DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/8233 E.  ,  2023/6869 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8233
Karar No : 2023/6869

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Petrol Ürünleri İnşaat Otomotiv Gıda Hırdavat Turizm Sanayi Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Isparta ili, ... Mahallesi ... Cad. No:... adresinde ... isimli işyerinde oto yıkama faaliyeti yürüten davacı tarafından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği gerekçesiyle 392,00 TL para cezası verilmesine ve ruhsat alıncaya kadar işyerinin mühürlemesine ilişkin Isparta Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; dava konusu yıkama tesisinin davacıya ait akaryakıt istasyonu içerisinde yer aldığı, söz konusu akaryakıt istasyonunun ise davalı belediyeden alınmış Akaryakıt Satış ve Lpg Oto İkmal İstasyonu faaliyet konulu ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunduğu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 35/2. maddesi uyarınca, bu fıkrada düzenlenen şartları aşmamak kaydıyla akaryakıt istasyonları bünyesinde yıkama fonksiyonlarına ilişkin yer ayrılabileceği ve bu şartları taşıması halinde dava konusu tesis için ayrıca işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmasına gerek bulunmadığından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği gerekçesiyle tesis edilen dava konusu idari para cezası ve mühürleme işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı, kaldı ki, söz konusu işyerinde yapılacak denetimlerde ruhsata aykırılık tespit edilmesi halinde, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi uyarınca aykırılığın giderilmesi için ilgiliye onbeş gün süre verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu edilen 27/08/2020 tarih ve 720 karar sayılı Encümen Kararında hukuka aykırılık bulunmadığı, tutanak tutulan tesisin mevzuatın izin verdiği kapsamda bir yıkama bölümü olmayıp, müstakil ve detaylı araç bakım işyeri olduğu, davacı tarafından ileri sürülen dava konusu yıkama tesisinin, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 35. maddesinde yer alan akaryakıt istasyonlarının bünyelerinde faaliyet konuları ile ilgili bulundurabilecekleri yıkama fonksiyonunu yerine getirmek amaçlı inşa edilmiş bir yer olduğu savının doğru olmadığı, anılan yönetmelik hükmü ile kastedilenin akaryakıt istasyonlarının rutin faaliyetlerinin görülebilmesi kapsamında ihtiyacı çerçevesinde müşterilerine hizmet verecek basit yıkama istasyonları olduğu, Isparta Belediyesi Zabıta Yönetmeliği'nin 19. maddesine göre usulüne uygun olarak alınmış bir işyeri açma ruhsatı olmadan çalıştırıldığı için idari para cezası ve mühürleme işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğik'in 10. maddesinde açıkça "aynı adreste bulunsa bile ana faaliyet konusu ve ya işletmecisi farklı olan işyerlerine ayrı ayrı ruhsat düzenlenir" amir hükmünün mevcut olduğundan bahisle usul ve yasaya aykırı Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinin (b) bendinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyelerin yetkili olduğu, 4. maddesinde ise, 3. maddede belirtilen mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak ve yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları hükme bağlanmıştır.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı hükmüne yer verilmiştir.
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 35. maddesinde, "(1) İmar planlarında akaryakıt servis istasyonu olarak belirlenen alanlarda istasyonlar arası mesafe ve diğer kriterlerle ilgili mevzuata uyulması şartıyla; akaryakıt ve servis istasyonları, CNG otogaz istasyonları, LPG otogaz istasyonları, hidrojen üretim ve dolum istasyonları yapılabilir. (2) Yapı yüksekliği 2 katı geçmemek şartıyla; istasyonların bünyelerinde kullanıcıların asgari ihtiyaçlarını karşılayacak oto-market, çay ocağı, tuvalet, mescit, büfe, oto elektrik, lastikçi, yıkama yağlama fonksiyonları yer alabilir." hükmü yer almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Isparta ili, ... Mahallesi ... Cad. No:... adresinde ruhsata tabi Benzin istasyonu içerisinde bulunan ... isimli işyerinde davcacı şirket tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunulduğunun 19/08/2020 tarihli tutanakla tespit edilmiş olduğu ve bu tutanağa istinaden Isparta Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle davacı şirkete işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği gerekçesiyle 392,00 TL para cezası verilmesine ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesi uyarınca ruhsat alıncaya kadar işyerinin mühürlemesine karar verildiği, anılan bu encümen kararının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda düzenlemelerine yer verilen İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı yönünde bir kurala yer verilmiş olup bu tür ruhsatsız işyerlerinin, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılacağı belirtilmiştir.
Görüldüğü üzere; sözü edilen düzenlemeyle, ruhsatı bulunmayan, fiilen işyeri açarak faaliyette bulunulan yerler bakımından, ruhsatlı işyerleri bakımından getirilen hukuki statüden ve hukuki korumalardan yararlandırılmasının önüne geçilmiş olup, bu gibi ruhsatsız işyerlerinin faaliyet göstermesinin engellenmesinin de özel kolluk biriminin görev ve yetkileri arasında yer aldığında da kuşku yoktur.
Bu durumda; bakılan davada davacı tarafından usulüne uygun alınmış işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığı ve ruhsatız faaliyet yürütülemeyeceğinden işyerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin Belediye Encümenince tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Ayrıca; ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile dava konusu yıkama tesisinin davacıya ait akaryakıt istasyonu içerisinde yer aldığı ve söz konusu akaryakıt istasyonunun ise davalı belediyeden alınmış Akaryakıt Satış ve Lpg Oto İkmal İstasyonu faaliyet konulu ...tarih ve ...sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunduğu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 35/2. maddesi uyarınca, bu fıkrada düzenlenen şartları aşmamak kaydıyla akaryakıt istasyonları bünyesinde yıkama fonksiyonlarına ilişkin yer ayrılabileceği ve bu şartları taşıması halinde dava konusu tesis için ayrıca işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmasına gerek bulunmadığından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği gerekçesiyle tesis edilen dava konusu idari para cezası ve mühürleme işleminde hukuka uyarlık bulunmadığından dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; dosya kapsamında yer alan tutanak ve fotoğraflardan, oto yıkama faaliyetinin yapıldığı tesisin Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 35. maddesinde yer alan akaryakıt istasyonlarının bünyelerinde faaliyet konuları ile ilgili bulundurabilecekleri yıkama fonksiyonunu yerine getirmek amaçlı inşa edilmiş mevzuatın izin verdiği kapsamda bir yıkama bölümü olmayıp, müstakil ve detaylı araç bakım faaliyetlerinin yürütüldüğü bir işyeri olduğu, "..." ünvanı ile işletilmekte olan, aynı anda onlarca araca hizmet verebilecek kapasitede kapalı alan oluşturularak tasarlanmış, yıkama, cilalama, detaylı iç temizlik gibi ayrı bölümlere sahip müstakil bir araç yıkama/bakım işletmesi olarak kullanıldığı, anılan yönetmelik hükmü ile kastedilenin akaryakıt istasyonlarının rutin faaliyetlerinin görülebilmesi kapsamında ihtiyacı çerçevesinde müşterilerine hizmet verecek basit yıkama istasyonları olduğu, bu yönüylede dava konusu işlemin iptaline ilişkin mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 06/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

KARŞI OY (X):

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.