DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/6633 E.  ,  2024/1707 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/6633
Karar No : 2024/1707

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av....

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Otelcilik Turizm Gıda ve İnşaat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... Toplu Yapıları ... Ada ... Blok'da bulunan 6-8-10 ve 12 numaralı bağımsız bölümlerin ... ünvanlı pansiyon ve içkili lokanta olarak kullanılabilmesine yönelik ... İdare Mahkemesinin E: ..., K: ... sayılı kararı gerekçe gösterilerek, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvurunun, söz konusu işyerinin bulunduğu yerde imara aykırılıkların düzeltilmediğinden bahisle reddine ilişkin Ataşehir Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; ... İdare Mahkemesinin E: ... esas sayılı dosyasına konu edilen ... tarih ve ... sayılı işlemde "... İmara aykırı durumun ortadan kalması nedeni ile işyerinize işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi için imar yönünden tespit edilen başkaca bir husus" bulunmadığının belirtildiği, yine ... İdare Mahkemesinin E: ..., K: ... sayılı kararında "söz konusu yerde lokanta faaliyeti yapılmasının herhangi bir sakıncasının olmadığının tutanak altına alındığı ve davacı şirket tarafından işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı alınmasına yönelik gerekli tüm prosedürlerin tamamlandığı" gerekçesine de yer verildiği, ayrıca, iptal kararı sonrasında davalı idarece yeni bir tespit olmaksızın anılan Mahkeme kararından önce tespit edilen ve imar açısından sakıncası bulunmadığı belirtilen hususların, iptal kararı sonrasında yeniden değerlendirmeye alınarak "yapı tatil tutanağında belirtilen iç mekan ve fonksiyon değişikliğine ilişkin hususlar"ın giderilmediği gerekçesiyle davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun reddedildiği ve bu suretle bahsi geçen mahkeme kararının uygulanmadığının görüldüğü, bu durumda, iptal kararı öncesinde hukuka aykırılığı bulunmadığı belirtilen hususun, iptal kararından sonra yeni bir tespit olmaksızın eski verilere dayanılarak ve herhangi bir irdeleme yapılmaksızın yeniden değerlendirilerek işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun reddine gerekçe gösterilmek suretiyle tesis edilen işlemin Mahkeme kararının uygulanmasını etkisiz bırakma amacını taşıdığı, dolayısıyla tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve kanuna uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yıkım kararlarının uygulanmadığı gerekçesiyle, mülkiye müfettişlerince yapılan inceleme sonucunda belediyede görev yapan ilgililer hakkında soruşturma izni verildiği ve bu kararın kesinleştiği, belediye yetkililerinin adli mahkemelerde yargılanacakları, yapı tatil tutanağı ile tespit edilen imara aykırılıkların henüz giderilmediğinin tespiti üzerine işlemler tesis edildiği, Mahkeme kararının uygulanmaması gibi bir durumun söz konusu olmadığı, işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinin (b) bendinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyelerin yetkili olduğu, 4. maddesinde ise; 3. maddede belirtilen mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak ve yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları hükme bağlanmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/I. maddesinde, sıhhi müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek belediyelerin görevleri arasında sayılmıştır.
10/08/2005 tarihli 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır...
b) 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri; fırın, lokanta, pastane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri; imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması,
Tapuda iş yeri olarak görünen yerlerde, umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması durumunda yönetim planında aksine bir hüküm yoksa, kat maliklerinin oy çokluğu ile aldığı kararın bulunması,
c) Özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna; ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması,..." düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan Yönetmelik'in "İşyerlerinin açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır. İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz (...)" düzenlemeleri yer almaktadır.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 24. maddesinin 2. fıkrasında, "Anagayrimenkulün, kütükte mesken olarak gösterilen bağımsız bir bölümünde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve emsali gibi eğlence ve toplantı yerleri ve fırın, lokanta, pastahane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri ve imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi yerler, ancak kat malikleri kurulunun oybirliği ile vereceği kararla açılabilir." hükmüne, 69. maddesinin 1. fıkrasında, ise "Toplu yapı kapsamında bulunan parsel ve parsellerdeki birden çok bağımsız bölümü kapsayan ana yapıda ortak yerleri bulunan blok yapıların her biri, kendi sorunlarına ve yalnız o bloğa ait ortak yerlere ilişkin olarak, o blokta bulunan bağımsız bölüm maliklerinden oluşan blok kat malikleri kurulunca yönetilir." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın ve UYAP kayıtlarının birlikte incelenmesinden; İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... Toplu Yapıları ... Ada ... Blok'da bulunan 6-8-10 ve 12 numaralı bağımsız bölümleri içkili lokanta olarak kullanılabilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilmesine yönelik başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E: ... sayılı dosyasında dava açıldığı, yapılan yargılama neticesinde, davacının içkili lokanta olarak faaliyet göstereceği yapının Kanun'un 69. maddesi gereğince toplu yapı kapsamında bulunduğu, işyerinin bulunduğu bloğun yönetim planının da toplu yapılara ilişkin yönetim planı olduğu, bu bloğun yönetimin diğer blok yönetimlerinden ayrı olarak kendi sorunlarına ve yalnız o bloğa ait ortak yerlere ilişkin olarak, o blokta bulunan bağımsız bölüm maliklerinden oluşan blok kat malikleri kurulunca yönetileceği açık olduğundan ve bu şekilde toplu yapı statüsünde bulunan yerlerde, olayımızdaki gibi 260 bağımsız bölüm malikinin oybirliği ile karar almasını beklemek ticari ve doğal hayatın olağan akışı ile bağdaşmayacağından, davacı şirketin işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilmesine yönelik başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, ... tarih, K:... sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiği, iptal kararı üzerine davacı tarafından ... İdare Mahkemesi'nin E:... , K:... sayılı kararı gerekçe gösterilerek işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilmesine yönelik davalı idareye yapılan başvurunun, belediye yapı kontrol müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında bahsi geçen "yapı tatil tutanağında belirtilen iç mekan ve fonksiyon değişikliğine ilişkin hususlar"ın düzeltilmediği gerekçesiyle ... tarih ve ... sayılı işlem ile reddedilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilmesine yönelik başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada, işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen E:... , K:... sayılı kararının Danıştay Onuncu Dairesinin 28/11/2017 tarih ve E:2016/11724, K:2017/5095 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının taraflarca temyiz edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, İdare Mahkemesince, yukarıda yer verilen Danıştay Onuncu Dairesinin bozma kararı üzerine, bozmaya uymak suretiyle idare mahkemesince verilen karar ile dava dosyasının birlikte incelenip yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 12/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.