DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/1125 E.  ,  2024/2233 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/1125
Karar No : 2024/2233

DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …

DAVALI : 1- … (E-Tebligat)
2- … Bakanlığı (E-Tebligat)

DAVANIN KONUSU : Edirne ili, Keşan ilçesi, … Köyünde yer alan yapı hakkında 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi düzenlendiğinden bahisle, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezlerinin Belirlenmesine ve İlanına İlişkin Yönetmelik uyarınca ekli (IV) sayılı listede belirtilen ve sınırları krokide gösterilen alanların kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgesi olarak ilan edilmesine ilişkin 08/12/2006 tarih ve 26370 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 20/11/2016 tarih ve 2006/11264 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Saroz Körfezi Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesine ilişkin kısmı ile davacı tarafından Edirne ili, Keşan ilçesi, … Köyü, … ve … numaralı parsellerin Saros Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi sınırları dışında bırakılması talebiyle yapılan 11/01/2024 tarihli başvurunun, Edirne Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Dairemiz kararının karşı oyunda belirtilen gerekçe doğrultusunda işin esasının incelenmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 4577 sayılı Kanun'la değişik 2. maddesinde; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar "iptal davası" olarak tanımlanmış olup, bu davalar idarenin hukuka uygun davranmasını sağlayan en önemli araçlardandır.

Ancak, yargısal denetim amacıyla her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması koşuluna ihtiyaç vardır. Her olay ve davada, yargı merciine başvurarak dava açan kişinin menfaatinin, iptali istenen işlemle ne ölçüde ihlal edildiğinin takdiri de yargı mercilerine bırakılmıştır.
İptal davası açılabilmesi için gerekli olan menfaat ilişkisi kişisel, meşru, güncel bir menfaatin bulunması halinde gerçekleşecektir. Başka bir anlatımla, iptal davasına konu olan işlemin davacının menfaatini ihlal ettiğinden söz edilebilmesi için, davacıyı etkilemesi, yani davacının kişisel menfaatini ihlal etmesi, işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişkinin bulunması gerekmektedir. Aksi halde, kişilerin kendisine etkisi bulunmayan, menfaatlerini ihlal etmeyen idari işlemler hakkında da iptal davası açma hakkı doğar ve bu durum idarenin işleyişini olumsuz etkiler.
Aynı Kanun'un 14. maddesinde de; dava dilekçelerinin ehliyet yönünden inceleneceği ve 15/1-b maddesinde; bu hususta Kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddine karar verileceği hükmü düzenlenmiştir.
Uyuşmazlıkta; davacının dava konusu alanda herhangi bir taşınmaza malik olmadığı, dava dilekçesinde, taşınmazın bulunduğu alan dahil bölgenin tamamının 2B statüsünde olduğuna yönelik beyanda bulunulduğu, bununla birlikte Edirne ili, Keşan ilçesi Yayla Köyünde 90 m2'lik arsa alanındaki 90 m2'lik yapı için, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi uyarınca 08/12/2018 tarihli, 4166175 başvuru numaralı, ZVEVDVCM belge numaralı yapı kayıt belgesinin bulunduğu beyan edilerek, söz konusu belgenin dava dilekçesi ekinde sunulduğu görülmekte ise de; yapı kayıt belgesinin, ilgililere geçici süreliğine bazı haklar tanıdığı, yapının yeniden yapılması veya kentsel dönüşüm uygulamasına karar verilmesi halinde, yapı kayıt belgesinin hükmü kalmayacağı hususu birlikte değerlendirildiğinde, davacının maliki olmadığı taşınmaz üzerinde inşa ettiği ruhsatsız yapı hakkında düzenlendiği anlaşılan yapı kayıt belgesinin, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezlerinin Belirlenmesine ve İlanına İlişkin Yönetmelik uyarınca tesis edilen ve 08/12/2006 tarihli 26370 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 20/11/2016 tarihli, 2006/11264 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Saroz Körfezi Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesine ilişkin kısmı ile Edirne ili, Keşan ilçesi, Yayla Köyü, 1677 ve 1678 numaralı parsellerin Saros Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi sınırları dışında bırakılması talebiyle yapılan 11/01/2024 tarihli başvurunun reddine ilişkin Edirne Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün 24/01/2024 tarih ve 4689453 sayılı işleminin iptalini istemekte; davacının meşru, kişisel ve güncel bir menfaatinin etkilenmediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu işlemlerin niteliği göz önünde bulundurulduğunda davacının bakılmakta olan davada, dava açma ehliyetinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN EHLİYET YÖNÜNDEN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Kullanılmayan …-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, 28/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Dava; Edirne ili, Keşan ilçesi, … Köyünde yer alan yapı hakkında 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi düzenlendiğinden bahisle, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezlerinin Belirlenmesine ve İlanına İlişkin Yönetmelik uyarınca ekli (IV) sayılı listede belirtilen ve sınırları krokide gösterilen alanların kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgesi olarak ilan edilmesine ilişkin 08/12/2006 tarih ve 26370 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 20/11/2016 tarih ve 2006/11264 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Saroz Körfezi Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesine ilişkin kısmı ile davacı tarafından Edirne ili, Keşan ilçesi, … Köyü, … ve … numaralı parsellerin Saros Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi sınırları dışında bırakılması talebiyle yapılan 11/01/2024 tarihli başvurunun, Edirne Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlıkta; Edirne ili, Keşan ilçesi … Köyünde 90 m2'lik arsa alanındaki 90 m2'lik yapı için, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi uyarınca … tarihli, … başvuru numaralı, … belge numaralı yapı kayıt belgesi bulunduğu ve söz konusu belgenin dava dilekçesi ekinde sunulduğu dikkate alındığında; dava konusu taşınmazla maddi ve hukuki bağı mevcut olan davacının görülmekte olan davayı açmakta kişisel, güncel ve meşru bir menfaatinin bulunduğu değerlendirildiğinden, işin esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiği oyuyla, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.