DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/2060 E.  ,  2025/989 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/2060
Karar No : 2025/989

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Arabuluculuk ve Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri Merkezi Eğitim Danışmanlık Ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... Kat:...adresinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın "Arabuluculuk Merkezi" olarak faaliyette bulunulduğundan bahisle 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesine istinaden 581,00-TL idari para cezası verilmesi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince işyerinin ruhsat alınıncaya kadar kapatılmasına ilişkin ...tarih ve ... sayılı Çankaya Belediye Encümeni Kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 3572 sayılı Kanun'un 3.maddesi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. ve 10. maddelerinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağının düzenlendiği, bununla birlikte aynı adreste bulunsa bile ana faaliyet konusu veya işletmecisi farklı olan işyerlerine ayrı ruhsat düzenlenmesi gerektiğinin belirtildiği, uyuşmazlık konusu olayda ise, hazır ofis hizmet sözleşmesi karşılığında faaliyette bulunan davacı şirketin faaliyet konusunun, anılan işyerine ilişkin düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatındaki faaliyet konusundan farklı olduğu, dolayısıyla mevzuat hükmü gereğince işyerine ayrı ruhsat düzenlenmesi gerektiğinden bahisle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İstinaf Mahkemesinin kararının gerekçesiz olduğu, öte yandan, arabuluculuk merkezlerinin, yargısal faaliyet kapsamında kamu hizmeti yürütülen yerlerden olduğu ve arabulucuların hukuk fakültesi mezunu olmaları gerektiği, ortaklarının avukatlardan oluştuğu, bu bağlamda 3572 sayılı Kanunun 2. maddesinin f bendi kapsamında avukatlık büroları için getirilen istisnaya tabi oldukları hususlarına değinilerek usul ve hukuka aykırı olduğundan bahisle İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği. ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde, "... a) Arabulucu: Arabuluculuk faaliyetini yürüten ve Bakanlıkça düzenlenen arabulucular siciline kaydedilmiş bulunan gerçek kişiyi, b) Arabuluculuk: Sistematik teknikler uygulayarak, görüşmek ve müzakerelerde bulunmak amacıyla tarafları bir araya getiren, onların birbirlerini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini sağlamak için aralarında iletişim sürecinin kurulmasını gerçekleştiren, tarafların çözüm üretemediklerinin ortaya çıkması hâlinde çözüm önerisi de getirebilen, uzmanlık eğitimi almış olan tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin katılımıyla ve ihtiyarî olarak yürütülen uyuşmazlık çözüm yöntemini, ...ifade eder." hükmüne yer verilmiştir.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 2. maddesinde, "Bu Kanun hükümleri; a) 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 268-275 inci maddeleri kapsamına giren 1 inci sınıf gayrisıhhi müesseselere, b) Nerede açılırsa açılsın, yakıcı, parlayıcı, patlayıcı ve tehlikeli maddelerle çalışılan işlerle oksijen LPG dolum ve depoları, bunlara ait dağıtım merkezleri, perakende satış yerleri, taşocakları, akaryakıt istasyonları ve benzeri yerlere, c) (Değişik: 25/10/2023 - 7464/18 md.) Konutların Turizm Amaçlı Kiralanmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında işyeri açma ve çalışma ruhsatı alma yükümlülüğü getirilenler hariç olmak üzere, turizm amaçlı kiralama izin belgesi verilen konutlara, d) (Mülga: 24/11/2004 – 5259/8 md.) e) (Ek: 24/6/1995 - KHK - 560/21 md.) 1 inci, 2 nci ve 3 üncü sınıf gıda maddesi üreten gayri sıhhi müesseselere. f) (Ek: 13/2/2011-6111/201 md.) 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca açılan avukatlık bürolarına, g) (Ek: 13/2/2011-6111/201 md.) 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu uyarınca meslek mensuplarınca açılan bürolara, h) (Ek: 8/8/2011 - KHK- 650/23 md.; İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 18/7/2012 tarihli ve E.: 2011/113 K.: 2012/108 sayılı Kararı ile.; Yeniden düzenleme: 27/6/2013-6494/23 md.) 1512 sayılı Noterlik Kanununa göre kurulan noterlik dairelerine, ı) (Ek: 4/4/2015-6645/78 md.) 27/1/1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu uyarınca mühendis ve mimar meslek mensuplarınca açılan bürolara, i) (Ek: 4/4/2015-6645/78 md.) 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanuna göre açılan muayenehane ve müşterek muayenehanelere, Uygulanmaz." hükmü getirilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyeri açılması" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında, "(Değişik birinci fıkra: 19/3/2007 – 2007/11882 K.) Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." düzenlemesine, "Birden fazla faaliyet konusu bulunan işyerleri" başlıklı 10. maddesinde ise; "Adresi ve işleticisi aynı olan ve birden fazla faaliyet konusu bulunan işyerlerine, ana faaliyet dalı esas alınarak tek ruhsat düzenlenir. Talî faaliyet konuları ruhsatta ayrıca belirtilir. Aynı adreste bulunsa bile ana faaliyet konusu veya işletmecisi farklı olan işyerlerine ayrı ayrı ruhsat düzenlenir..." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davalı idare zabıta memurları tarafından 27/05/2022 tarihinde "Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... Kat:...adresinde" yapılan kontrolde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın arabuluculuk bürosu olarak faaliyette bulunulduğunun tespit edilmesi üzerine, Çankaya Belediye Encümeninin ...tarih ve... sayılı kararıyla davacıya, 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesine istinaden 581,00-TL idari para cezası verilmesi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince işyerinin ruhsat alınıncaya kadar kapatılması kararı alınması nedeniyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen 3572 sayılı Kanunun 2. maddesinde bu Kanunun hangi işyerlerine uygulanmayacağının tahdidi olarak sayıldığı, sayılan işyerleri dışında kalan tüm işyerlerinin açılması için yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınması gerektiği, anılan Kanun maddesinde sayılan işyerleri arasında bulunmayan arabuluculuk bürolarının veya merkezlerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunmalarının mümkün olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Öte yandan, dava konusu yerde davacı ile dava dışı ... İşletme Ticaret Turizm ve Organizasyon A.Ş. arasında akdedilmiş olan "Hazır Ofis Sözleşmesi" kapsamında hazır ofis hizmeti alındığı ve anılan sözleşme kapsamında tüm izinlerin anılan şirketin sorumluluğunda olduğu iddiasına da, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 10 maddesindeki, aynı adreste bulunsa bile ana faaliyet konusu veya işletmecisi farklı olan işyerlerine ayrı ayrı işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınması gerektiğine ilişkin düzenleme gereği itibar edilmemiş, dava konusu işlem bu yönüyle de hukuka uygun bulunmuştur.
Bu itibarla yukarıda yer verilen gerekçelerle, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın "Arabuluculuk Merkezi" olarak faaliyette bulunulduğundan bahisle 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesine istinaden 581,00-TL idari para cezası verilmesi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince işyerinin ruhsat alınıncaya kadar kapatılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddine dair Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki İdare Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 12/02/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.