DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/6639 E.  ,  2023/6739 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/6639
Karar No : 2023/6739

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Malatya İli … Mahallesi … Cad. … Petrol yanında …'nın Yeri adıyla faaliyet gösteren işyeri için verilmiş olan … tarih ve … sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptaline ilişkin Belediye Encümeninin … tarih ve …sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; davacı tarafından işyeri olarak faaliyette bulunmak üzere sunulan kira sözleşmesinde belirtilen … ada … parsel nolu alanın yolda kalması ve kullanılan yerin … ada … numaralı, mülkiyeti Maliye hazinesine ait alan üzerinde kalması karşısında, mülkiyet sahibinden muvafakat alma ve imar mevzuatına uygunluk şartını sağlamadığı anlaşılan işyeri için düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 05/08/2014 tarihinde alınan ruhsat ile faaliyete başlandığı, işyerinin ağaçlandırıldığı ve peyzaj çalışmasının yapıldığı, kullanımda olan alanın bir kısmının yol olduğu gerekçesiyle yıkıldığı, geri kalan kısım Maliye Hazinesi adına kayıtlı olduğundan dolayı yıkılamadığı, … ada … parsel yönünden Maliye Hazinesine ecrimisil ödendiği, Maliye Hazinesi ile aradaki hukuki durumun hukuken korunan bir durum olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 1. maddesinde, ''Bu Yönetmeliğin amacı, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesinde uygulanacak esas ve usulleri düzenlemektedir hükmü, 3. maddesinde, ''Bu Yönetmelik, 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, 4/7/1934 tarihli 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu, 14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun, 12/4/2000 tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu, 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.'' düzenlemesine yer verilmiş, 6. maddesinin 2. fıkrasında, işyeri ruhsatlarının yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından imzalanacağı, ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmayacağı hükmüne yer verilmiştir.
İdare Hukukunun temel prensiplerinden biri olan yetki ve usulde paralellik ilkesi uyarınca, mevzuatta aksine bir düzenleme veya değişiklik yapılmadıkça, bir işlemin tesisinde uygulanan yetki ve usul koşullarının aynı işlemin geri alınması ve kaldırılması işlemlerinde de aynen uygulanması zorunludur.
Dava dosyasının incelenmesinden; Malatya İli …Mahallesi … Cad. … Petrol yanında … ada … parselde …'nın Yeri adıyla faaliyet göstermek üzere 5 yıl süre ile imzalanan kira sözleşmesi de eklenmek suretiyle davalı idareye sunulan sıhhi işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvuru formuna istinaden davacı adına … tarihli ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, işyerinin uygunluk denetimi için yapılan kontrolleri sırasında İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün yazısında, kira sözleşmesinde belirtilen … ada … nolu parselin burada açılan yol alanında kaldığı, işletmenin faaliyetini yürüttüğü alanın ise … ada … numaralı mülkiyeti maliye hazinesine ait alan üzerinde kaldığı belirtildiğinden bahisle Battalgazi Belediye Encümenince, davacı adına düzenlenmiş olan … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte incelenmesinden; işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurularını inceleme ve ruhsat düzenleme yetkisinin, yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından kullanılabilecek bir yetki olduğu, bu itibarla, yetkide ve usulde paralellik ilkesi gereği işyeri açma ve çalışma ruhsatını düzenlemek veya denetimlerde eksiklik bulunması halinde ruhsatın iptaline karar vermek, Belediye Başkanının veya yetkilendirdiği kişinin yetkisinde bulunmaktadır.
Bu durumda; davacı tarafından işletilen işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali hususunda, yukarıda anılan hükme göre belediye başkanı ya da görevlendireceği bir yetkili tarafından değerlendirilerek işlem tesis edilmesi gerekirken, işlemin yetkisiz olan Belediye Encümenince tesis edildiği anlaşılmakta olup, bu haliyle dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 04/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.