DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/9041 E.  ,  2023/6228 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/9041
Karar No : 2023/6228

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- …
2- …
3- …
4- …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E: …, K: … sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıların hissedar olduğu İstanbul İli, Bağcılar İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No: … adresinde bulunan taşınmazın, günübirlik kiraya verilmek suretiyle pansiyon olarak işletilmek suretiyle ruhsatsız iş yeri olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 32. maddesine istinaden mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin Fatih Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün … tarihli mühürleme tutanağının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; dava konusu taşınmazın, taşınmaz maliklerinden … tarafından, … isimli şahsa aylık 2.000,00 TL karşılığında kiralandığı, binada bulunan dairelerden her birinin de 500,00 TL karşılığında yabancı uyruklu şahıslara kiralandığı ve kira sözleşmelerinin dosyaya sunulduğu, Mahkemeleri tarafından 12/12/2018 tarihinde yapılan ara karara cevaben, davalı idare tarafından savunma dilekçesi ekinde gönderilen belgelerin tekrar gönderildiğinin görüldüğü, iki adet zabıta memurunun imzasından başka somut bir tespit içermeyen mühürleme zaptının dava konusu taşınmazın günlük kiraya verilmek suretiyle ruhsatsız pansiyon olarak kullanıldığına dair tespitte yeterli sayılamayacağı, söz konusu binanın günlük kiraya verilmek suretiyle ruhsatsız pansiyon olarak kullanıldığına dair somut bilgi ve belgelerin (tutanak, beyan, ifade, görüntü kaydı vb.) yapılan ara karara rağmen dosyaya sunulamadığı anlaşıldığından, dava konusu taşınmazın usul ve mevzuatına uygun olarak uzun süreli kiralık daire olarak kiralandığı, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davalı idarece yapılan denetim sonucu taşınmazın günlük kiraya verilmek suretiyle pansiyon şeklinde kullanıldığının kiracının da imzasını içeren 19/05/2018 tarihli düzenlenen tutanakla belirlendiği görüldüğünden, ruhsatsız olarak faaliyette bulunulan söz konusu yerin anılan mevzuat hükümleri uyarınca mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu mühürleme tutanağının keyfi ve gerçek dışı bir şekilde düzenlendiği, usul ve hukuka uygun olarak düzenlenmediği, dava konusu taşınmazın kira sözleşmesi ile kiralandığı, bu durumun aksini ortaya koyacak tutanak, beyan, ifade, görüntü kaydı vb. dosyaya sunulmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Polis Vazife ve Salâhiyet ve Kanunu'nun 7. maddesinde; "Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon… ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır... Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatı bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanların dışında il özel idareleri tarafından verilir. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün içinde verir. Ruhsat talepleri bir ay içinde sonuçlandırılır. İzin alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapatılır.
Bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplanmasına, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanlar dışında il özel idareleri yetkilidir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bulunacağı alanların tespiti ve bu yerlerin ruhsatlandırılmasında uygulanacak usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Bu iş yerleri için düzenlenen iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının bir örneği yetkili kolluk kuvvetine gönderilir. Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir.
Bu yerlerin ruhsatlandırılmasında 14/06/1989 günlü, 3572 sayılı İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 5 inci ve 6 ncı maddelerinin hükümleri uygulanmaz.” hükmü yer almıştır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması başlıklı 32. maddesinde; "Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler… beyan formu ile yetkili idareye başvurur. Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir. İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır. Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir. Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır… İzin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılır. Kollukça, izin almadan açıldığı tespit edilen umuma açık istirahat ve eğlence yerleri düzenlenecek bir tutanakla kapatılmak üzere yetkili idareye bildirilir. Yetkili idare yapılan bildirim üzerine izin almadan açılan yeri kapatarak en geç üç gün içinde kolluğa bilgi verir…” düzenlemesine yer verilmiştir.
11/04/2007 günlü, 26490 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin; zabıtanın görevlerini düzenleyen 10. maddesinin; (3). bendinde; belediye karar organları tarafından alınmış kararları, emir ve yasakları uygulamak ve sonuçlarını izlemek; (20). bendinde; 14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak ve gereken işlemleri yapmak; Belediye zabıtasının yetkilerini düzenleyen 11. maddesi (1). bendinde ise “Belediye zabıtası; kanun, tüzük, yönetmeliklerin ve yetkili belediye organlarının yüklediği görevleri yerine getirebilmek için belediye sınırları içinde; a)Umuma açık yerlere girer, gerekli kontrolleri yapar, sahip veya işletenlerinden kontrol konusu ile ilgili belgeler ister ve haklarında tutanak düzenlemek.” kurallarına yer verildiği görülmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacıların hissedar olduğu İstanbul İli, Bağcılar İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde bulunan taşınmazın, günübirlik kiraya verilmek suretiyle pansiyon olarak işletilmek suretiyle ruhsatsız iş yeri olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 32. maddesine istinaden mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin Fatih Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün 19/05/2018 tarihli mühürleme tutanağının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu Fatih Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün 19/05/2018 tarihli mühürleme tutanağı ile taşınmaz maliklerinden Güneş Yılmaz tarafından taşınmazın aylık olarak kiralandığı … adlı şahsın, pansiyon olarak işlettiği işyerinde 19/05/2018 tarihinde saat 00:30'da yapılan yapılan kontrolde ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiğinin tespit edilerek, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 32. maddesine istinaden mühürlenerek faaliyetten men edildiği, davacıların vekili tarafından dosyaya sunulan kira sözleşmelerinden, Hüseyin Demiri adlı şahsa kiralanan binanın 1, 2, 3, 4 ve 5 nolu dairelerinin bir yıllık olarak yabancı uyruklu başka kişilere kiralandığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, taşınmaz maliklerinden … ile kiracısı … ve … ile kiracıları arasında akdedilen kira sözleşmelerinin bulunması, davalı idarece yapılan denetimde taşınmazın davacı tarafından ruhsatsız olarak günü birlik kiralama faaliyeti yapıldığına ilişkin başkaca bir bilgi, belge ve tespit sunulmaması, ayrıca adli kolluk tarafında da taşınmazın günübirlik kullanıldığına ilişkin somut bir tespitin de yapılmaması karşısında, ruhsatsız olarak günübirlik kiralama faaliyeti sürdürüldüğünü ortaya koyan hukuken itibar edilebilecek, somut ve yeterli tespit bulunmadan tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptaline dair İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile davanın reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 13/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının aynen onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.