DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/6765 E.  ,  2023/5640 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/6765
Karar No : 2023/5640

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İzmir İli, Karşıyaka İlçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde bulunan davacıya ait işyerinde tespit edilen imara aykırılıkların giderilmediğinden bahisle iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile 04/05/2016 tarihli İş Yeri Tespit ve Kapatma Tutanağının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının iş yerinin mimari projesine aykırı olarak arkasındaki daire ile birleştirildiğinin tespit edildiği; davacıya on beş gün süre verilerek, söz konusu eksikliklerin giderilmesinin istenildiği; verilen on beş günlük süre geçtikten sonra yapılan ikinci denetimde de eksikliklerin giderilmediğinin tespit edilmesi üzerine iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunulduğundan bahisle on beş gün içerisinde ruhsat alınması gerektiği, aksi takdirde ruhsatsızlıktan kapatma işlemi yapılacağının bildirilmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı, süresi içerisinde giderilmeyen mevzuata aykırı unsurlar nedeniyle ruhsatın iptal edilmesinde ve ruhsatın iptal edilmesinden sonra ruhsatsız olarak faaliyette bulunulduğunun tespit edilerek on beş gün içerisinde ruhsat alınması gerektiği aksi takdirde iş yerinin kapatılacağının bildirilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davacıya ait işyerinin mimari projesine aykırı olarak arkasındaki daire ile birleştirildiğinin tespit edildiği ve verilen süre içinde bu aykırılığın giderilmemesi nedeniyle davalı idarece yapılan denetimde tespit edilen bu durumun işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırı bir faaliyet olarak değerlendirilmesi sonucunda davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği, 3194 sayılı Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca belediyece, yapı ruhsatı ve eki mimari projesine aykırı olarak yapı yapıldığının tespit edilmesi nedeniyle idari para cezası ve yıkım kararı verilebileceği ve ruhsata aykırılık giderilmediği takdirde masraflarının ilgilisinden tahsil edilmek suretiyle belediye tarafından giderilebileceği hükmü gereğince, idarece aykırılık teşkil eden imalatların kaldırılması suretiyle giderilmesine yönelik olarak herhangi bir işlem tesis edilmeyerek son derece ağır bir yaptırım olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali şeklinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararı kaldırılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, davacının işyerindeki imalatların projeye aykırı olduğunun tartışmadan uzak olduğu ve davacıya ait ruhsatın iptal edilmemesinin, Belediye çalışanları yönünden görevi ihmal suçunu oluşturduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde; "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak. " hükmüne,
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir. ... " hükmüne yer verilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; İzmir İli, Karşıyaka İlçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… … adresinde bayan kuaförü olarak faaliyet gösteren ve davacı tarafından işletilen iş yerine … tarih ve … sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği; söz konusu iş yerinde yapılan denetimde, iş yeri ruhsatı verilen yerin mimari projesine aykırı olarak arkasındaki daire ile birleştirildiğinin tespit edildiği; davacıya on beş gün süre verilerek, söz konusu eksikliklerin giderilmesinin istenildiği; verilen on beş günlük süre geçtikten sonra yapılan ikinci denetimde de eksikliklerin giderilmediğinin tespit edilmesi üzerine iş yeri açma ve çalışma ruhsatının … tarihli ve … sayılı işlemle iptal edildiği, daha sonra 04/05/2016 tarihinde yapılan denetimde ise, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunulduğundan bahisle on beş gün içerisinde ruhsat alınması gerektiği, aksi takdirde ruhsatsız faaliyetle bulunulması nedeniyle işyerinin kapatılacağının bildirilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bölge İdare Mahkemesince her ne kadar ruhsat eki mimari projeye aykırılık halinde, aykırılığın kaldırılması için 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesine göre işlem tesis edilmesi gerektiği, imara aykırılık sebebi ile son derece ağır bir yaptırım olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, imara ve mimari projesine aykırılığı tespit edilen yapılar hakkında imar mevzuatı uyarınca tesis edilen veya edilecek olan işlemlerin bu yapıda faaliyet göstermekte olan işyerleri hakkında işyeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin mevzuat kapsamında işlem tesisine engel oluşturmayacağı açıktır.
Zira; yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, bir işyerine işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenebilmesi için işyerinin bulunduğu yapının imar mevzuatına uygun olmasının zorunlu olduğu ve işyeri açma ve çalışma ruhsatına bağlanan faaliyetin yer aldığı yapının ruhsatlandırıldığı mevcut imar durumunun sürekliliği korunarak imara aykırı bir durumun ortaya çıkmasının önlenmesinin amaçlandığı, tespit edilen imara aykırılıkların verilen on beş günlük süre içerisinde giderilmemesi halinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ve işyerinin mühürlenmesi şeklinde yaptırıma bağlandığı anlaşıldığından, aksi yöndeki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 23/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.