DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/7812 E.  ,  2023/5711 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7812
Karar No : 2023/5711

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. ,

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde yer alan "Restaurant" faaliyet konulu işyerinin ruhsata aykırı faaliyet göstermeye devam ettiğinin tespit edildiğinden bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca işyerine ait … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin … Belediye Başkanlığı Makamının … tarih ve …. sayılı olur işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davaya konu işyerine 10.07.2018 tarihinde restaurant ruhsatı düzenlendiği, ruhsatın düzenlenmesinden itibaren bir ay içerisinde yapılan denetimde eksikliklerin tespit edilerek on beş gün süre verildiği, on beş günlük sürenin sonunda 09.08.2018 tarihinde yapılan denetimde tespiti yapılan eksikliklerin giderildiği görüldüğünden işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatına uygun hale geldiği, bu haliyle ruhsatın kesinleştiği, ruhsatın kesinleşmesinden sonra İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca restoran faaliyet alanında ruhsatı bulunan davacıya ait işyerinde düğün organizasyonu yapılmasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmakla birlikte; anılan durumun 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesine aykırılık teşkil edeceği ve bu halde ilgili işletmeye belediye encümenince idari para cezası yaptırımının uygulanmasının mümkün olduğu görüldüğünden, davacıya ait ruhsatın iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, diğer taraftan, uyuşmazlığa konu işyerine yönelik olarak restoran ruhsatı düzenlendiği, davalı idarece işyerinde ruhsata aykırı olarak düğün faaliyeti yapıldığının tespit edildiği, anılan faaliyetin restaurant ruhsatı düzenlenen bir işyerinde yürütülemeyeceği, ancak 1608 sayılı Kanunda yasaklanan faaliyetin men edilebileceğinin öngörüldüğü, bu durumda 1608 sayılı Kanun uyarınca tespit edilen aykırı faaliyetin men edilmesi gerekirken işyerinin tamamen faaliyetten men edilmesine sebep olacak şekilde çalışma ruhsatının iptali yolunda tesis edilen işlemde bu yönüyle de hukuka uyarlık görülmediğinden dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, şikayete istinaden 21/07/2018 tarihinde yapılan kontrolde işyerinde düğün organizasyonunun yapıldığına ilişkin tutanak tanzim edildiği, verilen süre sonunda yapılan kontrolde noksanlık ve aykırılıkların giderildiğinin tespit edildiği, ancak 11/08/2018 tarihinde yapılan kontrolde davacının ikinci defa aynı aykırılığa devam ettiği tespit edildiğinden yönetmeliğin 13. maddesi gereği işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği, bu kapsamda usul ve yasaya aykırı Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 24/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Dosyanın incelenmesinden; … ili, … ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde ve tapuda …no.lu parselde yer alan "Restaurant" faaliyet konulu davacıya ait işyerinin, … tarih ve … sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatı ile faaliyetine başladığı, ruhsatın düzenlenmesine müteakip yapılan denetimde işyerinin, işyerinde aranacak asgari ortak standartları taşımadığı; 21.07.2018 tarihinde yapılan kontrolde ise ruhsata aykırı olarak düğün faaliyeti yapıldığının tespit edildiği, 25.07.2018 tarihinde eksikliklerin giderilmesi için on beş gün süre verildiği, 09.08.2018 tarihinde kontrolde söz konusu aykırılıkların giderildiği, ancak 11.08.2018 tarihinde yapılan denetimde işyerinde tekrar düğün organizasyonu yapıldığının tespit edildiği, … Belediye Başkanlığı Makamının … tarih ve … sayılı oluru ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline karar verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde, belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesine göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verileceği, bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebileceği, belediye encümeninin kararında, belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebileceği, emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirileceği, bu madde hükümlerinin ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanacağı öngörülmüştür.
1608 sayılı Kanunun 1. maddesine göre, Belediye sınırları içinde oturan, bulunan veya ilişiği olan her şahıs, belediyenin kanuna dayanan kararlarına, emirlerine, duyurularına uymakla yükümlüdür. Nitekim 5393 sayılı Belediye Kanununun 15. maddenin (b) fıkrasına göre de "yönetmelik çıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak" belediyenin yetki ve imtiyazları arasında yer almaktadır. Yine aynı Kanunun 34/e maddesinde Encümenin, kanunlarda öngörülen cezaları vermek görev ve yetkisi bulunmaktadır. Buna göre, 1608 Sayılı Kanun; 5393 Sayılı Belediye Kanunu ve belediyeye yetki tanıyan diğer kanunlar uyarınca çeşitli yetkilerle donatılıp görevler yüklenen belediye meclisi ve encümeninin, hizmetlerinde etkinliği, kamu hizmetinin yürütülmesine dair kararlarının uygulanmasını sağlayıcı hükümler içeren; ayrıca belediye kanun, nizam ve talimatnamelerinde belirtilen emir ve yasaklara uymayanlara uygulanacak yaptırımları belirleyen bir kanundur. 1608 sayılı Kanunun son fıkrasında bahsi geçen ilgili Kanun ibaresinden ise, belediyenin yetki ve görevlerini belirleyen Belediye Kanunu dışında belediyeye yasak, faaliyetin men'i konusunda yetki veren ilgili diğer kanunların anlaşılması gerekmektedir. O halde; belediye mevzuatında ve belediyeye yetki tanıyan diğer mevzuatta yasaklayıcı hüküm bulunduğu hallerde bunlara uymayanlara verilecek ceza bu kanunlarda yer almamışsa 1608 sayılı Kanun uygulanacaktır.
Öte yandan, 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 6. maddesinde; "İşyeri Açma ve Çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde ilgili çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır.
Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuat çerçevesinde yetkili merci veya mülki amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır" kuralına yer verilmiştir.
3572 sayılı Kanun hükmüne paralel olarak İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde de; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır" kuralına yer verilmiştir.
Buna göre, gerek işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyet gösterenler açısından gerekse işyeri açma ve çalışma ruhsatı alındıktan sonra yapılan denetimler sonucunda yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti üzerine ilgili mevzuatta öngörülen usul çerçevesinde ruhsata aykırı faaliyeti tespit edilen işyerleri ile ilgili olarak yukarıda bahsolunan 3572 sayılı Yasa ve bu yasa uyarınca çıkarılan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine aykırı faaliyette bulunan işyerlerine yönelik olarak hangi idari yaptırımların uygulanacağı açıkça düzenlenmiş olduğundan, anılan yönetmeliğin 13. maddesinin uygulanma imkanı bulunan hallerde, 1608 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanma imkanı bulunmamaktadır.
Öte yandan, umuma açık istirahat ve eğlence yeri niteliğinde olmayan "restaurant" faaliyet tanımlı işyerine 2559 sayılı Kanunun 6. madde hükmünün tatbik imkanı bulunmamaktadır. Dava konusu uyuşmazlıkta … ili, … ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde ve tapuda … no.lu parselde yer alan "Restaurant" faaliyet konulu "Orkabahces Restoran" unvanlı davacıya ait işyerinde ruhsata aykırı düğün faaliyeti yapıldığının tespit edildiği, verilen 15 günlük süre içerisinde Restoran faliyeti dışında düğün faaliyetine devam edildiği, belirtilen fiilin ise mevzuata uygun olmayan aykırılık niteliğinde bulunduğu açık olduğundan 3572 sayılı Yasa ve bu Yasaya dayalı olarak çıkarılan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 13. maddesine uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi karararının bozulması gerektiği görüşü ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.