DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/8700 E.  ,  2023/5692 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8700
Karar No : 2023/5692

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- … Çarşı İşletmeleri
2- … Müzayedecilik Ticaret İthalat İhracat Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Bahçelievler ilçesi, … Mah. … Cad. … Sok. No:… adresinde dayanıklı tüketim malları satışı çarşısı olarak faaliyet gösteren iş yerinin, ruhsatsız olduğundan bahisle faaliyetten menine ilişkin … tarih ve .. sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; uyuşmazlığa konu hadisede, … Müzayedecilik Tic. İth. İhr. A.Ş. adına 28/04/2008 tarihli, faaliyet konusu "… Satış Çarşısı" olarak belirlenen, … Mahallesi, … Sokak, No:…, … Ada, … Parsel" adresli işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, daha sonra anılan iş yerinin ruhsata esas adresten taşınarak adresinin değiştiğine ilişkin somut bilgi ve belge sunulmadığı gibi, davalı idarece "söz konusu yere ilişkin numarataj işlemlerinin devam ettiği sonuçlanması halinde verilen ruhsatların iptal edileceği" yolunda savunma dilekçesinde beyanda bulunulduğunun görüldüğü, söz konusu yere ilişkin numarataj işlemi yapılmadan davacının yeni adresinin ne olacağı ve yeni ruhsatın düzenleneceği adresinin belirlenebilir olmadığı hususu da dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, dava konusu işlemin ayrı bir tüzel kişiliği bulunan … Müzayedecilik Tic. İth. İhr. A.Ş adına tesis edildiği, bu nedenle davacı … Çarşı İşletmeleri A.Ş.'nin davayı açmaktaki kişisel, meşru ve güncel bir menfaati bulunmadığından, … Çarşı İşletmeleri A.Ş. açısından davanın ehliyet yönünden reddine, … Müzayedecilik Tic. İth. İhr. A.Ş yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı şirketin ruhsatlı olan yapıyı terk ederek başka bir yere taşınması sebebiyle terk-i ticaret ettiğinden ruhsatının geçersiz hale geldiği, söz konusu yapının … Sokak No:…, … Caddesi No:…., Altay Sokak No:…. ve … Sokak ile … Caddesinin kesiştiği köşe noktasından(numarası yok) olmak üzere 4 adet ana girişi bulunduğu, ayrıca aynı parsel içerisinde ana binanın 5 adet girişi ile birlikte farklı ve bağımsız yapılar (depo, yönetim binası ve müzayede yeri, trafo binası, kazan dairesi) mevcut olup numarataj bilgileri bulunmadığı, davacının ruhsatlar düzenlendikten sonra .. Sokak No:… kapısının girişinde bulunan farklı ve bağımsız bir binaya taşındığı, aynı ruhsatlarla burada faaliyet göstermeye devam ettiğinin tespit edildiği, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesi gereği "İşyerinin başka bir adrese nakledilmesi halinde yeniden ruhsatlardırılması esastır.” kuralının bulunduğu, dava konusu parselde bulunan tüm bağımsız yapılar ve kapılar ile ilgili gerekli numarataj düzenlemeleri yapıldıktan sonra mevcut ruhsatların iptal edilerek yeniden değerlendirileceği, yeni ruhsat başvurusu yapması gerektiğinden dava konusu işlemin kanuna ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Şirketin kurulduğu zamandan itibaren aynı adreste ticari faaliyet yürüttüğü, binanın birkaç yerden girişinin olduğu iddialarının ruhsat hususuyla ilgisinin anlaşılamadığı, işletmenin her girişi için ayrı ruhsat alınmasına gerek olmadığı, faaliyet yürütülen çarşıda çok sayıda esnafın olduğu, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alındığı zamanda çarşı için tek ruhsatın alınmasının yeterli olduğu belirtildiği halde, adres değişikliği yapıldığı bahane edilerek, zabıta tarafından işletmeye gelindiği, dolayısıyla hem müşteriler hem de esnaf rahatsız edildiğinden, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinin (c) bendinde; "Gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek." belediyelerin yetkileri arasında sayılmıştır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 4. maddesinde, " 3'üncü Maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmünü taşımaktadır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesinde: "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. ..... kuralı; "İşletmecinin Değişmesi ve İşyerinin Nakli" başlıklı 8. maddesinde: .... İşyerinin başka bir adrese nakledilmesi halinde yeniden ruhsatlandırılması esastır. Mahalle, cadde, sokak ve benzeri yerlerin isim veya numaralarının değişmesi nedeniyle aynı işyeri için yeni ruhsat düzenlenmez. Ruhsatta yer alan bilgiler güncellenir..." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler incelendiğinde; davacı şirketin terk-i ticaret ettiği, işyeri açma ve çalışma ruhsatı aldıktan sonra işyerini … Sok. No:… kapısının girişinde bulunan farklı ve bağımsız bir binaya taşıdığı, aynı ruhsatlarla burada faaliyet göstermeye devam ettiğinin tespit edildiği, dava konusu parselde bulunan tüm bağımsız yapılar ve kapılar ile ilgili gerekli numarataj düzenlemeleri yapıldıktan sonra mevcut ruhsatların iptal edilerek yeniden değerlendirileceği davalı idare tarafından ileri sürülmekte; davacı tarafından da, faaliyet yürüttüğü çarşıda çok sayıda esnafın faaliyet gösterdiği, ruhsat alırken tüm çarşı için tek ruhsatın alınmasının yeterli olduğunun söylendiği ve tarafına ruhsat düzenlendiği, hala aynı adreste faaliyet gösterdiği (ticareti terketmediği ya da adresini değiştirmediği), belediye tarafından numarataj çalışmasının yapılmasının taşındığı anlamına gelmeyeceği ileri sürülmektedir.
İdare Mahkemesince; dava konu iş yerinin ruhsata esas iş yerinin bulunduğu yerden taşınarak adresinin değiştiğine ilişkin davalı idarece somut bilgi ve belge sunulmadığı gibi, davalı idarece söz konusu yere ilişkin numarataj işlemlerinin devam ettiği sonuçlanması halinde verilen ruhsatların iptal edileceği yolunda savunma dilekçesinde beyanda bulunulduğu görülmekte olup, söz konusu yere ilişkin numarataj işlemi yapılmadan davacının yeni adresinin ne olacağı ve yeni ruhsatın düzenleneceği adresinin belirlenebilir olmadığı hususu belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de; dava konusu edilen işyerinin adresiyle ilgili olarak, Bahçelievler Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ile "… Mahallesi, …. Sokak, No:…, No:…, No:…" olarak belirtildiği, davacının işyerini Vadi Sok. No:… kapısının girişinde bulunan farklı ve bağımsız bir binaya taşıyıp taşımadığı, aynı ruhsatlarla burada faaliyet göstermeye devam edip etmediği, kısacası, "işyerinin adresi" mevzusu ile "farklı ve bağımsız bir binaya taşınıp taşınmadığı" hususunun tam olarak ortaya konulmadığı, yukarıdaki paragrafta yer verilen tarafların iddialarının yeterli bir şekilde araştırılarak açıklığa kavuşturulmadığı anlaşılmış olup eksik incelemeye dayalı olarak verilen İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 24/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Bölge İdare Mahkemesi Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.