DANIŞTAY 5. DAIRE

Danıştay 5. Daire Başkanlığı         2023/11953 E.  ,  2023/12771 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/11953
Karar No : 2023/12771

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. ….

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davalı idare bünyesinde görev yapmakta iken 701 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; davacının durumunun değerlendirilmesinde hükme esas alınabilecek nitelikte görülen Komisyon tespitleri ile davacı ile ilgili ceza yargılamasında elde edilen deliller birlikte dikkate alındığında, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile en az irtibat derecesinde bağının olduğu sonucuna varıldığından, davacının başvurusunun reddine dair Komisyon kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen nedenlerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; ... İdare Mahkemesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davacının aynı konutta bulunan yakınına usulüne uygun olarak 17/05/2021 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen, davacı tarafından otuz (30) günlük istinaf yoluna başvurma süresi geçirildikten sonra 14/07/2021 tarihinde istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45/1. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun süre aşımı nedeniyle incelenmesi olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, istinaf başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; Bölge İdare Mahkemesince verilen istinaf süre ret kararının usule aykırı olduğu, anılan kararda tarihlerin yazımında hata yapıldığı, yerel mahkemenin 02/06/2021 tarihli kararının 17/05/2021 tarihinde tebliğ edilmesinin mümkün olmadığı, ceza davasında hakkında verilen ceza verilmesine yer olmadığına dair kararın lehine değerlendirilmesi gerekirken hukuka aykırı olarak aleyhine yorumlandığı, masumiyet karinesi ile Anayasa ve uluslararası sözleşmelerden doğan haklarının ihlal edildiği belirtilerek temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki kararın kaldırılması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından; Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ….'NUN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
Davalı idare bünyesinde görev yapmakta iken 701 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun … tarih ve …. sayılı işlemle reddedilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde, "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." hükmü yer almaktadır.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin "Adil yargılanma hakkı" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında da herkesin medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklar konusunda bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini isteme hakkına sahip olduğu belirtilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 1. fıkrasında, "İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz."; 2. fıkrasında, "İstinaf, temyizin şekil ve usullerine tabidir (...) " düzenlemelerine; aynı Kanun'un "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, "(...) Temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde de kararı veren merci, temyiz isteminin reddine karar verir. İlgili merciin bu kararları ile bu maddenin 2 nci fıkrasında belirtilen temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararlarına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir."; 7. fıkrasında, "(...) temyizin kanuni süre içinde yapılmadığı veya kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hâllerde, 2 ve 6 ncı fıkralarda sözü edilen kararlar, dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca, kesin olarak verilir." düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, 2577 sayılı Kanun'da belirtilen idare mahkemesi kararlarına karşı kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği açıktır. Bu bağlamda, anılan Kanun'da yazılı kararlara karşı istinaf yoluna (30) günlük süre içerisinde başvurulması hukuki belirlilik ve idari istikrar ilkeleri gereği esas olmakla birlikte, bazen öngörülemeyen durumların ortaya çıkması durumunda hak arama özgürlüğü ve mahkemeye erişim hakkının niteliği ve önemi itibarıyla ayrıca değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, … İdare Mahkemesince verilen .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararın davacıya … Mah. … Bul. … Apt. … Blok Kat:… Onikişubat/Kahramanmaraş'' adresinde tebligata çıkarıldığı, ancak davacının adresten ayrıldığının kapıcı A.K. tarafından beyan edilmesi ve muhatabın yeni adresinin de belirlenememesi üzerine tebligatın iade edildiği, bunun üzerine İdare Mahkemesince verilen kararın davacıya … Mah. … Bul. No:…, İç Kapı No:… Onikişubat/Kahramanmaraş'' adresinde 29/07/2021 tarihinde Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesi uyarınca tebliğ edildiği, davacı tarafından anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusuna dair dilekçenin 14/07/2021 tarihinde Mahkeme kayıtlarına girdiği, buna rağmen Bölge İdare Mahkemesince, … İdare Mahkemesinin kararının davacının aynı konutta bulunan yakınına 17/05/2021 tarihinde tebliğ edildiği ve istinaf süresinin 16/06/2021 tarihinde sona erdiğinden bahisle 14/07/2021 tarihinde yapılan istinaf isteminin süre aşımı nedeniyle incelenmesine imkan bulunmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiği görülmüştür.
Bu durumda, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının 17/05/2021 tarihinde davacıya tebliğ edilmesinin mümkün olmadığı, 29/07/2021 tarihinde tebliğ edilen karara karşı ise davacı tarafından 14/07/2021 tarihinde istinaf başvurusunda bulunulduğunun anlaşılması karşısında istinaf başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddi yönündeki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 04/10/2023 tarihinde, oybirliğiyle, kesin olarak karar verildi.