DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/7060 E.  ,  2023/5501 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7060
Karar No : 2023/5501

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Çanakkale ili, … köyü, … Caddesi, No:… adresinde faaliyet gösteren … isimli işyerini işleten davacı tarafından, ruhsat harici faaliyette bulunulduğundan bahisle, işyeri açma ruhsatının iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; davacının işletmeciliğini yaptığı … isimli iş yerinin "içkili istirahat ve eğlence yeri'' ruhsatına sahip olduğu, pavyon ruhsatına sahip olmamakla birlikte konsomatris çalıştırdığından bahisle konsomatris faaliyetinin sonlandırılması için … tarih ve … sayılı işlem ile davacıya 15 gün süre verildiği, ancak dava konusu iş yerinde konsomatris çalıştırılmaya devam edildiği, bu durumun kolluk kuvvetlerince 23/02/2020, 25/02/2020, 03/03/2020, 04/03/2020, 06/03/2020 ve 09/03/2020 tarihlerinde düzenlenen tutanaklarla tespit edilmesi üzerine, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davacının ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında konsomatris çalıştırılması suretiyle pavyon faaliyetinde bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle, davacıya verilen on beş günlük süreye karşın aykırılığın giderilmediğinin belirlenmesi üzerine mevzuat hükümleri uyarınca ruhsatın iptal edildiği görülmekte ise de, dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; işyerinde yapıldığı belirlenen pavyon faaliyeti yanında davacının ruhsatta belirtilen faaliyet konusu olan içkili istirahat ve eğlence yeri işletmeciliği faaliyetine devam ettiği, işyerinde konsomatris çalıştırılmasının davacının faaliyet konusu olan içkili eğlence yeri işletmeciliğinden çok farklı bir faaliyet kolu olmadığı, dolayısıyla geçerli bir işyeri açma ve çalışma ruhsatına istinaden yürütülen faaliyetin, ruhsatlandırılan alan dışında yürütülen ruhsatsız bir faaliyet nedeni ile engellenmesinin Anayasa ile uluslararası sözleşmelerde tanınmış ve güvence altına alınmış olan çalışma hakkının özüne aykırı bir durum yaratacağı, idarece, işletmenin mevcut işyeri açma ve çalışma ruhsatı faaliyet konusu dışında kalan faaliyetinin engellenilmesi gerekirken, usulüne uygun alınmış ruhsatının iptal edildiği, oysa davacının anılan işyerinde ruhsatlı faaliyet alanının tamamen dışında bir başka faaliyette bulunduğundan bahsedilemeyeceği, bu nedenle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliği hükümleri uyarınca davacıya verilen on beş günlük süreye rağmen mevzuatta aranan eksiklik giderilmediğinden bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine dair uyuşmazlık konusu işlemde mevzuata ve hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin yasal mevzuata ve hukuka uygun olarak tesis edildiği, Merkez İlçe Jandarma Komutanlığının farklı tarihli tutanaklarında davacıya ait iş yerinin 8 defa konsomatris çalıştırdığının tespit edildiği, bu nedenle davacıya ait iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatlarının iptal edildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 17/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY:

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." kuralı, 36. maddesinin 6. fıkrasında ise, "Müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrisler sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabilir." kuralı yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacının işletmeciliğini yaptığı Çanakkale ili, ... köyü, ... Caddesi, No:... adresinde faaliyet gösteren ... isimli iş yerinin 12/09/2011 tarihinde verilmiş "içkili istirahat ve eğlence yeri izin belgesi"ne sahip olduğu, anılan iş yeri açma ve çalışma ruhsatında işyerinin içkili istirahat ve eğlence yeri olarak belirtildiği, iş yerinde kolluk kuvvetleri tarafından farklı tarihlerde yapılan denetimlerde, işletmede bulunan konsomatris bayanların masalara oturarak müşterilerle birlikte yiyip içtikleri ve birlikte eğlendiklerinin tespit edildiği, bu tespitler üzerine konsomatris faaliyetini sonlandırması için ... tarih ve ... sayılı yazı ile 15 gün süre verildiği, iş yerinin bir süre kapalı kaldığı, ancak sonrasında açılan iş yerinde kolluk kuvvetlerince 23/02/2020, 25/02/2020, 03/03/2020, 04/03/2020, 06/03/2020 ve 09/03/2020 tarihlerinde tutulan tutanakların değerlendirilmesi neticesinde pavyon faaliyetine yani konsomatris çalıştırılmasına devam edildiğinden bahisle, iş yerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, davacıya ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatında faaliyet konusunun içkili lokanta olarak belirtildiği, işyerinde kolluk tarafından yapılan denetim sonucunda, işyerinde faaliyet konusuna aykırı olarak 7 kez konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiği, yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmüne göre konsomatrislerin sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabileceği hususu ile işyerinde konsomatris çalıştırmaya ilişkin farklı tarihlerde 7 kez işlem yapıldığının görüldüğü hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacıya ait işyerinde mevzuata aykırı olarak konsomatris çalıştırma faaliyetinin süreklilik arz ederek asıl faaliyet haline geldiği açık olup, bu haliyle davacının davranışına verilecek olan cezanın para cezası şeklinde değil, davacının işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali şeklinde uygulanabileceği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, davacı tarafından işyerinde ruhsat konusuna ve mevzuata aykırı olarak süreklilik arz edecek şekilde konsomatris çalıştırılmasına devam edilmesi nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiş olup, anılan işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.

(XX) KARŞI OY :
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." kuralı, 36. maddesinin 6. fıkrasında ise, "Müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrisler sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabilir." kuralı yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; davacının işletmeciliğini yaptığı Çanakkale ili, ... köyü, ... Caddesi, No:... adresinde faaliyet gösteren ... isimli iş yerinin 12/09/2011 tarihinde verilmiş "İçkili istirahat ve eğlence yeri izin belgesi"ne sahip olduğu, anılan iş yeri açma ve çalışma ruhsatında işyerinin içkili istirahat ve eğlence yeri olarak belirtildiği, iş yerinde kolluk kuvvetleri tarafından farklı tarihlerde yapılan denetimlerde, işletmede bulunan konsomatris bayanların masalara oturarak müşterilerle birlikte yiyip içtikleri ve birlikte eğlendiklerinin tespit edildiği, bu tespitler üzerine konsomatris faaliyetini sonlandırması için ... tarih ve ... sayılı yazı ile 15 gün süre verildiği, iş yerinin bir süre kapalı kaldığı, ancak sonrasında açılan iş yerinde kolluk kuvvetlerince 23/02/2020, 25/02/2020, 03/03/2020, 04/03/2020, 06/03/2020 ve 09/03/2020 tarihlerinde tutulan tutanakların değerlendirilmesi neticesinde pavyon faaliyetine yani konsomatris çalıştırılmasına devam edildiğinden bahisle, iş yerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği görülmektedir.
Uyuşmazlıkta, davacıya ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatında faaliyet konusunun içkili lokanta olarak belirtildiği, işyerinde kolluk tarafından yapılan denetim sonucunda, işyerinde faaliyet konusuna aykırı olarak konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiği, yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmüne göre konsomatrislerin sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabileceği, dolayısıyla, söz konusu aykırılığın anılan Yönetmelikte ifade edilen mevzuata uygun olmayan bir unsur olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, ruhsat iptali gerekçelerinden biri olan mevzuata uygun olmayan unsurun tespiti üzerine, davacıya onbeş gün süre verilmesine rağmen, yapılan denetimlerde davacı tarafından işyerinde ruhsat konusuna ve mevzuata aykırı olarak konsomatris çalıştırılmasına devam edilmesi nedeniyle anılan Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açılanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.