DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/7102 E.  ,  2024/1391 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7102
Karar No : 2024/1391

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... İl Özel İdaresi
VEKİLİ : Av. ...
2- MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) ... Tarım Hayvan Ürünleri Yem Un Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Yozgat İli, Sorgun İlçesi, ... Bucağı, ... Köyü sınırları içinde bulunan, II-A Grubu (Kalker) Taş Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi için ... Tar. Hay. Ürün. Yem Un Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Yozgat İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda;... Tar. Hay. Ürün. Yem Un Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne, Yozgat ili, Sorgun ilçesi, ... Bucağı, ... Köyü sınırları içinde, 1/25000 ölçekte ... paftada bulunan alanda II-A Grubu (Kalker) Taş Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi için verilen 12/06/2012 tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatının, İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edildiği, kesinleşen kararın gerekçesinde "ruhsat sahası içinde kalan içme ve kullanma suyu olarak kullanılan yeraltı suyu kaynağının korunması ve bu alanda hiçbir çalışmaya izin verilmemesi gerektiğinin" belirtildiği, İdare Mahkemesi kararı gereği "bağlı yetki" içerisinde bulunan davalı idare tarafından, kararın gerekçesinin hatalı olarak değerlendirilerek, dava konusu işlemle aynı işletmeye yeniden işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı ve davalı yanında müdahil tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yozgat İli, Sorgun İlçesi, ... Bucağı, ... Köyü (... Köyü) sınırları içinde bulunan, II-A Grubu (Kalker) Taş Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi için ... Tar. Hay. Ürün. Yem Un Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye verilen 12/06/2012 tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatının ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine, Mahkeme kararında belirtilen eksikliklerin giderilmesi suretiyle, dava konusu işlemle aynı işletmeye yeniden işyeri açma çalışma ruhsatı verilmesinin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Bireysel işlem niteliğinde olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının muhatabının adına ruhsat düzenlenen şirket olduğu, işlemin niteliği gereği ilanı gereken düzenleyici işlemlerden olmadığı ve işlemin muhatabı olmamaları nedeniyle davacılara tebliğ edilmediği; bu nedenle, Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında yapılan başvuruya, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı cevabı üzerine dava konusu işlemin öğrenildiğinden bahisle 28/08/2020 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmadığından, işlemin esasının incelenmesi suretiyle karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Yozgat İli, Sorgun İlçesi, ... Bucağı, ... Köyü (.... Köyü) sınırları içinde bulunan, II-A Grubu (Kalker) Taş Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi için ... Tar. Hay. Ürün. Yem Un Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye Yozgat İl Özel İdaresi tarafından ... tarih ve ... sayılı işlem ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmiştir.
Yozgat ili, Sorgun ilçesi, ... Bucağı, ... Köyü sınırları içinde kalan, 1/25000 ölçekte ... paftada bulunan alanda II-A Grubu (Kalker) Taş Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisine ilişkin ... Tar. Hay. Ürün. Yem Un Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye verilen 12/06/2012 tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle açılan davada, İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K: ... sayılı dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararın Danıştay Onyedinci Dairesinin 30/06/2015 tarih ve 2015/8412 sayılı kararıyla onandığı, karar düzeltme isteminin ise reddine karar verildiği görülmektedir.
Davacı vekili tarafından Yozgat Valiliği'ne verilen 25/04/2016 ve 04/11/2019 tarihli dilekçelerle, Yozgat İli, Sorgun İlçesi, ... Bucağı, ... Köyü (... Köyü) sınırları içinde bulunan, II-A Grubu (Kalker) Taş Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi için ... Tar. Hay. Ürün. Yem Un Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K: ... sayılı kararıyla iptal edildikten sonra, aynı işyerine verilen yeni ruhsatın sebeplerinin bildirilmesinin istenildiği, davalı idarenin 03/05/2016 ve 05/11/2019 tarihli yazılarıyla, İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde belirtilen eksikliklerin anılan şirket tarafından giderildiğinden yeniden ruhsat verildiğinin belirtildiği, davacı tarafça verilen 07/08/2020 tarihli dilekçeyle, ... Bucağı, ... Köyünde (... Köyü) bulunan Taş Ocağı (Kalker) ve Kırma Eleme tesisi için hangi şirkete ruhsat verildiği hususunun ve sebeplerinin Bilgi Edinme Kanunu kapsamında bildirilmesinin istenildiği, Yozgat İl Özel İdaresi, Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile ... Tar. Hay. Ürün. Yem Un Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.' ye 22/03/2016 tarihli II-A Grubu (Kalker) Taş Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi için işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiğinin bildirilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu düzenlemesine, 10. maddesinde, ilgililerin haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri, "üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde ise, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurmanın işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini duraracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak."; 6. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır.
Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." kuralına yer verilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 23. maddesinde, "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder.
Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır.
Başvurunun öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı beş gün içinde düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir.
Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz.
İkinci ve üçüncü sınıf işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idare tarafından bir ay içinde kontrol edilir. Bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yetkili idareler tarafından yasal hükümler uygulanır.
Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, ikinci fıkrada belirtilen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsat, yetkili idare tarafından iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ruhsat vermeye yetkili idareler tarafından ayrıca yasal işlem yapılır..." düzenlemesi getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
2577 sayılı Kanun'un 10. maddesinin uygulanabilmesi için ilgili hakkında idarece önceden kurulmuş bir işlemin bulunmaması gerekirken, 11. maddesinin uygulanabilmesi için, ilgili hakkında daha önceden kurulmuş bir idari işlemin bulunması ve anılan işlemin "kaldırılması, geri alınması veya değiştirilmesi" talebiyle idareye yapılan bir başvuru olması gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin düzenlemede; ikinci ve üçüncü sınıf işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenen işyerlerinin, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırılık ve noksanlıkların tespitinin doğrudan ruhsat iptali sonucunu doğurmayacağı, söz konusu noksanlık ve aykırılıkların giderilmesi için işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsatın idarece iptal edileceği öngörülmüştür. İdarenin kendiliğinden yapacağı kontrol ve denetim dışında, işyerlerinin faaliyeti nedeniyle menfaatleri ihlal edilenler tarafından yapılacak şikayet, ihbar veya iddia başvuruların da yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca değerlendirileceği açıktır.
Bu durumda, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle, ruhsatın verildiği tarihten itibaren kanuni süresi içerisinde dava açılması gerekmektedir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verildikten sonraki tarihte noksanlık ve aykırılıkların bulunması durumunda ise yukarıda belirtilen mevzuat çerçevesinde işlem yapılması için söz konusu ruhsatı veren, kontrol ve denetim yapmaya yetkili idareye başvuru yapılarak, başvuru sonucu tesis edilen işlemin iptali istemiyle dava açılabileceği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; Yozgat İli, Sorgun İlçesi, ... Bucağı, ... köyü (... Köyü) sınırları içinde bulunan, II-A Grubu (Kalker) Taş Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi için ... Tar. Hay. Ürün. Yem Un Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye 22/03/2016 tarihli II-A Grubu (Kalker) Taş Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi için işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, davacı vekili tarafından verilen 25/04/2016 ve 04/11/2019 tarihli dilekçelerle aynı işyerine verilen yeni ruhsatın sebeplerinin sorulduğu, en son 07/08/2020 tarihli dilekçe ile Bilgi Edinme Kanunu kapsamında, dava konusu taş ocağının ruhsatına ilişkin bilgilerin istenildiği, Yozgat İl Özel İdaresi, Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı bilgilendirme yazısı üzerine, taş ocağı ve kırma-eleme tesisinin ruhsatının yargı kararıyla iptal edildikten sonra yeniden ruhsat verildiği, söz konusu taş ocağı ve kırma-eleme tesisinin yöre halkının sağlığı ile yörede bulunan su kaynaklarına, meraya, orman alanına ve tarım arazilerine olumsuz etkileri bulunduğu belirtilerek, 28/08/2020 tarihinde verilen dilekçeyle, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı; söz konusu işyerine ilişkin dava dilekçesinde belirtilen noksanlık ve aykırılıklar nedeniyle ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanarak ruhsatının iptal edilmesi istemiyle idareye başvuru yapılmadığı görülmektedir.
Bu durumda; uyuşmazlığın, davacı tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendikten sonraki tarihte belirtilen noksanlık ve aykırılıklara ilişkin mevzuat çerçevesinde işlem yapılması için yetkili idareye başvuru yapılmak suretiyle, başvuru sonucu tesis edilen işlem üzerine açılan bir dava olmadığı; uyuşmazlık konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği 22/03/2016 tarihinden itibaren kanuni süresi içerisinde dava açılması veya aynı süre içerisinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca, ruhsatın iptali istemiyle idareye başvurularak, talebin reddi üzerine kalan süre içerisinde dava açılması gerekirken, Bilgi Edinme Hakkı Kanunun kapsamında idareye yapılan başvuru üzerine, ruhsatın düzenlendiği tarihten çok sonra 28/08/2020 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğundan, dava konusu işlemin iptali yolundaki mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin İdari Dava Dairesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 29/02/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Dava, Yozgat İli, Sorgun İlçesi, ... Bucağı, ... Köyü sınırları içinde bulunan, II-A Grubu (Kalker) Taş Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi için ... Tar. Hay. Ürün. Yem Un Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasa'nın 40. maddesinin 2. fıkrasında; Devletin, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorunda olduğu hükme bağlanmış, 125. maddesinin 3. fıkrasında da; 40. maddedeki düzenlemenin devamı niteliğinde, "İdari işlemlere karşı açılacak davalarda süre, yazılı bildirim tarihinden başlar." hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, dava konusu işlemin tesis edildiği ve dava tarihinde yürürlükte bulunan "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında; dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu, 2. fıkrasında; bu sürenin, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı, 4. fıkrasında ise; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı düzenlemesine, "Sürelerle İlgili Genel Esaslar" başlıklı 8. maddesinde; sürelerin, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan hükümler uyarınca; idari davalarda dava açma süresinin başlangıç tarihi; idari işlemin tebliğ, yayın veya ilan tarihidir. Ancak yasada öngörülen bu durumların söz konusu olmadığı hallerde, ilgililerin dava konusu işlemi öğrenme tarihinin iyiniyet kuralları çerçevesinde, olayın özelliği ve niteliği gözönünde tutulmak suretiyle yargı organınca belirleneceği kuşkusuzdur. İdari işlemin usulüne uygun tebliği ve bütün unsurlarıyla ilgililer tarafından öğrenilmesi; ilgililerin dava açma haklarını kullanmalarını ve açılan davanın da gereği gibi yargı mercileri önüne getirilebilmesini doğrudan etkiler. Öte yandan ilgililer menfaatlerinin ihlal edilmesi halinde, öğrenme tarihine göre dava açma süresi içinde idareye başvurarak verilecek ret cevabına karşı dava açabilecekleri gibi idareye herhangi bir başvuruda bulunmaksızın doğrudan iptal davası açabilirler.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı vekili tarafından verilen 07/08/2020 tarihli dilekçe ile Bilgi Edinme Kanunu kapsamında, dava konusu taş ocağının ruhsatına ilişkin bilgilerin istenildiği, Yozgat İl Özel İdaresi, Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı bilgilendirme yazısı üzerine, taş ocağı ve kırma-eleme tesisinin ruhsatının yargı kararıyla iptal edildikten sonra yeniden ruhsat verildiği, söz konusu taş ocağı ve kırma-eleme tesisinin yöre halkının sağlığı ile yörede bulunan su kaynaklarına, meraya, orman alanına ve tarım arazilerine olumsuz etkileri bulunduğu belirtilerek, 28/08/2020 tarihinde verilen dilekçeyle tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda; düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının muhatabının anılan şirket veya sahıs olduğu, işlemin niteliği gereği ilanı gereken bir işlem olmadığı, söz konusu işlemin ilan edildiği veya önceden davacılara tebliğ edildiğine ilişkin bilgi ve belge de bulunmadığı, alanda henüz madencilik faaliyetine başlanmadığı görülmektedir.
Bu durumda, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesine ilişkin işlemin, öğrenme tarihinden itibaren dava açma süresi içinde dava konusu edilebileceği, bilgi edinme konusu kapsamında yapılan başvuru üzerine 28/08/2020 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmadığından, davanın esasının incelenerek karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 23. maddesinde, "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder.
Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır.
Başvurunun öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı beş gün içinde düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir.
Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz.
İkinci ve üçüncü sınıf işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idare tarafından bir ay içinde kontrol edilir. Bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yetkili idareler tarafından yasal hükümler uygulanır.
Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, ikinci fıkrada belirtilen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsat, yetkili idare tarafından iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ruhsat vermeye yetkili idareler tarafından ayrıca yasal işlem yapılır..." düzenlemesi bulunmaktadır.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatına ilişkin mevzuat gereği, ruhsatın verilmesi aşamasında olduğu gibi izleyen tarihlerde de ruhsatın, gerek düzenlenmesi aşamasında gerekse işletmenin faaliyeti aşamasında mevzuata aykırılıklar nedeniyle iptalini gerektiren hususlar yönünden her zaman denetlenebileceği, aynı şekilde menfaati ihlal edilenler yönünden de, ruhsat verilmesini izleyen dönemlerde gerek ruhsatın hukuka aykırı bir şekilde verilmesi nedeniyle ve gerekse ruhsata aykırı faaliyetler nedeniyle ruhsat iptali talebiyle her zaman idareye başvurulabileceği gibi, ruhsat iptali istemiyle doğrudan dava da açılabilir. Bakılan davada, ruhsatın hukuka aykırı bir şekilde verildiği İdare Mahkemesi kararı ile somut bir şekilde tespit edilmiş olup davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmesi, hukuka aykırı olarak verilen ruhsatın denetim dışı bırakılmasına yol açacaktır.
Açıklanan nedenlerle, temyize konu kararın belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle onanması gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyoruz.