DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2025/686 E.  ,  2025/3364 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/686
Karar No : 2025/3364

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ve 22/07/1983 onanlı, 1/1000 ölçekli Boğaziçi Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planı'nda "1. Grup Koru Alanı"nda kalan taşınmaz üzerinde, imar mevzuatına aykırı yapılar yapıldığının, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ... numaralı yapı tatil tutanağı ile tespit edilmesi üzerine, İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli, ...-... sayılı kararı ile, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca 241.263,71-TL ve idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmemesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmemesi halinde aynı fıkranın (ç) bendi uyarınca 10.267.711,00-TL ilave edilmek üzere davacıya verilen toplam 10.517.974,71-TL idari para cezasının 10.337.024,71-TL'lik kısmının tahsili amacıyla düzenlenen (idari para cezasının 180.950,00-TL'lik kısmının 24/05/2021 tarihinde davacı tarafından ödendiği anlaşılmaktadır.) davacı adına düzenlenen ... tarihli, BK No:... ve İBB No:... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan 10.517.974,71-TL tutarlı idari para cezasına ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının ... tarih ve ...-... sayılı encümen kararının davacı tarafa 07/05/2021 tarihinde tebliğ edildiği, ancak söz konusu encümen kararına karşı dava açılmadığı, itiraz edilmediği ve davacı tarafından 24/05/2021 tarihinde söz konusu borca ilişkin davalı idareye 180.950,00-TL ödeme yapıldığı, bu suretle dava konusu ödeme emrinin dayanağı idari para cezasının kesinleşmiş olduğu; dolayısıyla dava konusu ödeme emrinin dayanağını oluşturan idari para cezasının usule uygun bir şekilde tebliğ edildiği, söz konusu para cezasına karşın herhangi bir dava açılmadığı ve itiraz da edilmediği hususu dikkate alındığında, anılan para cezasının 180.950,00-TL'lik kısmı dışında kalan tutarın zamanında ödenmemesi üzerine dava konusu ödeme emrinin tanzim edildiği görüldüğünden, kesinleşmiş idari para cezasının 6183 sayılı Kanun'a göre takip ve tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; dava konusu işlemin tebligata çıkarıldığı adresin işleme konu yapının bulunduğu adres olduğu, bu adresin 7201 sayılı Tebligat Kanunu uyarınca "bilinen adres" olarak kabul edilmesinin mümkün bulunmadığı, davacının bilinen adresinin ise dava dilekçesinde gösterildiği şekilde, “...” olduğu; muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresine tebligat yapılması gerekirken, yapı mahalli olan adrese çıkartılan ve davacının adreste bulunmadığından bahisle eşine yapılan tebligatın usule uygun tebligat olarak kabul edilemeyeceği dikkate alındığında, dava konusu ödeme emrinin dayanağı para cezasına ilişkin encümen kararının davacıya usulüne uygun tebliğ edilmediği anlaşıldığından, davacıya para cezasının ödenmesi için bir aylık ödeme süresi tanınmadan söz konusu alacağın tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen istinafa konu İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu parselin, imar planında "1. grup koru alanı"nda kaldığı, dayanak yapı tatil tutanağı ile imar mevzuatına aykırı yapıların usule uygun biçimde tespite edildiği, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca davacı adına 10.517.974,71-TL idari para cezası verilmesine karar verildiği, söz konusu encümen kararının davacının eşine usule uygun biçimde tebliğ edildiği, kaldı ki davacı tarafından söz konusu idari para cezasının 180.950,00-TL'lik kısmına ilişkin 24/05/2021 tarihinde ödeme yapıldığı; idari para cezasının ödenmeyen kısmının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İdare Dava Dairesi kararında belirtildiği üzere, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresine tebligat yapılmamış olması nedeniyle, idari para cezasının tebliğinin usulsüz kabul edilmesi gerektiği; dava konusu ödeme emrinin dayanağı niteliğindeki idari para cezası verilmesine ilişkin encümen kararının, davalı idare tarafından MERNİS adresi yerine, tahliye edilen yerde yapılmasının usule aykırı olduğu ileri savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Dava Dairesi kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ve 22/07/1983 onanlı, 1/1000 ölçekli Boğaziçi Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planı'nda "1. Grup Koru Alanı"nda kalan taşınmaz üzerinde, imar mevzuatına aykırı yapılar yapıldığının, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ... numaralı yapı tatil tutanağı ile tespit edilmesi üzerine, İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli, ...-... sayılı kararı ile, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca 241.263,71-TL ve idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmemesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmemesi halinde aynı fıkranın (ç) bendi uyarınca 10.267.711,00-TL ilave edilmek üzere davacıya verilen toplam 10.517.974,71-TL idari para cezasının 10.337.024,71-TL'lik kısmının tahsili amacıyla (idari para cezasının 180.950,00-TL'lik kısmının 24/05/2021 tarihinde davacı tarafından ödendiği anlaşılmaktadır.) davacı adına ... tarihli, BK No:... ve İBB No:... sayılı ödeme emri düzenlenmiştir.
Bunun üzerine, anılan ödeme emrinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde; ''Amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları luzumu, bir "Ödeme emri" ile tebliğ olunur...", hükmü ile 58. maddesinde; "Kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahıs, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait itiraz işlerine bakan vergi itiraz kamisyonu nezdinde itirazda bulunabilir. İtirazın şekli, incelenmesi ve itiraz incelemelerinin iadesi hususlarında Vergi Usul Kanunu hükümleri tatbik olunur...'' hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; temyize konu İdare Dava Dairesi kararında "muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresine tebligat yapılması gerekirken, yapı mahalli olan adrese çıkartılan ve davacının adreste bulunmadığından bahisle eşine yapılan tebligatın usule uygun tebligat olarak kabul edilemeyeceği dikkate alındığında, dava konusu ödeme emrinin dayanağı para cezasına ilişkin encümen kararının davacıya usulüne uygun tebliğ edilmediği anlaşıldığından, davacıya para cezasının ödenmesi için bir aylık ödeme süresi tanınmadan söz konusu alacağın tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verildiği görülmekte ise de; uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli, ...-... sayılı kararı ile verilen 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca verilen toplam 10.517.974,71-TL idari para cezasının 180.950,00-TL'lik kısmının davacı tarafından 24/05/2021 ödendiğinin belirtildiği ve buna ilişkin muhasebe fişinin 29/11/2022 tarihinde kayda giren savunma dilekçesi ekinde davalı idare tarafından dosyaya sunulduğu görülmektedir.
Bu durumda, davacının dava konusu ödeme emrinin dayanağı niteliğindeki İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli, ...-... sayılı kararından, en geç anılan encümen kararı ile verilen idari para cezasının 180.950,00-TL'lik kısmı ödediği 24/05/2021 tarihinde haberdar olduğu; dolayısıyla, davacı adına düzenlenen ... tarihli, BK No:... ve İBB No:... sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle görülen işbu davada, (ödeme emri kapasımda davacı tarafından 24/05/2021 tarihinde ödenen borç tutarı sonrası kalan tutarın doğru hesaplanıp hesaplanmadığı da gözetilerek) işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 26/05/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.