DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/9139 E.  ,  2024/38 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/9139
Karar No : 2024/38

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı

VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Çobanlar İlçesi, ... Mah. ... Evleri adresinde bulunan iş yeri için 07/02/2019 tarihli iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesine ilişkin başvurunun reddine yönelik Çobanlar Belediye Başkanlığı Yazı İşleri Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; İlçe Jandarma Komutanlığınca yapılan tahkikat sonucu düzenlenen 06/02/2018 tarihli tespit tutanağında yer alan tespitler uyarınca "genel asayiş ve güvenlik yönünden uygun olmadığı" görüşlerine yer verilmesi üzerine, uyuşmazlığa konu iş yerinin işletilmesinde asayiş ve güvenlik yönünden sakıncalar olduğuna ilişkin somut tespitler içeren kolluk kuvvetinin görüşü doğrultusunda ve İş yeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikin 5-d ve 32. maddelerinde yer alan mevzuat hükmü uyarınca iş yerine çalışma ruhsatı verilmesine ilişkin başvurunun reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; dava konusu işlemin somut delil ve tespitlere dayanmaksızın keyfi olarak tesis edildiği ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek usul ve yasaya aykırı Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava; Afyonkarahisar İli, Çobanlar İlçesi, ... Mahallesi ... Evleri adresinde bulunan iş yeri için davacı tarafından, Çobanlar İlçesi, ... Mahallesi ... Evleri adresinde bulunan iş yeri için 25/07/2016 tarihinde iş yeri açma ve çalıştırma ruhsat başvurusunda bulunulmuş, başvuruya ilişkin olarak idare tarafından Çobanlar İlçe Jandarma Komutanlığından görüş istenildiği, Çobanlar İlçe Jandarma Komutanlığı tarafından 17/08/2016 tarihli tespit tutanağı eki ile birlikte 18/08/2016 tarihinde iş yerinin genel asayiş ve güvenlik yönünden uygun olmadığının davalı idareye bildirildiği, söz konusu görüş doğrultusunda davacının yapmış olduğu başvurunun ... tarih ve ... sayılı davalı idare işlemi ile reddedildiği, anılan işlemin iptali istemiyle davacı tarafından açılan dava neticesinde, Mahkemenin E:... K:... sayılı davanın reddine ilişkin kararın taraflara tebliğinden sonra süresi içerisinde davacı tarafından istinaf talebinde bulunulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile "İlçe jandarma görevlilerince düzenlenen tutanakta ve dava konusu işlemde, söz konusu yerin restorant olarak işletilmesinde ne gibi sakıncalar bulunduğu yönünde herhangi bir somut tespite yer verilmediği" gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, istinafa konu kararın kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olup bunun üzerine davalı idare tarafından dava konusu işlem geri alınarak yeniden kolluk görüşü istenmiş, İlçe Jandarma Komutanlığınca yapılan tahkikat sonucu düzenlenen 06/02/2018 tarihli tespit tutanağında, dava konusu iş yerinin güvenlik ve asayiş yönünden uygun olmadığının ortaya konulması sebebiyle 07/02/2019 tarihli iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesine ilişkin başvurunun reddine yönelik, Çobanlar Belediye Başkanlığı Yazı İşleri Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu işleme dayanak alınan İlçe Jandarma Komutanlığı'nca yapılan tahkikat sonucu düzenlenen 06/02/2018 tarihli tespit tutanağında, "İş yeri içerisinde daha önce hırsızlık ve ateş edilmesi sonucu kasten yaralama olaylarının meydana geldiği, her iki olayın da faili meçhul olarak araştırılmasına devam edildiği, iş yerinde kasten yangın çıkarma olayının meydana geldiği, önleyici kolluk faaliyetleri esnasında görevli memurlara mukavemet edildiği, iş yerinin iki defa kapanış saatlerine uymadığı, garson kisvesi altında konsomatris çalıştırıldığı, işletmede TAPDK belgesi olmadan içki satışı yapıldığının tespit edilerek içkinin mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ilişkin işlem tesis edildiği, iş yerine ulaşmak için İlçe Jandarma Komutanlığından 17,5 Km gidilmesi gerektiği, ana yola bulunması gereken uyarıcı levhaların işletmenin bahçesinde bulunduğu, işletme ile Konya yolu arasında bulunan 400 metrelik ham toprak yol olduğu Afyon-Konya ana yoluna işletmeden çıkışta bir uyarı levhasının olduğu, yağışlı havalarda ve kış aylarında işletmeye ulaşmada yolun stabilize olması nedeni ile emniyet, asayiş, itfaiye, ambulans ve benzeri araçların intikallerinde sıkıntılar yaşanabileceği, iş yerinin bulunduğu yerin Afyonkarahisar- Konya Yoluna bağlanan ham toprak yol üzerinde olması ve başkaca alternatif yol bulunmaması nedeniyle, alkollü olarak işletmeden ayrılan vatandaşların bu karayoluna güvenle çıkmalarının mümkün olamayacağından ölümlü-yaralanmalı trafik kazalarına neden olabileceği, işletmenin etrafının 130 cm yüksekliğinde tuğla duvar ile örülü olduğu, girişinin demir kapı ile kapalı vaziyette olduğundan mahkemelerden alınacak arama kararları ile arama yapılmak istendiğinde kapının kapalı olmasından dolayı açılması için uyarı yapıldığında zaman kaybının olacağı ve bu nedenle içeride suç ve suç unsurlarının yok edilebileceği, işletmeye şebeke elektriğinin gelmediği, enerji olarak 220 voltluk jeneratörle aydınlatma, ısıtma ve soğutma sisteminin kullanıldığı, jeneratörün bulunduğu yerin etrafında yanıcı parlayıcı maddelerin bulunduğu, işletmede ve dışarısında olabilecek olayların aydınlatılmasında kolluk kuvvetlerine yardımcı olacak olan güvenlik kamera sistemi olduğu toplamda 4 adet güvenlik kamerasının takılı ve çalışır vaziyette olduğu bu kameralar işletmenin etrafını çepeçevre göstermediği, işletmenin tek giriş kapısının olduğu acil durumlarda acil çıkış kapısının olmadığı, işletmede 1 adet 5'kg lık yangın tüpünün bulunduğu fakat işletmenin kritik yerler olan jeneratör dairesinde mutfak kısmında bulunmadığı yangın tüpünün yeterli sayıda bulunmadığı, işletmenin 120 metre mesafeden artezyen suyu çıkartarak yaklaşık bir tonluk depoya su doldurarak temizlik suyu niteliğinde kullanıldığı, şebeke suyundan beslenmediği, işletmede izinsiz çalışan konsomatrisler olduğundan dolayı fuhuş olaylarının artabileceği tespitlerinden hareketle genel asayiş ve güvenlik yönünden uygun olmadığı" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Daha önceki Çobanlar İlçe Jandarma Komutanlığı tarafından 17/08/2016 tarihli tespit tutanağında, işletme ile Konya yolu arasında bulunan 400 metrelik ham toprak yol olduğu Afyon-Konya ana yoluna işletmeden çıkışta bir uyarı levhasının olduğu, yağışlı havalarda ve kış aylarında işletmeye ulaşmada yolun stabilize olması nedeni ile emniyet asayiş, itfaiye, ambulans ve benzeri araçların intikallerinde sıkıntılar yaşanabileceği, işyerinin bulunduğu yerin, Afyonkarahisar- Konya Yoluna bağlanan ham toprak yol üzerinde olması ve başkaca alternatif yol bulunmaması nedeniyle, alkollü olarak işletmeden ayrılan vatandaşların bu karayoluna güvenle çıkmalarının mümkün olamayacağından ölümlü-yaralanmalı trafik kazalarına neden olabileceği, işletmenin etrafının 130 cm yüksekliğinde tuğla duvar ile örülü olduğu, girişinin demir kapı ile kapalı vaziyette olduğundan mahkemelerden alınacak arama kararları ile arama yapılmak istendiğinde kapının kapalı olmasından dolayı açılması için uyarı yapıldığında zaman kaybının olacağı ve bu nedenle içeride suç ve suç unsurlarının yok edilebileceği, işletmeye şebeke elektriğinin gelmediği, enerji olarak 220 voltluk jeneratörle aydınlatma, ısıtma ve soğutma sisteminin kullanıldığı, jeneratörün bulunduğu yerin etrafında yanıcı parlayıcı maddelerin bulunduğu, işletmede ve dışarısında olabilecek olayların aydınlatılmasında kolluk kuvvetlerine yardımcı olacak olan güvenlik kamera sistemi olduğu toplamda 4 adet güvenlik kamerasının takılı ve çalışır vaziyette olduğu bu kameralar işletmenin etrafını çepeçevre göstermediği, işletmenin tek giriş kapısının olduğu acil durumlarda acil çıkış kapısının olmadığı, işletmede 1 adet 5'kg lık yangın tüpünün bulunduğu fakat işletmenin kritik yerler olan jeneratör dairesinde mutfak kısmında bulunmadığı yangın tüpünün yeterli sayıda bulunmadığı, işletmenin 120 metre mesafeden artezyen suyu çıkartarak yaklaşık bir tonluk depoya su doldurarak temizlik suyu niteliğinde kullanıldığı, şebeke suyundan beslenmediği" tespitine dayanılarak "iş yerinin genel asayiş ve güvenlik yönünden uygun olmadığı" görüşü doğrultusunda davacının yapmış olduğu başvurunun ... tarih ve ... sayılı davalı idare işlemi ile reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan dava neticesinde, Mahkemenin E:... K:... sayılı davanın reddine ilişkin kararın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin, ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile "İlçe jandarma görevlilerince düzenlenen tespit tutanağında ve dava konusu işlemde, söz konusu yerin restorant olarak işletilmesinde ne gibi sakıncalar bulunduğu yönünde herhangi bir somut tespite yer verilmediği" gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, istinafa konu kararın kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bu itibarla; uyuşmazlığa konu işyerinin işletilmesinde asayiş ve güvenlik yönünden sakıncalar olduğunu gösteren somut delil ve tespitler ortaya konulmadan tesis edilen işlemde hukuka uyarlık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan; 17/08/2016 tarihli Çobanlar İlçe Jandarma Komutanlığı tespit tutanağı ile davaya konu 06/02/2018 tarihli tutanaklar arasında benzer mahiyette tespitler sonucu "iş yerinin genel asayiş ve güvenlik yönünden uygun olmadığı" görüşü doğrultusunda işlem tesis edildiği ve 17/08/2016 tarihli tespite dayanılarak dayanak iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesine ilişkin yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan dava iptalle sonuçlanmıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 09/01/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.