DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/8493 E.  ,  2024/837 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8493
Karar No : 2024/837

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde bulunan işyerine ait ruhsatın iptal edilmesi üzerine işyerinin faaliyetten men edilerek mühürlenmesi ve ruhsatın aslının alınmasına ilişkin Kadıköy Belediye Başkanlığının … tarih ve E… işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: , dava konusu işlemin dayanağı ruhsat iptaline ilişkin Başkanlık Oluru işleminde, işlemin hangi mevzuat hükmü uyarınca tesis edildiğinin belirtilmediğinden hukuki irdeleme yapılmasının imkansız hale geldiği, bu nedenle idarenin kanuniliği ilkesinin ihlal edildiği anlaşıldığından, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi üzerine tesis edilen işyerinin faaliyetten men edilerek mühürlenmesi ve ruhsatı aslının alınmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacıya yapılan tüm tebligatlara rağmen epilasyon cihazının kullanılmasına devam edilmesi nedeniyle işyeri çma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek dava konusu işlemin tesis edildiği, işlemin dayanağının İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesi olduğu, bu nedenle yapılan işlemin yasal ve yerinde olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 3. maddesinde, belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde, sıhhi ve sair işletmeler için büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıklarının işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili olduğu, 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde öngörülen insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak ve yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak olmak üzere genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alıcakları ve 5. maddesinde ise, işyeri veya işletme açmak isteyenlerin, işin özelliğine göre, yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3. maddede belirtilen mercie ibraz edeceği ve bu başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verileceği, 6. maddesinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirildiği, bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde ilgili çalışma ruhsatı almış sayılacağı ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanacağı, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuat çerçevesinde yetkili merci veya mülki amirince iptal edilerek işyeri kapatılacağı ve ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılacağı kuralına yer verilmiştir.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyeri Açılması" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyerlerine bu Yönetmelikt'e belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemlerin bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde bulunan güzellik merkezi olarak 27/04/2010 tarihli ruhsatı bulunan işyerine güzellik salonlarında yapılmayacak işlerle ilgili işyeri ilgilisine 25/08/2017 tarihinde tebliğ yapıldığı, IPL cihazının kaldırılması, broşür, tabela ve internet sitelerinde cihazın kullanımı ve tanıtımı ile ilgili bilgilendirmenin yapılmaması faaliyetlerinin tespiti halinde ruhsatın iptal edileceği ve Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulacağının 23/01/2017 tarihinde tebliğ edildiği, … tarih ve … sayılı Encümen Kararı ile talimatlara uyulmadığı için para cezası uygulandığı, ... olan ... model IPL cihazının kaldırılması gerektiğinin 28/09/2018 tarihinde bildirildiği, 28/09/2018 tarihinde cihazın kaldırılmadığının tespit edilmesi üzerine … tarih ve … sayılı Encümen Kararı ile idari para cezası uygulandığı, 10/05/2019 tarihinde işyerinde yapılan denetimde tıbbi cihaz ve uygulama yapıldığı, ... marka SHR SPA model epilasyon cihazının bulunduğunun tespit edildiği, tüm uyarılara rağmen tıbbi cihaz kullanımı ve uygulama yapılmasına devam edildiğinden bahisle … tarih ve E… sayılı Başkanlık Olur'u ile ruhsatının iptal edildiği, işyerine ait ruhsatın iptal edilmesi üzerine işyerinin faaliyetten men edilmesi ve mühürlenmesi ile ruhsatın alınmasına ilişkin Kadıköy Belediye Başkanlığının … tarih ve E… işleminin iptali istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, İdari Yargı mercilerinde açılan davalarda; İdare Mahkemelerinin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar verilemeyeceği açıktır.
Dava dilekçesinde, işyerinin faaliyetten men edilerek mühürlenmesine ilişkin Kadıköy Belediye Başkanlığı işleminin iptali dava konusu edildiği halde, Mahkeme tarafından dava konusu işlemin dayanağı ruhsat iptaline ilişkin Başkanlık Oluru işlemi değerlendirilerek işlemin hangi mevzuat hükmü uyarınca tesis edildiğinin belirtilmediği, bu nedenle hukuki irdeleme yapılması imkansız hale geldiğinden dolayı idarenin kanunilik ilkesinin ihlal edildiği gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacı tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işleme karşı ayrıca dava açılmamış olmasına rağmen Mahkemece uyuşmazlığın ruhsat iptaline ilişkin işlem yönünden incelenmesi suretiyle hüküm kurulduğu görüldüğünden, maddi ve hukuki durumun yanlış nitelendirilmesi suretiyle eksik incelemeyle verildiği anlaşılan temyize konu kararda isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 12/02/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.