu planlama alanının fiziksel özellikleri ile yaşayan nüfusun sosyo-ekonomik şartlarına bağlı olarak kamunun müdahalesi olmadan sağlıklı, düzenli, fen ve sağlık kurallarına uygun yapılı çevreye dönüşmesinin mümkün olamadığı, söz konusu bölgenin ihtiyaçları ve sorunları dikkate alınarak dava konusu alanın sağlıklı, düzenli, fen ve sağlık kurallarına uygun yapılı çevreye dönüşmesini, açık alanların bir araya toplanmasını, peyzaj düzenlemeleri, otopark sorunlarına katkı yapılması ile ekonomik ve işlevsel daha kullanışlı konutlar elde edilmesini, sosyal alanlar ile altyapı tesislerine katkı sağlamasını, ada bazlı ve bölge koşullarına göre oluşturulabilecek büyük parsellerde toplu yapılaşmaya gidilmesini sağlamak amacıyla 1/5000 ve 1/1000 ölçekli planlarda değişikliğe gidildiği, ıslah imar planı ile tanımlanan yapılaşma haklarına göre nüfus ve yapı yoğunluğu arttırılmadığı, mevcut donatı alanlarına ilave olarak mümkün olduğunca yeni donatı alanları getirildiği, donatı alanlarında çeşitlilik yaratıldığı, bu nedenle planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine, kamu yararına uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Bilirkişi raporunun yetersiz olduğu, üst ölçekli 25.000 nazım plana uygunluğu yönünden detaylı inceleme yapılmadığı, alanın "KD" ile gösterilen kentsel dönüşüm alanı olduğundan bahsedildiği ancak vadi tabanında kalan kısmına yönelik bir inceleme yapılmadığı, imar planı ile nüfus ve yapı yoğunluğunun arttırılmadığı tespitine yer verilmiş ise de dava konusu alanın E:1,60, Hmax:Serbest yapılaşma koşulu ile yoğunluğunun arttırıldığı, bu nedenle temyiz isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Ankara ili, Mamak ilçesi, Yeni Mamak KDGPA Güney 10. Etap 1/5000 ölçekli Nazım İmar Plan Değişikliği Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Plan Değişikliği ise Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanmıştır. Uyuşmazlık konusu alan Mamak ilçesi, … ve … mahallelerini kapsayan 80 hektarlık bir alanı kapsamaktadır. Dava konusu plan ile konut alanları E:1.60, Yençok: Serbest belirlenirken plan notlarında da ada bazlı yapılaşma halinde %20 yoğunluk artışı öngörülmüştür.
Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … ile … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar plan değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar plan değişikliğinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun işlem tarihinde yürürlükte bulunan 5. maddesinde "Nazım İmar Planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu edilen plandan sonra alanda yürürlüğe giren 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının onaylanmasına yönelik Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … ve … sayılı kararlarında; mevcut planın uygulanmasında karşılaşılan sorunlar nedeniyle ulaşım bağlantıları, ada formları, teknik ve sosyal altyapı alanlarının yer seçiminde yeniden düzenlemeye gidilmesi gerektiği, ayrıca ıslah imar planından kaynaklanan sorunların giderilmesinin amaçlandığı belirtilerek planların hazırlandığı ve onaylandığı hususları yer almıştır. Söz konusu planlarda konut alanında E:1.60, Yençok:Serbest belirlenirken plan notları ile ada bazlı yapılaşma halinde %20 yoğunluk artışı öngörülmüştür.
Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … ve … sayılı kararları ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının iptali istemiyle TMMOB Şehir Plancıları Odası (Ankara Şubesi) tarafından Ankara 10. İdare Mahkemesinin E:2021/966 esas sayılı dosyasında açılan davada bilirkişi raporunda özetle; planların, 1/25.000 ölçekli Başkent Ankara Nazım İmar Planına planların kademeli birlikteliği ilkesi gereğince aykırı olmamakla birlikte planlama alanından geçen Hatip Çayı çevresindeki 100 metrelik alanda yapılaşma kısıtlılığı getiren bölümleri yönünden 1/25.000 ölçekli Başkent Ankara Nazım İmar Planının temel politikalarına uymadığı, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli plan bazında alanın özgün niteliğini ortaya koyan bir analizin yapılmadığı, mevcut plan ile öneri plan arasında bir ilişki kurularak gerekçelendirilmesi gerekirken bu yönde bir analiz ve değerlendirmenin yapılmadığı, bölgenin morfolojik gerçekliği ile örtüşmeyen söz konusu yapı yoğunluğu ve yüksekliğinin hangi nesnel gerekçelerin (hak sahipliliği, mülkiyet durumu, alanın jeolojik kısıtlılık halleri v.b) bir zorunluluğu olarak ortaya çıktığına dair ayrıntılı bir analizin yapılmadığı, alanın kentsel dönüşüm alanı olmasından kaynaklı mülkiyet ve hak sahipliliği durumlarını da dikkate alarak detaylandırılmadığı, nüfus yoğunluğunun ne kadarının hak sahipliliğinden kaynaklı olduğu, ne kadarının alandaki yapı stokunun dönüşümü için ilave yapılaşma hakkının bir sonucu olduğu gibi, mevcut plan ile öneri plan arasında bir ilişki kurularak gerekçelendirilmediği, 17.000 kişi için gerekli sosyal donatı alanı büyüklüğünün hiçbir kullanım türünde sağlanamadığı, yenilenecek/yeniden yapılacak bir jeolojik-jeoteknik etüt raporu sonuçlarına göre üretilmesinin ve söz konusu raporda belirtilen yerleşime uygunluk verilerinin planlama çalışmasında plan paftalarında gösterilmesine yönelik bir çalışma yapılmadığı, plan notlarının büyük parsellerde veya ada bazında yapılaşmayı teşvik edici mahiyette olmakla birlikte planlarda olması gereken eşitlik esasını zedelediği tespitlerinden hareketle Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve ….-… sayılı kararıyla onaylanan Mamak İlçesi Yeni Mamak KDGPA 10. Etap 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planının ve plan notlarının 2.2 ve 3.1 sayılı maddelerinin imar mevzuatı hükümlerine, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olmadığı gerekçesiyle ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla iptaline karar verilmiş, karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar, Danıştay Altıncı Dairesinin 12/12/2023 tarih ve E:2022/8369, K:2023/9319 sayılı kararı ile onanmıştır.
Uyuşmazlıkta, dava konusu edilen 2017 tarihli 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … ve … sayılı kararları ile 1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım imar planının onaylanması ile yürürlükten kalktığı anlaşılmış ise de dava konusu edilen imar planlarının, yukarıda yer verilen mahkeme kararı ile iptaline karar verilen 2018 tarihli 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile aynı plan onama sınırı (… ve … Mahallerini kapsayan 80 hektarlık bir alan) ile aynı kullanım kararları ve plan notlarına sahip olduğu görülmüştür.
Bu itibarla, 2018 tarihli imar planlarına karşı açılan davada kesinleşen yargı kararı dikkate alınarak, uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/12/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.