DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/8971 E.  ,  2023/6989 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8971
Karar No : 2023/6989

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir ili, Bornova ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:…, … adresinde yer alan işletmede iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunulduğunun tespit edildiğinden bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinin 6. maddesi uyarınca iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar kapatılmasına ve davacıya 259,00-TL para cezası verilmesine ilişkin … tarihli ve … sayılı Bornova Belediye Encümen kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınmaksızın iş yeri açılamayacağı ve faaliyette bulunulamayacağı; ruhsat alınmaksızın iş yeri açılması ve faaliyette bulunulması halinde ise, iş yerinin, ruhsat alınıncaya kadar yetkili idareler tarafından kapatılacağı ve ayrıca ruhsat almaksızın iş yeri işleten kişi hakkında, 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca, 5326 sayılı Kanun'un 32. maddesinde öngörülen idari para cezası uygulanacağının hükme bağlandığından bahisle, ruhsatsız olarak işletildiği sabit olan işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsat alınıncaya kadar kapatılmasına ve davacıya 259,00 TL para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; 26/09/2019 tarihli ara kararına istinaden gönderilen evrakın arasında, dava konusu işletmeye ait davacı adına düzenlenmiş 13/09/2019 işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmiş olduğunun görüldüğünden bahisle,davanın konusunu teşkil eden kapatma ve para cezası işlemlerinin tesis edilmesinden önce davacı tarafından kendisine işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu ve bu başvurusunun reddine ilişkin işleme karşı açtığı davada verilen hüküm uyarınca adına işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği göz önüne alındığında, dava konusu işlemlerin dayanağı olan "işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmaksızın faaliyette bulunma" fiilinin gerçekleştiğini kabul etmeye olanak bulunmadığından, dayanağı ortadan kalkan dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle, Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemlerin iptaline, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davaya konu Encümen Kararının alındığı tarihte davacının işyerinin ruhsatsız olduğu, o tarihte henüz ruhsat başvurusunda dahi bulunulmadığı, dava konusu işlemin usul ve hukuka uygun olduğu, dava konusu işlemlerin iptaline yönelik Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından "İzmir ili, Bornova ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:…, …" adresinde yer alan işletmede şikayet üzerine 03/01/2018 yapılan denetimde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterildiği tespit edilerek tutanak düzenlendiği, bu tutanak dayanak alınarak da dava konusu … tarih ve …-… sayılı Encümen kararının alınması üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmakta, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi Kararının, para cezası işlemlerinin tesis edilmesinden önce davacı tarafından idareye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu ve bu başvurusunun reddine ilişkin işleme karşı açtığı davada verilen hüküm uyarınca adına 13/09/2019 işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmiş olduğundan bahisle, dava konusu işlemlerin dayanağı olan işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunma fiilinden bahsedilemeyeceği gerekçesiyle kaldırılarak dava konusu işlemlerin iptal edildiği görülmektedir.
“İdari işlemler hakkında, hukuka aykırı olduklarından bahisle iptalleri istemiyle açılan idari davalarda, hukuka uygunluk denetiminin, idari işlemlerin tesis edildikleri tarih itibariyle yapılması gerekir. Bir idari işlem, tesis edildiği tarih itibariyle tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmadığı, geri alınmadığı sürece, bu işleme karşı açılan davanın konusunun ortadan kalktığının kabulüne olanak bulunmamaktadır.
Temyize konu İdare Dava Dairesinin kararına gerekçe olarak aldığı, davacının ruhsat başvurusunun reddi işlemine karşı açılan davada; … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptali üzerine 13/09/2019 tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmiş olmasına dayanılmışsa da, söz konusu davaya konu ruhsat başvurusunun tarihinin 12/01/2018 olduğunun anlaşıldığı, bakılmakta olan davaya konu Encümen Kararının ise 11/01/2018 tarihli olduğu dikkate alındığında, işlem tarihindeki durum itibarıyla hukuka uygunluk denetimi yapılması suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 12/12/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.