DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/7717 E.  ,  2023/6037 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7717
Karar No : 2023/6037

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından İstanbul İli, Büyükçekmece İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, Belediye Büfeleri, No:… adresinde bulunan işyerindeki eksikliklerin 15 gün içerisinde tamamlanması ve ruhsat alanların dışında kalan oturum ve kullanım alanlarının 15 gün içerisinde kaldırılması aksi halde ruhsatının iptal edileceği ve faaliyetten men edileceğine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; İstanbul İli, Büyükçekmece İlçesi, Albatros Mevkiinde bulunan alanda davacıya 9 m2'lik kısım için işyeri açma çalışma ruhsatı verildiği, ancak davacı tarafından, deniz kenarına masa, sandalye ve üzerinde açılır kapanır tente koyularak yaklaşık 50 m2'lik oturum ve kullanım alanı işgal ettiği, bu durumda; ruhsatta belirlenen sınırlar dışında yer işgal ettiği sabit olan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu işlemin yetki yönünden araştırmasının hiç yapılmadığı, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin yetkili ve görevli olduğu, ecrimisil isteme hakkının İstanbul Büyükşehir Belediyesinde olduğu, idari işlemin yetki ve sebep yönünden değerlendirilmesi, sonrasında işin esasına girilerek İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde kesin yürütülebilir işlem yapma yetkisinin değerlendirilerek sonuca varılması gerektiği belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY : Davacı tarafından İstanbul İli, Büyükçekmece İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, Belediye Büfeleri, No:… adresinde bulunan işyerindeki eksikliklerin 15 gün içerisinde tamamlanması ve ruhsat alanların dışında kalan oturum ve kullanım alanlarının 15 gün içerisinde kaldırılması aksi halde ruhsatının iptal edileceği ve faaliyetten men edileceğine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada verilen ret kararı davacı tarafından temyiz edilmiştir.
15/5/1930 tarihli ve 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanunun 5728 sayılı Kanun ile değişik 1. maddesinde, belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verileceği hükmü yer almıştır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde: "3. maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmü, 5. maddesinde; "İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4. maddede belirtilen Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3.maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bütün işyerleri için tek tip olarak düzenlenir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." hükmü, 6. maddesinin ikinci fıkrasında; "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Büyükçekmece İlçesi, … Mevkiinde bulunan alanda davacıya 9 m2'lik kısım için işyeri açma çalışma ruhsatı verildiği, ancak davacı tarafından, deniz kenarına masa, sandalye ve üzerinde açılır kapanır tente koyularak yaklaşık 50 m2'lik oturum ve kullanım alanı işgal ettiği görülmektedir.
Olayda, uyuşmazlığa konu işyerinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alan dışına taşılmak suretiyle faaliyet gösterildiği anlaşılmakta olup, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan alanda başkaca bir aykırılık oluşturulduğu da ileri sürülmediğinden, ruhsatlı alan dışında oluşan işgalin giderilmesi için (söz konusu alanda faaliyetin meni/para cezası) davalı idarece işlem tesis edilebileceği, söz konusu aykırılıklara ilişkin olarak yürütülecek olan hukuki sürecin, işyerinin ruhsatının iptaline yönelik bir yaptırıma bağlanmasının hukuken kabul edilebilir olmadığı, bu durumda, davacıya işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği 9 m²'lik alanın dışında faaliyet gösterilmesi nedeniyle ruhsatın iptal edilmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle kararın bozulması gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyoruz.