DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/6957 E.  ,  2024/751 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/6957
Karar No : 2024/751

TEMYİZ EDEN (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Kayseri ili, Kocasinan ilçesi, … Mahallesi, … Gölü, … No:… adresinde bulunan "…" isimli işyerine verilen … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlıkta, davacının işletmekte olduğu işyerinin faaliyet konusunun "lokanta" olmasına rağmen farklı faaliyetlerde bulunulduğunun birden fazla kez tutanak ile tespit edilmesi ve davalı idare tarafından verilen 15 günlük süre içerisinde bahsedilen aykırılıkların giderilmemesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği, "lokanta" ruhsatı olan bir işyerinin "alkollü lokanta" olarak işletilmesinin ruhsat kapsamının ve davacının tamamen dışında bir durum olduğu ve işyeri ruhsatının iptalini gerektirecek nitelikte bir mevzuata aykırılık durumu oluştuğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacıya ait ruhsatın iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde, mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen iş yerlerinin işletmecilerine idari para cezası verileceği kurala bağlanmıştır.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyeri açma ve çalıştırma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde " İşyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanuni işlem yapılır.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.
Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa hakkında kanuni işlem yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin " Çalıştırılacak kişilerde aranacak şartlar" başlıklı 36. maddesinin 6. fıkrasında, müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrislerin sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabileceği hükme bağlanmış; " Geçici süreyle faaliyetten men ve idari para cezası " başlıklı 39. Maddesinin 2. fırkasında ise, 36. maddeye aykırılığın veya 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesinde belirtilen hususların tespiti halinde, yetkili idare tarafından 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesinde belirtilen usule göre idari para cezası uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin yukarıda yer verilen hükümlerine, pavyon ruhsatı olmadığı halde konsomatris çalıştıran işletmeler hakkında idari para cezasının uygulanacağı düzenlenmiştir. Aynı Yönetmeliğin, 13. maddesindeki düzenleme ise, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alarak faaliyetine başlayan işletmelerin, bu ruhsatlarının kesinleşmesine ilişkindir. Başka bir anlatımla, işyeri açma ve çalışma ruhsatı kesinleştikten sonra yapılacak denetimlerde mevzuata aykırılıkların tespit edilmesi halinde, Yönetmeliğin söz konusu 13. maddesi uyarınca ruhsatın iptal edilmesi olanağı bulunmamaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait işyerinde, İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından 29/08/2018, 22/09/2018, 12/11/2018, 20/01/2019, 19/02/2019 tarihlerinde yapılan denetimler sonucunda, işyerinde konsomatris çalıştırıldığına ilişkin tutanak tutulduğu ve bu durumun davalı idareye bildirildiği, anılan tespitlere istinaden davalı idarenin … tarih ve … sayılı yazısıyla, işyeri açma ve çalışma ruhsatındaki faaliyet konusuna aykırı olan söz konusu faaliyetin sonlandırılması için onbeş gün süre verildiği, aksi halde işyeri ruhsatının iptal edileceğinin davacıya bildirildiği, ardından 27/02/2019 tarihli denetim tutanağıyla anılan faaliyetin devam ettiğinin tespit edildiği, Kocasinan Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemi ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği görülmektedir.
Bu durumda, söz konusu iş yerinin "lokanta" olarak faaliyet gösterdiği, işyeri açma ve çalışma ruhsatının 26/12/2013 tarihli olduğu ve ruhsatın kesinleştiği, denetimlerde yapılan tespitlerin karşılığında idari para cezası uygulanması gerekmekte iken, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı kesinleşmiş olan iş yerinin Yönetmeliğin yukarıda yer verilen 13. maddesi uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:.., K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Kullanılmayan .. TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 07/02/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY : İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." kuralı, 36. maddesinin 6. fıkrasında ise, "Müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrisler sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabilir." kuralı yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait işyerinde, İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından 29/08/2018, 22/09/2018, 12/11/2018, 20/01/2019, 19/02/2019 tarihlerinde yapılan denetimler sonucunda, işyerinde konsomatris çalıştırıldığına ilişkin tutanak tutulduğu ve bu durumun davalı idareye bildirildiği, anılan tespitlere istinaden davalı idarenin … tarih ve … sayılı yazısıyla, işyeri açma ve çalışma ruhsatındaki faaliyet konusuna aykırı olan söz konusu faaliyetin sonlandırılması için onbeş gün süre verildiği, aksi halde işyeri ruhsatının iptal edileceğinin davacıya bildirildiği, ardından 27/02/2019 tarihli denetim tutanağıyla anılan faaliyetin devam ettiğinin tespit edildiği, Kocasinan Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemi ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği, İdare Mahkemesince yukarıda yer verilen gerekçeyle davanın reddine, Bölge İdare Mahkemesince istinaf isteminin reddine karar verildiği görülmektedir.
Uyuşmazlıkta, davacıya ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatında faaliyet konusunun "lokanta" olarak belirtildiği, işyerinde kolluk tarafından yapılan denetim sonucunda, işyerinde faaliyet konusuna aykırı olarak 6 kez konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiği, yukarıda yer verilen Yönetmelik düzenlemesine göre konsomatrislerin sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabileceği hususu ile işyerinde konsomatris çalıştırmaya ilişkin farklı tarihlerde 6 kez işlem yapıldığının görüldüğü hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacıya ait işyerinde mevzuata uygun olmayan konsomatris çalıştırma faaliyetinin süreklilik arz ederek asıl faaliyet haline geldiği açık olup, bu haliyle davacının davranışına verilecek olan cezanın para cezası şeklinde değil, davacının işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali şeklinde uygulanabileceği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, davacı tarafından işyerinde ruhsat konusuna ve mevzuata aykırı olarak süreklilik arz edecek şekilde konsomatris çalıştırılmasına devam edilmesi nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçe ile onanması gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyoruz.