DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/206 E.  ,  2024/2470 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/206
Karar No : 2024/2470

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Malmüdürlüğü
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Muğla İli, Marmaris İlçesi, … Köyü … mevkiinde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki 553,92 m² yüzölçümlü taşınmazın, dolgu ve iskele yapılmak suretiyle 08/03/2007-07/03/2012 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen 72.066,00-TL tutarlı, … tarih ve … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine, bozulan kısım yönünden yeniden yapılan inceleme sonucu 2012 yılı m² birim bedeli 25,14-TL esas alınarak ve geriye dönük olarak ise yeniden değerleme oranının geriye yürütülmesi sonucu bulunacak değerlere göre yapılan hesaplama sonucu ecrimisil bedelinin toplam 37.715,86-TL olması gerektiği, bu durumda, dava konusu işlemin bozma kararına konu 35.073,36-TL'lik kısmının, 34.350,14-TL'lik kısmında hukuka uyarlık, 723,22-TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem kısmen iptal edilmiş kısmen davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun yetersiz olduğu, idarelerince belirlenen bedelin emsallere uygun olduğu ve işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır.
2886 sayılı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir" hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir" düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; 72.066,00-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin dava konusu ihbarnamenin, bilirkişi raporu ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmek suretiyle 35.073,36-TL'lik kısmının iptali, 36.992,64-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddi yolunda İdare Mahkemesince verilen kararın iptale yönelik kısmına karşı davalı idarece yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay İkinci Dairesince aynı yer ile ilgili 08/03/2012 - 02/05/2013 dönemi tahakkuk ettirilen ecrimisil ihbarnamesine karşı açılan davada taşınmazın 2012 yılı için m² birim bedelinin 25,14-TL/m² olarak ortaya konulduğu, dolayısıyla işgal dönemlerinin aynı yıla rastlayan kısımlarında m² birim bedelleri arasında çelişki bulunduğu anlaşıldığından, dava konusu taşınmazın yargı kararıyla belirlenen ve kesinleşen sonraki dönem m² birim bedeli dikkate alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın iptale yönelik kısmının bozulması üzerine İdare Mahkemesince; bozma kararına uyulmak suretiyle 2012 yılı m² birim bedeli olan 25,14-TL esas alınmış ve bu bedele yıllara göre belirlenen yeniden değerleme oranları uygulanarak geriye doğru yapılan hesaplama neticesinde; 08/03/2007-31/12/2007 dönemi için 12,30-TL/m² birim bedeli üzerinden 4.099,85-TL ecrimisil bedeli, 01/01/2008-31/12/2008 dönemi için 13,78-TL/m² birim bedeli üzerinden 5.595,50-TL ecrimisil bedeli, 01/01/2009-31/12/2009 dönemi için 14,08-TL/m² birim bedeli üzerinden 7.799,64-TL ecrimisil bedeli, 01/01/2010-31/12/2010 dönemi için 15,17-TL/m² birim bedeli üzerinden 8.400,51-TL ecrimisil bedeli, 01/01/2011-31/12/2011 dönemi için 16,72-TL/m² birim bedeli üzerinden 9.264,16-TL ecrimisil bedeli ve 01/01/2012-07/03/2012 dönemi için 25,14-TL/m² birim bedeli üzerinden 2.556,20-TL ecrimisil bedeli olmak üzere toplam 37.715,86-TL olarak ecrimisil bedeli hesaplanmış, buna göre davanın reddine ilişkin olan ve temyiz edilmeksizin kesinleşen 36.992,64-TL'lik kısım düşüldükten sonra kalan 723,22-TL'lik kısma yönelik davanın reddine, 34.350,14-TL'lik kısmının iptaline karar verilmiş ise de; yapılan incelemede anılan kararda Mahkemece hesaplamaya esas alınan 25,14-TL m² birim bedeline yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle geriye doğru yapılan hesaplamayla diğer yıllara ilişkin belirlenen m² birim bedellerinin hatalı olduğu, 2012 yılına esas alınan 25,14-TL m² birim bedelinin yeniden değerleme oranları uygulanarak geriye yürütülmesi sonucunda m² birim bedellerinin yıllara göre 2007 yılı için 17,15-TL/m², 2008 yılı için 19,21-TL/m², 2009 yılı için 19,63-TL/m², 2010 yılı için 21,15-TL/m², 2011 yılı için 23,32-TL/m² ve 2012 yılı için 25,14-TL/m² olması gerektiği ve bu birim bedellerine göre yapılan hesaplama sonucunda idarece alınması gereken ecrimisil bedelinin 56.485,20-TL olması gerektiği, buna göre temyiz edilmeksizin kesinleşen kısım düşüldükten sonra İdare Mahkemesince kararın bozulan kısmı yönünden dava konusu işlemin 15.580,80-TL'lik kısmının iptaline, kalan 19.492,56-TL'lik kısma yönelik ise davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanlış hesaplama sonucu dava konusu işlemin 723,22-TL'lik kısmına yönelik davanın reddine, kalan 34.350,14-TL'lik kısmının ise iptali yolundaki kararın, temyize konu 34.350,14-TL'lik kısmının 15.580,80-TL'sinde hukuka aykırılık, kalan 18.769,34-TL'sinde hukuka uyarlık görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2. ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyize konu bölümünün …-TL'lik kısmının ONANMASINA,
3. Mahkeme kararının …-TL'lik kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 16/04/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.