DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/8013 E.  ,  2023/6940 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8013
Karar No : 2023/6940

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2-... Kaymakamlığı

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Afyonkarahisar İli, İscehisar İlçesi, ... Mahallesi, ... Meydanında bulunan ve davacı tarafından işletilmekte olan ... Bakkal unvanlı iş yerinin mühürlenmesinin istenilmesine ilişkin İscehisar Kaymakamlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlem ile İscehisar Belediyesi'nin 18/10/2016 tarihli mühürleme işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; dava konusu işlemde bahsi geçen iş yerinin bulunduğu 3. derece sit alanına ait plana göre bölgede konut kullanımının olduğu, söz konusu iş yerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının 26/03/2009 tarihli olduğu, alkollü içki satış belgesinin de 17/04/2012 tarihli olduğu, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca 11/06/2013 tarihinden önce işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile satış belgesinin alınmış olduğu, dolayısıyla mesafe şartına bağlanamayacağı, mevzuata aykırı bir şekilde davacıya ait bakkal vasfındaki işyerinin mühürlenerek kapatılmasına dair dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; kanunî bir dayanağı olmaksızın bir kimsenin çalışma hürriyetini sınırlandıran idari bir işlemin tesis edilmesinin mümkün olmadığı, her türlü mabet, dini kurum ve kuruluşları ile eğitim kurumlarına 100 metre mesafede bulunmayan bakkal, büfe, kuruyemiş, market ve benzeri iş yerlerinin mevcut iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının iptal edilmesinin, söz konusu iş yerlerini işleten şahısların çalışma hürriyetlerini sınırlandırdığı, öte yandan, çalışma hürriyetinin ancak kanunla sınırlanabileceği, her türlü mabet, dini kurum ve kuruluşları ile eğitim kurumlarına 100 metre mesafede bulunmayan bakkal, büfe, kuruyemiş, market ve benzeri iş yerlerinin mevcut iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının iptal edilmesini gerektiren ve emreden kanuni bir düzenleme bulunmadığından, davacı tarafından işletilmekte olan ... Bakkal isimli iş yerinin mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
... BELEDİYE BAŞKANLIĞI : 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 6. maddesinin 2. fıkrasına istinaden işyerinin mühürlendiği, işyerinin 3. derece sit alanında kaldığı, bakkal ve tekel bayisi olarak faaliyet gösteren işyerinin ... Ortaokulu ile arasındaki mesafenin 50 metre olduğunun 18/10/2016 tarihli tutanakla tespit edildiği, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
... KAYMAKAMLIĞI: Yönetmeliğin 34. maddesinde meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin açılmasına izin verilirken mesafe ölçümünde, bina ve tesislerin varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları, kapıların birden fazla olması durumunda en yakınının esas alınacağı, yüz metre uzaklığın ölçümünde, mevcut cadde ve sokaklar üzerinden yaya yolu kullanılarak, yaya kurallarına göre gidilebilecek en kısa mesafenin dikkate alınacağı, bakkal ve tekel bayisi olarak faaliyet gösteren işyerinin ... Ortaokulu ile arasındaki mesafenin 50 metre olduğunun 18/10/2016 tarihli tutanakla tespit edildiği, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun"un 6.maddesinin 2.fıkrasında; "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır " hükmüne,
14/07/2005 tarih ve 2005/9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "Sıhhi İşyerleri" başlıklı İkinci Kısım 13. maddesinde ise ; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır kuralına yer verilmiştir.
4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'nun 9. maddesi "Tütün ve Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan satış belgesi almak isteyenlerin, öncelikle belediye veya il özel idaresinden iş yeri açma ruhsatı ya da Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm belgesi almaları zorunludur. Tütün mamulü, etil alkol, metil alkol ve alkollü içki satmak isteyenlerin, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan satış belgesi almaları zorunludur. Belediye veya il özel idaresi, ruhsat vermeden önce, yetkili kolluk kuvvetinin görüşünü alır. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün içinde verir. Bu Kanun kapsamına giren ürünlerin perakende veya açık olarak satışının yapıldığı yerler ile örgün eğitim kurumları ve dershaneler, öğrenci yurtları ve ibadethaneler arasında kapıdan kapıya en az yüz metre mesafenin bulunması zorunludur. Bu fıkradaki mesafe şartı turizm belgeli işletmeler için uygulanmaz. Mesafe şartı, satış belgesinin verildiği tarih itibarıyla aranır." hükmüne yer verilmiştir.
07/01/2011 tarihli ve 27808 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin Perakende, açık alkollü içki satışı ve nargilelik tütün mamulü sunumu ile ilgili işyerlerine ilişkin esaslar başlıklı 10. maddesinin 5. bendinde " Alkollü içkilerin perakende veya açık olarak satışının yapıldığı yerler ile örgün eğitim kurumları ve dershaneler, öğrenci yurtları ve ibadethaneler arasında kapıdan kapıya en az yüz metre mesafenin bulunması zorunludur. Mesafe şartı, satış belgesinin verildiği tarih itibariyle aranır. Ancak 11/6/2013 tarihinden önce işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve satış belgesi almış işletmeler için bu şart aranmaz. Bu işletme sahipleri işletmelerini birinci ve ikinci derece kan hısımlarına devredebilir. Mesafe şartı turizm belgeli işletmeler için uygulanmaz." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Afyonkarahisar İli İscehisar İlçesi ... Mahallesi, ... Meydanında bulunan ve davacı tarafından işletilmekte olan ... Bakkal isimli iş yerine Afyonkarahisar İli İscehisar Belediye Başkanlığınca ... tarih ve ... sıra numaralı işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından davacı adına ve ... Bakkal unvanına ... tarihl ve ... kurum sicil numaralı alkollü içki perakende satış belgesinin verildiği, iş yerinin bulunduğu 3. derece sit alanına ait plana göre bölgede konut kullanımının olduğu, ... bakkal ve tekel bayisi olarak faaliyet gösteren işyerinin ... Ortaokulu ile arasındaki mesafenin 50 metre olduğunun 18/10/2016 tarihli tutanakla polis memurlarınca tespit edildiği, ... tarihli ve ... sayılı İscehisar Kaymakamlığı'nın İscehisar Belediye Başkanlığı'na hitaplı yazısıyla ... Tekel Bayi olarak faaliyette bulunan işyerinin 3. derece sit alanında kaldığı ve İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Yönetmeliğinin 34. maddesine göre eğitim kurumlarına en az 100 metre mesafede olması gerekirken mesafe şartına uymayan büfenin zabıta marifetiyle hemen kapatılarak mühürlenmesinin rica edildiği, İscehisar Belediyesi zabıta memurlarınca 18/10/2016 tarihinde bakkal olarak işletilen iş yerinin mühürlenerek kapatılması üzerine, bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; dava konusu iş yerinin bulunduğu 3. derece sit alanına ait plana göre bölgede konut kullanımının olduğu, davacının işletmekte olduğu iş yerinin çalışma ruhsatının 26/03/2009 tarihli olduğu, alkollü içki satış belgesinin de 17/04/2012 tarihli olduğu görülmekle, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca 11/06/2013 tarihinden önce işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile satış belgesinin alınmış olduğu, dolayısıyla mesafe şartına bağlanamayacağı, işyeri ile ilgili bir eksiklik olsa bile doğrudan kapatılması yoluna gidilemeyeceği, dava konusu mühürleme işlemi tesis edilmeden önce ve hukuki şartları mevcut ise davacının ruhsatı iptal edilip, bu işlemin davacıya tebliği yapılmadan, diğer bir deyişle, davacının ruhsatı ayakta iken, dava konusu mühürleme işleminin tesis edilemeyeceği, mevzuata aykırı bir şekilde davacıya ait bakkal vasfındaki işyerinin mühürlenerek kapatılmasına dair temyize konu kararda sonucu itibariyle hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 11/12/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.