DANIŞTAY 5. DAIRE

Danıştay 5. Daire Başkanlığı         2024/4258 E.  ,  2024/4635 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/4258
Karar No : 2024/4635

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin istinaf isteminin reddine ilişkin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının ve temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin … tarih ve E:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davalı idare bünyesinde görev yapmakta iken 695 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair .. tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararında, davacının durumunun değerlendirilmesinde ve bu bağlamda hükme esas alınabilecek nitelikte görülen Komisyon tespitleri ile davacı ile ilgili ceza yargılamasında elde edilen deliller birlikte dikkate alındığında, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile en az irtibat derecesinde bağının olduğu sonucuna varıldığından, davacının başvurusunun reddine dair Komisyon kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacının temyiz başvurusunda bulunması üzerine, 09/06/2023 tarihinde düzenlenen temyiz ilk inceleme tutanağında temyiz başvurusunun süresinde olduğu belirtilerek ve dosyanın tekemmülü sağlanarak Dairemize gönderildiği, Dairemizin … tarihli ve E:.., K:… sayılı kararı ile "mahkemeye erişim hakkı yönünden doğabilecek bir ihlalin önlenmesi ve ilgililerin, Bölge İdare Mahkemesi ilgili Dairesi tarafından verilebilecek olası bir temyiz süre ret kararına karşı iddia ve itirazlarını ileri sürebilme hakkından yararlanabilmeleri için, temyiz başvurusunun süresinde olup olmadığına ilişkin değerlendirmenin … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesi tarafından yapılması gerektiği" gerekçesiyle dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi gönderilmesi üzerine, davacı vekili tarafından verilen 05/06/2023 tarihli temyiz dilekçesinin yasal süresinde verilmediği gerekçesi ile … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin 15/11/2023 tarihli kararı ile davacının temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
… Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… sayılı süre aşımı nedeniyle temyiz başvurusunun reddi kararının temyizi üzerine anılan kararın davacı vekiline 04/12/2023 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, incelemeye konu temyiz başvurusunun ise 13/12/2023 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile yapıldığı tespit edilmiş olup, bu durumda 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 48. maddesinin 6. fıkrasında belirtilen yedi (7) günlük yasal süre geçirilerek yapıldığı anlaşılan temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna varılarak, 05/01/2024 tarihli karar ile temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş'ta meydana gelen deprem nedeniyle durdurulan yargılama sürelerinin depremden etkilenen illerden olan Adıyaman ilinde yeterli olmadığı, mücbir sebep nedeniyle temyiz isteminin süre yönünden kabul edilmesi gerektiği, Anayasa'nın 15. ve 121. maddeleri uyarınca OHAL döneminde sadece OHAL'in gerektirdiği ölçüde ve OHAL'e neden olan konularla ve OHAL süresiyle sınırlı geçici tedbirlerin alınabileceği, Anayasa'nın 121. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 128. maddelerine göre kanun hükmünde kararnamelerin 30 gün içerisinde TBMM Genel Kurulunda onaylanması gerektiği, yürütme ve yasama organlarının fonksiyon gaspı yaptığı, masumiyet karinesinin, kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesinin, adil yargılanma hakkının, ayrımcılık yasağının, mülkiyet hakkının ve gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin istinaf isteminin reddine ilişkin .. tarih ve E:.., K:… kararı yönünden temyiz isteminin incelenmeksizin reddine, temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin 05/01/2024 tarih ve E:2021/12354 sayılı kararı yönünden ise temyiz istemi reddedilerek temyiz süre ret kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değiştirilen "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir." hükmüne yer verilmiş, devamında Bölge İdare Mahkemelerinin temyiz edilebilecek nihai kararları sayma suretiyle belirtilmiştir. Aynı Kanun'un 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde kararı veren mercinin temyiz isteminin reddine karar vereceği, ilgili mercinin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin karara yönelik temyiz istemi yönünden:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

İstinaf isteminin reddine ilişkin karara yönelik temyiz istemi yönünden:
İdare bünyesinde görev yapmakta iken 695 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair .. tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada, davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararına karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Davacının anılan karara karşı yaptığı temyiz başvurusu üzerine; … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin .. tarih ve E:… sayılı kararıyla 2577 sayılı Kanun'un 46/1. maddesinde öngörülen 30 günlük temyiz süresi geçirildikten sonra temyiz başvurusunda bulunulduğundan temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine, müteakiben anılan karara karşı yapılan temyiz başvurusunun da, 2577 sayılı Kanun'un 48/6. maddesinde öngörülen 7 günlük temyiz süresi geçirildikten sonra yapılması nedeniyle .. tarih ve E:… sayılı kararla temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İstinaf isteminin reddine ilişkin kararın, süresinde temyiz edilmediğinden temyiz başvuru süresinin geçmesi ile kesinleştiği açıktır.
Bu durumda, süresinde temyiz edilmemesi sonucunda kesinleşen istinaf isteminin reddine ilişkin kararın temyizen incelenmesine kanunen imkan bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin .. tarih ve E:… sayılı kararı yönünden temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA,
2. İstinaf isteminin reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararı yönünden TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 02/04/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.