DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/1025 E.  ,  2025/964 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/1025
Karar No : 2025/964

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Giresun ili, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde bulunan ve davacı adına düzenlenen taksi yazıhanesi faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının, kira sözleşmesinin sahte olduğunun ortaya çıkmış olması nedeniyle, iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; kira sözleşmesini sunması için davacıya on beş gün süre verilmesine ilişkin yazının, davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiğine ilişkin tebliğ tebellüğ belgelerinin sunulmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacıya süre verilmesine ilişkin işlemin PTT'ye teslim edildiğine ilişkin zimmet kaydının sunulduğu, davacının kira sözleşmesini sunmadığı, davacının süre verilmediği yolunda iddiası olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 5. maddesinde; "İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3 üncü maddede belirtilen mercie ibraz ederler.
Bu başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir (...)" hükmü, 6. maddesinde; "(...) Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır (...)" hükmü yer almaktadır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde; "(...) İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.
Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." hükmü yer almaktadır. Yönetmeliğin ekinde yer alan Örnek 1'de, kira sözleşmesine ilişkin bilgilerin Sıhhi İşyeri Açma ve Çalışma ruhsatı başvuru beyan başvuru formuna işlenmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından 15/08/2014 tarihli başvuru formu ile Giresun ili, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde bulunan taşınmazda taksi yazıhanesi faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi başvurusunda bulunulduğu, ruhsat başvurusu ekinde sunulan 14/11/2013 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin tarafı olan ...'nın 1998 tarihinde öldüğünün anlaşılması üzerine, ölmüş kişi adına kira sözleşmesi düzenleyerek resmi belgede sahtecilik suçunu işlediği gerekçesiyle davacı hakkında açılan ceza davasında ... Asliye Ceza Mahkemesi ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiğinin anlaşılmasıyla, davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Uyuşmazlıkta, kira sözleşmesinin tarafı ve davacının babası olan ...'nın kira sözleşmesinin imzalandığı tarihten çok önce vefat ettiği, resmi belgede sahtecilik suçu nedeniyle yapılan ceza yargılamasında davacı hakkında verilen cezanın kesinleştiği, dolayısıyla ruhsat başvurusu sırasında geçerli bir kira sözleşmesi olmaksızın, idareyi yanıltmak amaçlı kira sözleşmesi hazırlamak ve sunmak suretiyle işyeri açma ve çalışma ruhsatı alındığı açıktır.
Bu durumda, Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 22/12/1973 tarih ve E.1968/8, K.1973/14 sayılı kararında “yokluk, açık hata, gerçek dışı beyan veya hile gibi durumlarda idarenin hatalı işlemlerinin süre aranmaksızın her zaman geri alınabileceği”nin belirtildiği, buna göre idarenin açık hataya dayalı bir işlemin sonuçlarını ortadan kaldırmak için, bu durumun anlaşılması üzerine süre kaydı aranmaksızın her zaman ikinci bir idari işlemle açık hatalı işlemi geri alabileceği, idarenin her türlü eylem ve işlemlerinin yargısal denetime tabi olmasının, yapmış olduğu açık hataya dayalı tasarrufları düzeltme ve geri alma görevini ortadan kaldırmayacağı, bunun yanı sıra hukuka bağlı devletin kamu hizmeti yapan kurumlarının, “idari istikrar prensibi” gereği kanuna aykırı ve hatalı tasarruflarına devam etmelerinin beklenemeyeceği açık olup, davacının kasıtlı fiili sonucu davalı idareyi hataya düşürmek suretiyle adına işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesini sağladığı, bu suretle alınan ruhsatın en başından sakat olduğu anlaşıldığından, temyize konu İdare Dava Dairesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 12/02/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu İdare Dava Dairesi kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.