DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2019/1183 E.  ,  2024/1065 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/1183
Karar No : 2024/1065

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Adana ili, Çukurova ilçesi, … köyü, … ada, …, … ve … parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/25000 ölçekli revizyon nazım imar planının ve Adana Valiliği İl Genel Meclisi'nin … tarihli, … sayılı kararı ile onaylanarak … tarihli, … sayılı kararı ile kesinleşen 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının iptali istemiyle açılan davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın; 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı yönünden onanması, 1/25.000 ölçekli nazım imar planı yönünden bozulmasına dair Danıştay Altıncı Dairesi'nin 05/12/2013 tarih ve E:2012/4062, K:2013/7977 sayılı kararına uyulmayarak, ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 09/03/2017 tarih ve E:2015/942, K:2017/1089 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/25.000 ölçekli nazım imar planında uyuşmazlık konusu taşınmazların bulunduğu alan ve çevresi için öngörülen ''seyrek yoğunluklu (200 ki/ha ve daha az) gelişme konut alanı'' ve ''üniversite alanı'' fonksiyonlarının plan bütünlüğü içerisinde eşitliğe, hakkaniyete, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve kentsel ihtiyaçlara uygun olduğu, “seyrek yoğunlukta gelişme konut alanı” fonksiyonu yönünden dava konusu nazım imar planı ile bu planın onaylandığı tarihte yürürlükte olan 03.09.2007 tarihli 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı arasında ölçekler arası tutarlılığın sağlandığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle dava konusu 1/25.000 ölçekli nazım imar planı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mülga Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın ...tarih ve ...sayılı kararı ile onaylanan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının yürürlüğe girmesiyle dava konusu 2007 tarihinde onaylanan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının yürürlükten kalktığı, bu plan yönünden davanın konusuz kaldığı, dayanağı kalmayan dava konusu 1/25.000 ölçekli nazım imar planına yönelik taleplerin 2017 tarihli 1/100.0000 ölçekli çevre düzeni planına göre değerlendirilmesinin hukuka aykırı olduğu, 1/25.000 ölçekli nazım imar planında 2012, 2015 ve 2017 yıllarında iki kez değişiklik yapılmasının, bu planın şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına uygun hazırlanmadığını gösterdiği, bilirkişi raporu ile bu rapora dayanılarak verilen İdare Mahkemesi kararının söz konusu planın hukuki ve fiili durumu ile çeliştiği, 1/25.000 ölçekli nazım imar planı ile taşınmaz ve çevresi için öngörülen ''üniversite alanı” fonksiyonu yönünden bu planın onaylandığı tarihte yürürlükte olan 2007 tarihli 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı arasında ölçekler arası tutarlılığın sağlanamadığı, üst ölçekli 1/100.000 çevre düzeni planı arasındaki ilişkinin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve mevzuata uygun şekilde kurulamadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Uyuşmazlık konusu …, … ve … sayılı parseller; Adana İl Genel Meclisince 03.09.2007 tarihinde ve mülga Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 16.09.2013 tarihinde onaylanan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planlarında; ''kentsel gelişme alanı'', Adana Büyükşehir Belediye Meclisince; 12.12.2007 tarihinde onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planında; ''seyrek yoğunlukta gelişme konut alanı'', 27.07.2011 ve 16.06.2017 tarihlerinde onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planlarında ise; … ve … sayılı parsel; ''üniversite alanı'', … sayılı parsel; ''seyrek yoğunlukta gelişme konut alanı'' olarak planlanmıştır.
28.07.2011 - 29.08.2011 tarihleri arasında askıya çıkarılan dava konusu 27.07.2011 tarihinde kabul edilen 1/25.000 ölçekli nazım imar planına davacı tarafından askı tarihleri arasında, 24.08.2011 tarihinde yapılan itiraz, Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile reddedilmiş, aynı kararda başka şahıslar tarafından yapılan itirazların bir kısmının kabulüne karar verildiğinden, bu karar sonucunda yeniden hazırlanan plan paftası 20.12.2011 - 20.01.2012 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edilmiştir. Bunun üzerine davacı tarafından 2011 tarihli 1/25.000 ölçekli nazım imar planı ile dayanağı 1/100.000 ölçekli çevre düzeninin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın ve Danıştay Altıncı Dairesi'nin E:2020/5359 ve E:2023/6036 sayılı dosyalarının birlikte değerlendirilmesinden,
Dairemizin E:2023/6036 sayılı dosyasında temyizen incelenen ... İdare Mahkemesi'nin E:… sayılı davasında, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda 08.09.2022 tarihinde dosyaya sunulan bilirkişi raporunda özetle; Adana Büyükşehir Belediye Meclisince alınan … tarih ve … sayılı karar ile; Adana kentinde yürürlükte olan revizyon ve değişiklikler dahil 1/25000 ölçekli nazım imar planları ile bu planlara ait plan uygulama hükümleri ve açıklama raporlarının iptaline karar verildiğinden Adana kentinde yürürlükte olan herhangi bir 1/25000 ölçekli nazım imar planı bulunmadığı yolunda tespit ve değerlendirmelere yer verildiği,
- Bunun üzerine, uyuşmazlığın görüm ve çözümü için gerekli görüldüğünden, Dairemizin 21.11.2023 tarih ve E:2019/1183 sayılı ara kararı ile davalı Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan; Adana ilini kapsayan alanda kabul edilen tüm 1/25.000 ölçekli nazım imar planlarının (plan revizyonu, değişiklikleri, açıklama raporları ve uygulama hükümleri) iptali yolunda Adana Büyükşehir Belediye Meclisince verilen … tarih ve … sayılı kararın bir örneğinin istenilmesine, bu karara karşı dava açılıp açılmadığının, anılan kararın yürürlükte olup olmadığının, ayrıca Adana ilinde ve uyuşmazlık konusu taşınmazı kapsayan alanda yürürlükte olan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı bulunup bulunmadığının sorulmasına, buna ilişkin tüm bilgi ve belgelerin istenilmesine karar verilmesi üzerine; davalı Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı''nın 02.01.2014 tarihinde Danıştay Genel Yazı işleri Müdürlüğü kaydına alınan cevabı yazısında; Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nın … tarih ve … sayılı kararına karşı herhangi bir dava açılmadığı belirtilerek, yazı ekinde anılan kararın bir örneğinin gönderildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, dava konusu Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/25000 ölçekli revizyon nazım imar planının aynı Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile yürürlükten kaldırıldığı anlaşıldığından, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, davacı tarafından 04.12.2007 tarihinde onaylanan 1/100.000 ölçekli Adana Çevre Düzeni Planının, Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih … sayılı kararı ile onaylanan 1/25000 ölçekli revizyon nazım imar planının ve Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının; Adana ili, Çukurova ilçesi, … köyü, … ada, … parsel (eski … pafta, … parsel), … ada, … parsel (eski … pafta, … parsel), … ada, … parsel (eski … pafta … parsel) sayılı taşınmazlara ilişkin kısımlar yönünden iptali istemiyle açılan davanın; 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı ile 1/25.000 ölçekli nazım imar planı yönünden derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddi, 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin kısmının ise reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın bozulmasına dair Danıştay Altıncı Dairesi'nin 28/02/2018 tarihli ve E.2014/7006, K.2018/1711 sayılı kararına uyularak, davanın 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden reddi, 1/25.000 ölçekli nazım imar planına ilişkin kısmı yönünden ise konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar, Danıştay Altıncı Dairesi'nin 20/02/2024 tarih ve E:2023/6036, K:2024/1064 sayılı kararı ile onanmıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 20/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.