DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/9861 E.  ,  2025/643 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/9861
Karar No : 2025/643

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:,,,, K:,,, sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Konya 6. Kısım Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi kapsamında, Konya ili, Çumra ilçesi, ... köyünde yer alan davacıya ait ... Mevkii ... parsel sayılı, Sarnıç Mevkii ..., ..., ..., ..., ... parsel sayılı, ... Mevkii ..., ... parsel sayılı, ... Mevkii ... parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırmasının anılan parsellere ilişkin kısmının iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının ..., ..., .., ..., ..., ... ve ... nolu parsellerinin trafo ve 2 adet kuyunun bulunduğu ... ada ... nolu parselde, ... nolu parselin ise ... ada ... nolu parselde birleştirildiği, davacıya yeni verilen parsellerin konum ve verim olarak tahsisten önceki parselleriyle eşdeğer olduğu, görülmekle birlikte aynı ada içerisinde bulunan ... ve ... nolu parsellerin davacının sabit tesisinin bulunduğu ... ada ... parselde verilmesi mümkün iken verilmediği, davacıya ait parsellerin tek bir parselde birleştirilmek suretiyle dağıtımının yapılmadığı, belirtilen kriter yönüyle işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; arazi toplulaştırması öncesinde tarla içi yola erişimi bulunmayan davacıya ait bütün parsellerin tarla içi erişiminin sağlandığı; farklı mevkiilerdeki toplam 9 adet parselin sayısının aynı mevkiide 2 adet parsele düşürüldüğü; hisseli parselin davacı yönünden hissesinin ferdileştirildiği; bozuk geometrili parsellerin şekillerinin düzeltilerek işletmeye uygun hale getirildiği; civar sabit tesis durumunun göz önünde bulundurularak ve kök parsellerin kâin oldukları yerler dikkate alınarak mevzuatta öngörülen hesaplama tekniklerine uygun şekilde kamu payı kesintisi yapılması suretiyle, eşdeğerlik durumu gözetilerek yapılan toplulaştırmanın tahsis, dağıtım ve parselleme ilkelerine uygun olduğu, işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, kamu yararının belirlenmesindeki tek kıstasın parsellerin Konya-Karaman yoluna cepheli olup olmaması gibi değerlendirme yapıldığı, dokuz parselin tek parça yerine iki parça olarak planlandığı, DOP kesintisinin %9'un üzerinde olduğu, yola cephe olmanın herhangi bir kıymetinin olmadığı, iki parça planlanan parsel sebebiyle tarım alanının verimli ve karlı bir şekilde kullanımının önüne geçildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davalarının idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçesinin, davacının dava açma ehliyeti olup olmadığı yönünden inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, davacının, iptali istenen işlem yönünden dava açma ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığında davanın reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu toplulaştırma işlemi sonucunda davacı adına kayıtlı Konya ili, Çumra ilçesi, ... köyünde yer alan davacıya ait ... Mevkii ... sayılı, ... Mevkii ..., ..., ..., ..., ... sayılı, ... Mevkii ..., ... sayılı, ... Mevkii ... sayılı parsellere karşılık, yeni oluşturulan ... ada ... ve ... parselin UYAP sorgusunda dava dışı ... isimli şahısa satıldığı görülmektedir.
Bu durumda, uyuşmazlık konusu taşınmaz ile mülkiyet bağları sona eren davacının, dava konusu arazi toplulaştırmasının iptalini istemekte hukuken korunabilir kişisel ve meşru bir menfaatinin kalmadığı anlaşılmıştır.
Diğer taraftan, toplulaştırma işlemi sonucunda oluşturulan ... ada ... Ve ... parselin yeni maliki olan ...'nun bakılan davayı, davacı olarak takip etme hak ve menfaatinin bulunduğu açıktır.
Bu itibarla, davacının bakılan uyuşmazlıkta menfaatinin kalmadığı dikkate alınarak, yeni malik ...'nun davacı olarak davayı kaldığı yerden takip etme talebinin bulunup bulunmadığının sorulması suretiyle, verilen cevaba göre yeniden karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 30/01/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.