DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/8622 E.  ,  2023/5806 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8622
Karar No : 2023/5806

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): … Tektstil İnşaat Taahhüt Emlak Turizm Taşımacılık Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait … Caddesi, No:… adresinde içkili lokanta olarak işletilen işyerinde 05/03/2016 tarih ve saat 22.52 sıralarında Çankaya İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince yapılan kontrolde canlı müzik belgesi olmadığı ve işyerinin sorumlu kişiler tarafından işletilmediğinden bahisle davacı şirketin 1.113,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve ruhsat dışı faaliyetini kaldırıncaya kadar işyerinin faaliyetten men'ine dair Çankaya Belediye Encümeni tarafından tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; faaliyetten men işlemi yönünden; sadece ruhsatsız faaliyete yönelik (canlı müzik yayını) işlem tesis edilmesi gerekirken, izinsiz canlı müzik yayını yapıldığından bahisle işyerinin faaliyetten men edilmesine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, idari para cezası yönünden; dava konusu edilen Encümen Kararında yer alan 1.113,00-TL idari para cezasının, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda tesis edildiği görüldüğünden, idari para cezası yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen de davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; ruhsata işlenmeyen canlı müzik izin belgesinin bulunmamasının ruhsat dışı faaliyet olarak kabul edilmek suretiyle ruhsat dışı faaliyetini giderinceye kadar faaliyetten men edilmesi de mümkün olmadığı, bu nedenle, mahkemenin iptal kararında davalı idarece Yönetmelikte öngörülen onbeş gün süre verilmeden tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı yolundaki gerekçesi yerinde görülmemiş olup, bu durumda, sorumlu mesul müdürün yerinde bulunmaması ve izinsiz canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle canlı müzik izin belgesi olmaksızın canlı müzik yayını yapıldığından bahisle davacının işletmekte olduğu lokantasınının Anayasal bir hak olan çalışma hakkını engelleyecek şekilde faaliyetten men edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf isteminin para cezasına ilişkin kısmı yönünden incelenmeksizin reddine, faaliyetten mene ilişkin kısmı yönünden istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin Eğlence Yerlerine İlişkin Esaslar başlıklı 24. maddesinin (ğ) bendi ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 38. maddesi uyarınca işyerlerinin canlı müzik izin belgesi almadan canlı müzik yayını yapamayacakları kuralına yer verildiği, davaya konu işyerinin canlı müzik izin belgesi almadan faaliyette bulunduğunun açık olduğu, bu izinsiz faaliyet için faaliyetten men kararı verilebileceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının gerekçe değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince dava konusu işlemin işyerinin faaliyetten men edilmesine yönelik kısmının, canlı müzik izin belgesi almadan canlı müzik yapıldığı tespit edilen davacı şirkete ait işyerinde sadece bu faaliyetin men'ine yönelik olarak işlem tesis edilmesi gerektiği faaliyet konusu ile ilgili olarak herhangi mevzuata aykırılığı tespit edilmeyen işyerinin faaliyeten men edilemeyeceği gerekçesiyle iptaline karar verildiği, davalı idare tarafından işlemin iptal edilen kısmına yönelik yapılan istinaf başvurusu üzerine Bölge İdare Mahkemesi tarafından, izinsiz canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle İdare Mahkemesince verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verildiği görülmektedir.
Aleyhe hüküm verme yasağı uygulamada, kanun yoluna başvuran taraf aleyhine sonuç verici düzeltmelerin yapılmaması veya kurulacak yeni hükümde başvuran aleyhine olacak ilk hükümden daha ağır hüküm verilmemesi şeklinde tanımlanmaktadır. Bu ilkenin amacı mahkemece verilen kararın aleyhine bozulabileceği yahut aleyhe değiştirilebileceğini düşünen tarafın istinaf ya da temyiz yoluna başvurmaktan kaçınmasının önüne geçmek ve kanun yoluna başvurma hakkını kullanabilmesini sağlamaktır. Aleyhe hüküm verme yasağı olarak adlandırılan ve yerleşik yargı kararlarında da yer bulan bu kuralın, ilgililerin ihlal edildiğini düşündükleri haklarını korumak amacıyla herhangi bir endişe taşımaksızın dava açabilmelerini ve kanun yollarına başvurabilmelerini sağlamaya yönelik bir uygulama niteliği taşıdığından, Anayasanın 36. maddesinde ifade edilen hak arama hürriyetini temin eden bir yönü de bulunmaktadır. Diğer bir ifadeyle ilgililerin içinde bulunduğu hukuki durumunun ağırlaşmasına yol açacak biçimde yargı kararı verilmesi hak arama hürriyetinin etkin kullanımını engelleyecek, dolayısıyla adil yargılama hakkının ihlaline neden olacaktır.
Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesince her ne kadar canlı müzik izin belgesi olmadan canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiş ise de aleyhe hüküm verme yasağı kapsamında mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ancak açıklama eklenmek suretiyle reddine karar verilmesi gerekirken kanun yoluna başvuran taraf aleyhine mevcut hukuki durumdan daha ağır sonuç doğuracak gerekçeyle karar verilmesinde hukuki isabet, istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın iptale ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 30/10/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.