DANIŞTAY 5. DAIRE

Danıştay 5. Daire Başkanlığı         2020/3906 E.  ,  2023/14908 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/3906
Karar No : 2023/14908

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin davanın reddine ilişkin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ve temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin .. tarih ve E:.., K:.., T:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir ili, 2. Ana Jet Üs Komutanlığı emrinde hava pilot teğmen olarak görev yapan davacının, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Milli Savunma Bakanlığının .. tarih ve … sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle uğradığı zararların tazminine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin .. tarih ve E:.., K:.. sayılı kararında; davacının görevi ve görev yaptığı kurumun önemi, sosyal çevre bilgisi bakımından yakın akrabalarının FETÖ/PDY terör örgütüne irtibat ve ilgilerini ortaya koyan bilgilerin varlığı, Hava Harp Okuluna girdiği dönem ile uçuş eğitimini yaptığı dönemdeki durumu dikkate alınarak davalı idarenin takdir yetkisi çerçevesinde, FETÖ/PDY terör örgütüyle iltisaklı olduğu değerlendirilerek davacı hakkında tesis ettiği dava konusu kamu görevinden çıkarma işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararında; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının dayandığı gerekçenin usul ve yasaya uygun olduğu, istinaf başvurusunun kabulünü gerektiren başka bir neden de bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Bu karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:.., T:… sayılı kararı ile; Dairelerinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararının davacı vekiline 09/10/2019 tarihinde tebliğ edildiği, buna göre bu tarihi izleyen günden itibaren 30 günlük süre içinde ve en son 08/11/2019 günü mesai bitimine kadar temyiz isteminde bulunulması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 13/03/2020 tarihli dilekçe ile talep edilen temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle incelenmesi olanağı bulunmadığı belirtilerek davacının temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyiz süre ret kararına ilişkin olarak; Bölge İdare Mahkemesi kararının kendisine tebliğ edilmediği, usul hükümlerinin hak arama yollarını engelleyecek şekilde katı yorumlanmaması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davanın reddine dair karara ilişkin olarak; kamu görevinden çıkarma işleminin tesisi için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan usul ve esaslara riayet edilmediği, suç ve cezaların şahsiliği ilkesine aykırı hareket edildiği, savunma hakkı tanınmadan tesis edilen işlemin Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : … İdare Mahkemesinin davanın reddine ilişkin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararı yönünden temyiz isteminin incelenmeksizin reddine, temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin .. tarih ve E:.., K:.., T:… sayılı kararı yönünden ise temyiz istemi reddedilerek anlan kararın onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 1. fıkrasında, " İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz." hükmüne; aynı maddenin 6. fıkrasında, "Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne; aynı Kanun'un 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir." hükmüne yer verilmiş; devamında Bölge İdare Mahkemelerinin temyiz edilebilecek nihai kararları sayma suretiyle belirtilmiştir. Aynı Kanun'un 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde kararı veren mercinin temyiz isteminin reddine karar vereceği, ilgili mercinin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin karara yönelik temyiz istemi yönünden:
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

İdare Mahkemesince verilen karara yönelik temyiz istemi yönünden:
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; idare mahkemelerinin kararlarına karşı 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca "istinaf" yoluna başvurulabileceği, istinafın verdiği ve anılan Kanun'un 46. maddesinde sayılan konulara ilişkin kararlara karşı da "temyiz" yoluna başvurulabileceği, dolayısıyla idare mahkemelerinin kararlarına karşı, istinaf yoluna başvurulmadan doğrudan temyiz yoluna başvurulmasına hukuken olanak bulunmadığı, öte yandan sadece istinaf yoluna veya (uyuşmazlık konusu itibarıyla temyize tabi ise) önce istinaf yoluna ve sonrasında temyiz yoluna başvurulmak suretiyle kesinleşmiş bir karar hakkında temyiz yoluna başvurulması halinde aynı Kanun'un 48/6. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddine karar verileceği anlaşılmaktadır.
Olayda, idare mahkemesi kararına karşı istinafa başvurulmuş ve istinafın verdiği kararın temyizi üzerine istinafça verilen "temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine" ilişkin karar yukarıdaki başlıkta temyizen incelenerek hukuka uygun bulunmuş ve böylece idare mahkemesi kararı kesinleşmiştir.
Bu durumda, kesinleşen idare mahkemesi kararının temyizen incelenmesine kanunen imkan bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin .. tarih ve E:.., K:.., T:… sayılı kararı yönünden temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA,
2. ... İdare Mahkemesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 26/10/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.