DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/8098 E.  ,  2024/2397 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8098
Karar No : 2024/2397

TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Petrol Ürünleri Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALILAR):
1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …

2- … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından maliki olduğu İstanbul İli, Tuzla İlçesi, … Mevkii, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde akaryakıt istasyonu kurabilmek amacıyla yapılan tesis izin talebinin reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirket tarafından anılan taşınmaza ilişkin "Akaryakıt Alanından" "Konut Alanına" dönüştürülmesi yönünde hazırlanan 13/06/2008 tarih ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile bu plan doğrultusunda hazırlanan 22/01/2011 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli Ömerli Havzası Akfırat Kuzeyi Uygulama İmar Planını'nın ve plan notlarının iptali istemiyle açılan davada, Mahkemelerinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı ile dava konusu işlemlerin kamu yararına, şehircilik ilkelerine, planlama tekniklerine uygun olmadığı gerekçesiyle iptaline karar verildiği, bu durumda, davacıya ait taşınmaza ilişkin nazım ve uygulama imar planlarıyla plan notlarının iptaline karar verildiğinden, davacının tesis izni talebini anılan planlara dayalı olarak reddeden dava konusu işlemde de hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davacı şirketin 2006 yılında yapmış olduğu tesis izin talebi verilmesi başvurusunun, akaryakıt istasyonu yapılmak istenen taşınmazın net parsel büyüklüğünün 2.500 m²'nin altına düşmüş olması sebebiyle reddedildiği, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte yer alan hükümler uyarınca sadece birinci sınıf gayrisıhhi müesseselere yer seçimi ve tesis kurma izni verildiği, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhi müesseselerin ruhsatlandırılma koşullarının anılan Yönetmelik'in 23.maddesinde düzenlendiği, ilgili belediyeden inşaat ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi alınarak çalışma ruhsatı başvurusunda bulunabileceği, ruhsat verilen diğer şirketinde o tarihte ruhsatlandırılma koşullarını taşıdığının bildirildiği, tesis izin talebi ve ruhsatlandırmaya ilişkin hukuki ve fiili süreç tamamlanmış olmasına karşın, davacı, bu süreci esas alarak mağduriyetinin kendisine izin ve ruhsat verilmesi suretiyle giderilmesi amacına yönelik olarak davalı idareye başvuruda bulunduğu, davacı şirketin gelinen noktada yönetmelikte belirlenen çerçevede ruhsatlandırma sürecine ilişkin gelişen ve değişen koşullar doğrultusunda mevcut duruma uygun olarak bir başvuru yapması gerekirken, 2006 yılındaki koşulların değerlendirilmesine yönelik olarak yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemde sonucu itibariyle hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davalı idarelerin istinaf talebinin kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: 2006 yılında tapuda kendi adına kayıtlı taşınmazda akaryakıt istasyonu açıp işletebilmek amacıyla tesis izni almak için başvuruda bulunulduğu, cevabi yazıda yola terk işlemlerinin olduğu, yola terk işlemini yaptıktan sonra yeniden müracaat etmesi gerektiğinin İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından kendisine bildirildiği, Ömerli İçme Suyu Havzası Tepeören 2-3 Etap Uygulama İmar Planının 27/06/2005 tarihinde tadilen onaylandığı, Formula-1 Yolu üzerindeki ana arterin 24 metreden 35 metreye çıkartıldığını, bu işlem neticesinde dava konusu parselin 377,44 m2'sini bedelsiz terk etmesi gerektiğinin ortaya çıktığı, terk sonucunda parselin 2174 m2'ye düşeceği bunun neticesinde akaryakıt istasyonu için gerekli izinleri alamayacağını Belediyeye bildirdiği, Belediye ise alacağı meclis kararı ile davacıya ait müktesep bir hak verileceğini ifade etmesine rağmen bedelsiz yola terk işlemi yapıldıktan sonra 2007 yılında yaptığı yeniden başvurunun 2500 m2'nin altına düşüldüğü gerekçesiyle reddedildiği, ancak kendi taşınmazının 1,5 km ilerisindeki … İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.'ye 2500 m2'nin altında olmasına rağmen tesis izni verildiğinin tespit edildiği belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, davacı şirket tarafından, maliki olduğu İstanbul İli, Tuzla İlçesi, … Mevkii, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde akaryakıt istasyonu kurabilmek amacıyla yapılan tesis izin talebinin reddine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Daire Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı İstanbul Büyükşehir Belediyesinin davacının başvurusuna verdiği yanıtta, davacı şirketin 2006 yılında yapmış olduğu tesis izin talebi verilmesi istemli başvurusunun, akaryakıt istasyonu yapılmak istenen taşınmazın net parsel büyüklüğünün 2.500 m²'nin altına düşmüş olması sebebiyle reddedildiği görülmektedir.
Davacı şirket tarafından tesis izni talebinde bulunulduğunda İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, öncelikle yola terk işleminin yapılması ve bu işlemin ardından başvurulması gerektiği davacı şirkete bildirilmiş, davacı şirket tarafından da akaryakıt istasyonu kurabilmek amacı ile kendi rızasıyla bedelsiz terk işlemi gerçekleştirilmiştir. Maliki olduğu taşınmazın bir kısmı yolda kalan davacı şirketin bu işleme rıza göstermesinin temelinde, davacı şirketin tesis izni başvurusunun değerlendirilebilmesinin bir koşula bağlanması bulunmaktadır. Davacı şirket, yola terk işlemine rıza gösterirken, beklediği bir hukuki durumun gerçekleşeceği inancıyla hareket etmiştir. Tuzla İlçesi … Mahallesi sınırları içinde … ada, … parseldeki taşınmazın 2.552,06 m2 iken, 377,44 m2'si bedelsiz yola terk edildiği için 2.500m2'nin altına re'sen düşürülmüştür.
Nitekim davacı tarafından İstanbul İli, Tuzla İlçesi, … Beldesi, … Mevkii, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde akaryakıt istasyonu kurulabilmesi için tesis izni verilmesi istemiyle davacı tarafından yapılan başvurunun reddedilmesi nedeniyle … A.Ş ile imzalanan sözleşmenin hayata geçirilememesinden dolayı doğduğu ileri sürülen kazanç kaybı miktarı olan 200.000,00-TL'nin maddi tazminat olarak tahsili ile söz konusu taşınmazın 377,44 m2'lik kısmının bedelsiz olarak yola terk edilmesi işleminin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, Danıştay Altıncı ve Onuncu Dairesinin Müşterek yaptıkları toplantıda 18/12/2018 tarih ve E:2017/525, K:2018/4031 sayılı kararla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak dava konusu işlemin iptali, tazminat isteminin reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 17/05/2023 tarih E:20222/817 K:2023/4668 sayılı kararıyla onandığı ve 28/03/2024 tarih E:2023/9244 K:2024/2120 sayılı kararıyla bedelsiz yola terk edilmesi işleminin karar düzeltme aşamasından geçerek kesinleştiği görülmektedir.
Davalı İstanbul Büyükşehir Belediyesinin davacının başvurusuna verdiği yanıtta, davacı şirketin 2006 yılında yapmış olduğu tesis izin talebi verilmesi istemli başvurusunun, akaryakıt istasyonu yapılmak istenen taşınmazın net parsel büyüklüğünün 2.500 m²'nin altına düşmüş olması sebebiyle reddedildiği dikkate alındığında, taşınmazın 377,44 m2'lik kısmının bedelsiz olarak yola terk edilmesi işleminin iptali istemiyle açılan davada verilen iptal kararının kesinleştiği, davacının 2.500 m2 şartını taşıdığı, davacının 2.500 m2 şartını taşımadığı gerekçesiyle yapılan tesis izin talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 04/04/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.